ΕΛΛΑΔΑ

Βάση η Ελλάδα, «πελάτες» όλος ο πλανήτης

ΣΕΛΑΝΑ ΒΡΟΝΤΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Μετά τον χορογράφο ∆ηµήτρη Παπαϊωάννου και τον σκηνοθέτη Γιώργο Λάνθιµο, όλο και περισσότεροι Ελληνες δηµιουργοί ανοίγονται στο διεθνές περιβάλλον µε ορµή και αυτοπεποίθηση. ∆ιακρίνονται σε διαγωνισµούς, τιµώνται µε σηµαντικά βραβεία, κερδίζουν πωλήσεις εκτός των συνόρων, πραγµατοποιούν αξιόλογα έργα σε διάφορα µέρη του κόσµου, «αρέσουν» στο διεθνή Τύπο. Κι όλα αυτά, µένοντας και επιµένοντας Ελλάδα, παρά το διάχυτο αίσθηµα απελπισίας και αποτυχίας. Το διεθνοποιηµένο περιβάλλον στο οποίο µεγάλωσαν, οι σπουδές έξω, το ίντερνετ και οι φτηνές αεροπορικές πτήσεις που επιτρέπουν τη διαπολιτισµική επικοινωνία και φυσικά οι φιλοδοξίες τους, συµβάλλουν ώστε αυτή η νέα γενιά Ελλήνων δηµιουργών, µε µοναδική προσέγγιση στην αισθητική, να έχουν ζωηρή κινητικότητα στο εξωτερικό. Σας παρουσιάζουµε έναν εκπρόσωπο από 11 διαφορετικούς τοµείς, υπάρχει όµως ακόµη µια µεγάλη δεξαµενή καλλιτεχνικού ταλέντου, στην οποία αξίζει κανείς να επενδύσει για να αποφευχθεί νέα «εκροή εγκεφάλων».

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ - Κωνσταντίνα Κοτζαµάνη

Η πτυχιακή της εργασία -µια µικρού µήκους µε τον παράξενο τίτλο «Ουασινγκτόνια»- είχε θριαµβεύσει στα διεθνή φεστιβάλ, αποσπώντας σηµαντικές διακρίσεις: το 2014 συµµετείχε στο επίσηµο διαγωνιστικό τµήµα ταινιών µικρής διάρκειας της Μπερλινάλε και την ίδια χρονιά τιµήθηκε στο Φεστιβάλ της Γάνδης µε το βραβείο της Ευρωπαϊκής Ακαδηµίας Κινηµατογράφου. Το καινούργιο της έργο, «Limbo», (µια αφηρηµένη ιστορία για 12 παιδιά και µια νεκρή φάλαινα) πήρε φέτος µέρος στην «Εβδοµάδα κριτικής» του Φεστιβάλ Καννών.

«Οταν ακόµη ήµουν φοιτήτρια στο τµήµα κινηµατογράφου της Σχολής Καλών Τεχνών Θεσσαλονίκης, έστελνα τις ταινίες µου σε φεστιβάλ του εξωτερικού. Θεωρώ σηµαντικό το έργο σου να συναντιέται µε ένα διεθνές κοινό, αλλά είναι εξίσου σηµαντικό ο σκηνοθέτης να έρχεται σε επαφή µε την ξένη κινηµατογραφική βιοµηχανία. Εξω υπάρχει αγορά για τις µικρού µήκους, στην Ελλάδα οι αγοραστές είναι ελάχιστοι. Η συµµετοχή σε µεγάλα φεστιβάλ βοηθάει στο να βρίσκεις χρηµατοδότες». Εχεις την υποστήριξη µιας εταιρείας παραγωγής; «Μέχρι πριν από ένα χρόνο ακολουθούσα ένα ανεξάρτητο µοντέλο. Η “Ουασινγκτόνια”, για παράδειγµα, ολοκληρώθηκε µε ελάχιστα µέσα: µικρό συνεργείο φίλων και ένα µπάτζετ των 5.000 ευρώ. Οταν µας δέχτηκαν στο Βερολίνο, πραγµατικά δεν το πιστεύαµε. Είχαµε στείλει ολοµόναχοι το φιλµάκι, γνωρίζοντας πόσο δύσκολο είναι να σε προσκαλέσουν χωρίς κάποια θεσµική υποστήριξη. Ωστόσο έγινε. Μετά τα πράγµατα ήρθαν αβίαστα - δεχόµασταν προσκλήσεις από παντού. Η “Ουασινγκτόνια” προβλήθηκε σε περισσότερα από 100 διεθνή φεστιβάλ».

