Το αμυντικό δόγμα της Τουρκίας

ΑΡΧΕΙΟ ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ

Το μετακεμαλικό καθεστώς διαπνεόταν παραδοσιακά από τη φοβία της περικύκλωσης, η οποία εν μέρει ήταν πραγματική και εν μέρει πρόσχημα. Πρόσχημα αφ' ενός για τη διαφύλαξη και νομιμοποίηση του προνομιακού ρόλου, που ασκούν στη γειτονική χώρα οι ένοπλες δυνάμεις και αφ' ετέρου για τη δικαιολόγηση των υπερβολικών εξοπλιστικών προγραμμάτων.

Στο πλαίσιο της αντίληψης ότι η χώρα τους απειλείται σε όλη σχεδόν την περίμετρο των συνόρων της, οι Τούρκοι στρατηγοί είχαν επεξεργασθεί το δόγμα των «δυόμισι πολέμων». Το περιεχόμενο αυτού του στρατιωτικού δόγματος ήταν ότι οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις πρέπει να είναι έτοιμες να διεξάγουν ταυτοχρόνως πολεμικές επιχειρήσεις στα ανατολικά και στα δυτικά τους σύνορα και αντιαντάρτικες επιχειρήσεις στις κουρδικές επαρχίες της νοτιοανατολικής Τουρκίας.

Από τότε έχει κυλήσει πολύ νερό. Το PKK έχει καταθέσει τα όπλα και το Κουρδικό είναι ένα πολιτικό πρόβλημα. H ελληνοτουρκική προσέγγιση, παρ' όλες τις «τρικλοποδιές» που κατά καιρούς της έβαλε η Αγκυρα και παρ' ότι δεν έχει λύσει τα καίρια προβλήματα, έχει διαμορφώσει ένα κλίμα ύφεσης στις διμερείς σχέσεις. Σε ύφεση βρίσκονται και οι συροτουρκικές σχέσεις, μετά την απέλαση του Αμπντουλάχ Οτσαλάν από τη Δαμασκό.

Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, που ακόμα δεν έχουν επιβεβαιωθεί, το νέο τουρκικό αμυντικό δόγμα ενσωματώνει εν μέρει αυτές τις εξελίξεις. Οι υποτιθέμενες απειλές από την Ελλάδα και τη Συρία υποβαθμίζονται. Αντιθέτως, αξιολογούνται σαν πρώτης γραμμής οι απειλές που προέρχονται από το Ιράν και το Ιράκ. Στην πραγματικότητα, το μετακεμαλικό καθεστώς ανησυχεί σφόδρα για το ενδεχόμενο στο έδαφος του βορείου Ιράκ να ιδρυθεί κουρδικό κράτος.

Η τουρκική ηγεσία έχει επανειλημμένως εκφράσει έντονη δυσφορία για τη στενή συνεργασία των Αμερικανών με τους Κούρδους και ακριβώς γι' αυτό διαφωνεί με τη σχεδιαζόμενη επίθεση εναντίον του Ιράκ. H Ουάσιγκτον έχει διαβεβαιώσει την Αγκυρα ότι δεν προτίθεται να ωθήσει τα πράγματα προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά είναι σαφές ότι προς τα εκεί κινούνται. H Τουρκία θεωρεί ότι η ίδρυση κουρδικού κράτους εκ των πραγμάτων θα λειτουργήσει αποσταθεροποιητικά για την ίδια, με την έννοια ότι θα λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για τις αυτονομιστικές τάσεις των δικών της κουρδικών πληθυσμών.

Εάν οι εν λόγω πληροφορίες επαληθευθούν, το νέο αμυντικό δόγμα θα αποτελέσει μία θετική εξέλιξη για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξουν και τα συνακόλουθα πρακτικά μέτρα. Την επόμενη περίοδο θα φανούν οι πραγματικές προθέσεις της Αγκυρας, από το εάν θα υποκύψει στον πειρασμό να επιχειρήσει να εμποδίσει με τυχοδιωκτικές ενέργειες την προγραμματισμένη ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

Από τον «παππού» στο «νονό»!

Έντυπη