Με το «Limbo» επέλεξε το µονοπάτι της διεθνούς συµπαραγωγής (συνεργάστηκε µε το Γαλλικό Κέντρο Κινηµατογράφου και τη γαλλική τηλεόραση). Η εµπειρία του εξωτερικού: «Πριν από λίγα χρόνια όλα αυτά θα µου φαίνονταν ουτοπικά, ωστόσο πιστεύω ότι οι ξένες συµπαραγωγές είναι δύσκολες, που πολλές φορές µπορεί να σταθούν εµπόδιο στη δηµιουργική διαδικασία. Επίσης, όλα τα χρήµατα που έρχονται από έξω δεν καταλήγουν ακριβώς στην ταινία, αλλά ξοδεύονται κατά κύριο λόγο στη συµπαραγωγό χώρα σε υπηρεσίες που υπερκοστολογούνται σε σχέση µε τα δικά µας δεδοµένα. Νοµίζω ότι αυτό όµως ήταν ένα καλό µάθηµα - θα είµαι πιο έτοιµη την επόµενη φορά». Γιατί επιλέγεις να δηµιουργείς στην Ελλάδα; «Ακόµη νιώθω µίσος και αγάπη για την Αθήνα, που σηµαίνει ότι ακόµη δεν την έχω βαρεθεί».

> www.limboshortfilm.com/

ΜΟΥΣΙΚΗ - Νέγρος του Μοριά

Δεν έχει ταυτότητα. Γεννήθηκε στους Αµπελόκηπους, ενηλικιώθηκε στην Κυψέλη, διαµορφώθηκε σαν καλλιτέχνης στα Εξάρχεια. Οι γονείς του, που είναι από τη Γκάνα, τον φωνάζουν Κόφι Μπαµπονί, αλλά το ελληνικό του όνοµα είναι Σπύρος. Οταν το 1994 ο πατέρας του έβαλε να δει την ταινία «Do the right thing» του Σπάικ Λι, κατάλαβε τι ήθελε να κάνει στη ζωή του. «Το “Fight the power” των Public Enemy µε έµπασε στον κόσµο της χιπ χοπ». Αρχισε να γράφει τραγούδια, απέκτησε crew. Οι στίχοι του περιγράφουν κορίτσια, ποδόσφαιρο και ιστορικά γεγονότα. Την τσατσάρα του, σύµβολο στιλ, του «τη χάρισε η κυρά Φρόσω από το καθαριστήριο».

Στην αρχή ανέβαζε τα κοµµάτια του στο γιουτιούµπ και στο φέιζµπουκ. «Ηταν όλα DIY, µέχρι το 2014 που έγινα ο νέος καλλιτέχνης της χρονιάς στο Φεστιβάλ Χιπ Χοπ Θεσσαλονίκης». Πρώτη συνέντευξη έδωσε στο VICE, ακολούθησαν και άλλες σε γνωστά ελληνικά µίντια. Μετά ήρθε η σειρά των ξένων δηµοσιογράφων. Τον παρουσίασε η Die Zeit, έγινε εξώφυλλο στη Liberation, εµφανίστηκε στη France 3, ενώ έκανε ένα πέρασµα από το ραδιόφωνο του BBC (το διεθνές τµήµα) και από το Radio France International. «∆εν έχω βγει έξω. Εγώ µένω στην Ελλαδίτσα µου. Αυτοί έρχονται και µε βρίσκουν. Κι όλοι µε ρωτούν το ίδιο: πώς την παλεύω χωρίς ταυτότητα;», δηλώνει ο µουσικός, ο οποίος µιλάει σαν να ραπάρει. «Θέλω να µιλήσω για τα δικαιώµατα των δικών µου ανθρώπων µέσω της µουσικής. Οι διαδηλώσεις φέρνουν βία. Και ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ έκανε πορείες, αλλά στην Ελλάδα έχουν χάσει πια τη δύναµή τους, επειδή γίνονται κάθε µέρα. Πώς γίνεται σε µια χώρα να υπάρχει ένα σάιτ που το λένε apergia.gr;!».

Πέρυσι υπέγραψε στη δισκογραφική Black Athena και φέτος τον Απρίλιο κυκλοφόρησε ο πρώτος του προσωπικός δίσκος µε τίτλο «Ακούγοντας και µαθαίνοντας». «Το πρόβληµα µε εµάς τους Ελληνες είναι ότι δεν ακούµε. Οταν ο Ελληνας το µάθει αυτό, θα προοδεύσει». Το άλµπουµ του ηχογραφήθηκε στην Αθήνα, σε παραγωγή του Evan SBK, αλλά µιξαρίστηκε στην Καλιφόρνια στο Violet Lantern Mastering studio. «Εµπιστεύοµαι τη δουλειά των Αµερικανών, αλλά την επόµενη φορά θέλω να είµαι εκεί, για να έχω το κοντρόλ». Πιστεύει ότι µια µέρα θα γίνει µουσικός θρύλος. «Ο Νέγρος του Μοριά ήρθε και θα µείνει για πάντα. Θέλω να ζήσει η ιδέα µου».

> www.facebook.com/negrostoumoriaa

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ - Κωνσταντίνος Πανταζής & Μαριάννα Ρέντζου (Point Supreme)

Συµφοιτητές στο Πολυτεχνείο, συνοδοιπόροι στη ζωή. Ξεκίνησαν στα φοιτητικά τους χρόνια να ταξιδεύουν. Εκείνος έκανε Erasmus στην Ολλανδία, εκείνη στο Παρίσι. «Είναι σηµαντικό για την αρχιτεκτονική να γνωρίζεις άλλους πολιτισµούς. Παρακολουθούσαµε µε κάθε ευκαιρία σεµινάρια που διοργάνωναν τα ξένα πανεπιστήµια. Κατακτούσαµε γνώσεις», λέει ο Κωνσταντίνος. Σ’ ένα από αυτά δίδασκε ο Τζουν Αόκι (σχεδιάζει τα Lοuis Vuitton σ’ όλον τον κόσµο), ο οποίος του πρόσφερε εργασία στο γραφείο του στην Ιαπωνία. Υστερα επέστρεψε στο Ρότερνταµ, όπου ολοκλήρωσε ένα µεταπτυχιακό στην πολεοδοµία. Η Μαριάννα εν τω µεταξύ έκανε µάστερ στην Εindhoven Design Academy των Droog Designers, κορυφαία σχολή για βιοµηχανικό σχέδιο. Στη συνέχεια ο Κωνσταντίνος δούλεψε στο γραφείο του διάσηµου Ολλανδού αρχιτέκτονα Ρεµ Κούλχαας, ενώ η Μαριάννα εργάστηκε στους MVRDV, ένα από τα πιο κουλ αρχιτεκτονικά γραφεία παγκοσµίως.
Η Μαριάννα και ο Κωνσταντίνος είναι ζευγάρι 20 χρόνια, αλλά «ποτέ δεν είχαµε συναντηθεί επαγγελµατικά στον ίδιο χώρο». Το 2008 ιδρύουν το Point Supreme, ενόσω ήταν ακόµη στο εξωτερικό. «Είχαµε γεµίσει µε ιδέες και εµπειρίες. Και πιστεύαµε ότι ήταν τόσα πολλά που µπορούσαµε να προσφέρουµε στη χώρα µας σαν αρχιτέκτονες. Παρατήσαµε τις σούπερ δουλειές µας (το λέµε σήµερα µε πόνο) και ήρθαµε Αθήνα». Το πρώτο τους έργο ήταν ένα ανθοπωλείο στην Πάτρα που δηµοσιεύτηκε σε περισσότερα από 150 περιοδικά.

Τι χαρακτηρίζει τη δουλειά τους: Φαντασία, αισιοδοξία, παιχνίδι, χρώµα. «∆ουλεύουµε το αντικείµενο σαν πόλη, και την πόλη σαν αντικείµενο. Η αρχιτεκτονική µας έχει κοινωνικό ρόλο». Εργασίες στο εξωτερικό: Συµµετείχαν το 2012 στη Μπιενάλε της Βενετίας µε πρωτότυπες θεωρητικές µελέτες πάνω στην Αθήνα, οι οποίες παρουσιάζουν µια άλλη οπτική της ελληνικής πρωτεύουσας. Φέτος, πήραν µέρος στη Μπιενάλε του Σικάγο και κέρδισαν το 1ο βραβείο στο διαγωνισµό Urban Shade: το µουσείο ντιζάιν του Τελ Αβίβ είχε ζητήσει από 20 νέα γραφεία σε όλον τον κόσµο, να καταθέσουν προτάσεις για φτηνά σκίαστρα στο Ισραήλ. Οι Point Supreme είναι επίσης υποψήφιοι για το καλύτερο νέο γραφείο στη φετινή Μπιενάλε της Λισσαβόνας, καθώς και για το Chernikhov Prize, που είναι ένας διεθνής µοσχοβίτικος θεσµός για την εννοιολογική αρχιτεκτονική. Παράλληλα δίνουν διαλέξεις σε διάφορα ιδρύµατα, όπως η Αρχιτεκτονική Σχολή του Οσλο ή το Canadian Center οf Architecture του Μόντρεαλ. «Μας ήξεραν στο εξωτερικό, αλλά µας έµαθαν και από τους διαγωνισµούς. Οταν κάνεις κάτι ενδιαφέρον στο χώρο µας, ακούγεται. Ισως να µας απασχολούσε λιγότερο η αγορά του εξωτερικού, αν δεν υπήρχε η κρίση. Αναγκαστικά ψάχνεις για ευκαιρίες έξω. Παρόλα αυτά η Αθήνα µάς εµπνέει».

> www.pointsupreme.com

ΝΤΙΖΑΪΝ - Νίκη και Ζωή Μοσκοφόγλου (on• entropy)

Η µία αδελφή συµπληρώνει και εµπνέει την άλλη. Μαζί δηµιουργούν µαρµάρινα φωτιστικά και αντικείµενα υπό την ετικέτα on•entropy. Οι δηµιουργίες τους, που ακροβατούν ανάµεσα στην τέχνη και τη λειτουργικότητα, κατασκευάζονται από ένα κοµµάτι µαρµάρου χωρίς ραφές ή ενώσεις. Οι on•entropy έχουν συµµετάσχει σε διεθνείς εκθέσεις, ενώ η δουλειά τους έχει παρουσιαστεί στον αγγλικό Τύπο (Daily Telegraph, Elle Decoration). Φέτος το Σεπτέµβριο παίρνουν µέρος στην 1η Μπιενάλε Ντιζάιν του Λονδίνου, µια νέα διεθνή πλατφόρµα που στόχο έχει µέσα από τη σχεδιαστική πρωτοπορία να αγγίζει διαπολιτισµικά προβλήµατα (οι υπεύθυνοι της διοργάνωσης είναι οι ίδιοι που διοργανώνουν το γνωστό Φεστιβάλ Ντιζάιν του Λονδίνου). Το θέµα της ελληνικής συµµετοχής -η οµάδα αποτελείται επίσης από τη σχεδιάστρια φωτισµού Ελευθερία Ντεκώ, τη γραφίστρια ∆όµνικα Γρηγοριάδη και τον φωτογράφο Γιώργο Mαλεκάκη- είναι η µετακίνηση του πληθυσµού και της ύλης, και το πώς η φύση συνδέεται µε το πολιτιστικό τοπίο. «Αναφέρουµε ως παράδειγµα το λατοµείο ∆ιονύσου από το οποίο χτίστηκε ο Παρθενώνας».

Τι είναι το on•entropy; «Αισθήσεις, ντιζάιν, αρχιτεκτονική, φύση, υλικός πολιτισµός». Γιατί χρησιµοποιούν το µάρµαρο ως υλικό; «O πατέρας µας ήταν µεταλλειολόγος µηχανικός, που έκανε επιβλέψεις στην εξόρυξη µαρµάρου και άλλων ορυκτών. Τις καλοκαιρινές διακοπές τις περνούσαµε στα λατοµεία της Νάξου, της Σαντορίνης κ.τ.λ. Παίζαµε εκεί καθώς περιµέναµε τον µπαµπά να τελειώσει τη δουλειά για να πάµε στη θάλασσα».

Η Νίκη (35 ετών) και η Ζωή (30) έχουν µεγαλώσει στη Δροσιά, αλλά µετά τα 18 τους µετοίκησαν στην Αγγλία για σπουδές. Η µεγάλη αδελφή σπούδασε αρχιτεκτονική και φαινοµενολογία (πώς ο χώρος και τα αντικείµενα γίνονται αντιληπτά µέσω των αισθήσεων), ενώ η µικρότερη πήρε από το UCL τον τίτλο της πολιτικού µηχανικού και στη συνέχεια ολοκλήρωσε στην ίδια σχολή ένα µεταπτυχιακό στην Αειφορία και την Πολιτιστική Κληρονοµιά. Υστερα από 10 χρόνια διαµονής και εργασίας στην Αγγλία, επέστρεψαν στην Ελλάδα. «Οσο πιο κοντά είσαι στις ρίζες σου, τόσο περισσότερο αναπτύσσεσαι. Οµως “εξελίσσοµαι” σηµαίνει προωθώ τη δουλειά µου προς τα έξω. Η γεωγραφική απόσταση καλύπτεται πια από το ίντερνετ και το skype. Η τεχνολογία είναι ένα ατού της εποχής, που ενθαρρύνει τη διαπολιτισµική επικοινωνία».

> www.onentropy.co.uk

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ - Semiotik

Βραβεύτηκαν στα έγκυρα European Design Awards, έφτιαξαν τα τρόπαια για το 2016 Volvo Excellence Awards, είναι συνεργάτες του διεθνούς ιστιοπλοϊκού αγώνα Volvo Ocean Race, σχεδίασαν το σήµα για το φάιναλ φορ της Euroleague στο Βερολίνο και τα βραβεία για το πανευρωπαϊκό πρωτάθληµα ιστιοπλοΐας 2016 ORC European Championship. Η design agency Semiotik φιλοδοξεί να επεκταθεί στη διεθνή αγορά. ∆εν είναι τυχαίο που η επικοινωνία στο σάιτ της γίνεται στα αγγλικά. Ιδρύθηκε πέρυσι από τον Δηµήτρη Κολιαδήµα, ο οποίος σπούδασε γραφιστική, ντιζάιν και τυπογραφία στο Λονδίνο (ο creative director της εταιρείας ήταν συνιδρυτής της Designers United, 2005-2015). Πώς κλείνονται οι δουλειές µε τους ξένους πελάτες; «Παίζουν ρόλο οι διαπροσωπικές σχέσεις. Βοηθά η προβολή που έχουµε από τα βραβεία. Συµβάλλουν οι δηµοσιεύσεις των έργων µας σε εκδόσεις για το ντιζάιν. Εχουµε ατζέντη το Design Lobby. Αλλά κυρίως µετράει η ποιοτική δουλειά», λέει ο Δηµήτρης Κολιαδήµας, που έχει στόχο να ανοίξει γραφείο στο εξωτερικό. «Ο τζίρος µας είναι µεγαλύτερος στην Ελλάδα, αλλά η κρίση µάς δυσκολεύει. Γιατί εργαζόµαστε περισσότερο για τη βιωσιµότητα παρά για την πρόοδό µας. Ο ανταγωνισµός έξω δε µας τροµάζει, γιατί έχουµε πλέον τα εφόδια και την εµπειρία των πρότζεκτ σε διεθνή κλίµακα». Τα υπόλοιπα µέλη της Semiotik είναι οι: Μίλτος Μπόττης, Ιωάννα Παπαδοπούλου, Ανδρέας Αβακουµίδης, Νίκη Σουντουλίδου, Δήµητρα Γκοσιοπούλου.

> www.semiotikdesign.com

ΕΚΔΟΣΗ - Νικόλας Γεωργίου, Βασίλης Καρύδης (Dapper Dan)

O ένας είναι διευθυντής µόδας, o άλλος φωτογράφος. Και οι δυο εργάζονται για πολλά χρόνια σε ελληνικά περιοδικά. «Κάποια στιγµή, όταν έβλεπα τις δουλειές µου, αναρωτιόµουν αν είναι δική µου φωνή αυτή που δηµοσιεύεται ή έχει αλλοιωθεί από τις απαιτήσεις των πελατών; Ηθελα να δηµιουργήσω κάτι δικό µου. Πρότεινα στον Βασίλη να βγάλουµε µαζί ένα αντρικό περιοδικό. Τα περισσότερα έντυπα που διαβάζαµε τότε δε µας αφορούσαν, είτε γιατί ήταν νεανικού περιεχοµένου είτε γιατί αφορούσαν µόνο το στάτους ενός άντρα, όπως το GQ».

«Ενώ στην αρχή σκεφτόµασταν ένα έντυπο που θα κυκλοφορούσε στην Ελλάδα, µετά µας ήρθε η ιδέα να το διανέµουµε στο εξωτερικό. Πήγαµε µια µακέτα σε διανοµείς στο Παρίσι και στο Λονδίνο. Τελικά πήραµε την απόφαση να το τυπώσουµε στο Λονδίνο και κάπως έτσι αποφασίστηκε η αγγλική γλώσσα. Τότε ακόµη δεν ήταν έντονη η κρίση στην Ελλάδα, δεν είχε σταµατήσει ακόµη ο Ελληνας να πιστεύει στην ελληνική αγορά».

«Επειδή ταξιδεύαµε συχνά για τις εβδοµάδες µόδας, γνωρίζαµε κόσµο. ∆είξαµε το µηδενικό τεύχος σε στιλίστες, φωτογράφους, δηµοσιογράφους, των οποίων η δουλειά µάς άρεσε - έτσι βρέθηκε το πρώτο καστ».

Το 2010 κυκλοφόρησε στο Λονδίνο το πρώτο τεύχος του Dapper Dan, µε διεθνή διανοµή. Λίγο καιρό µετά, ο Νικόλας και ο Βασίλης έλαβαν ένα συγχαρητήριο µέιλ από την Collete, που είναι η µεγαλύτερη trendsetting µπουτίκ στο Παρίσι µε είδη ένδυσης, βιβλία, περιοδικά. Την επόµενη µέρα το περιοδικό ανέβηκε στο σάιτ τους. «Υπάρχουν κάποια συγκεκριµένα µέρη, όπως η Collete, που τα παρακολουθεί ο κόσµος της µόδας. Μετά έγινε ένα domino effect. Αποκτήσαµε τους πρώτους διαφηµιζόµενους πελάτες, µας έδιναν καλύτερες θέσεις στα σόου, τα γραφεία Τύπου των οίκων ήταν πιο ανοιχτά σε συνεργασίες».
To DD κυκλοφορεί δύο φορές το χρόνο. Τυπώνεται στην Ισπανία, αλλά η έδρα του είναι στο Λονδίνο. Ο Βασίλης και ο Νικόλας, οι διευθυντές του περιοδικού, ζουν στην Αθήνα. «Το µεγαλύτερο µέρος της οµάδας βρίσκεται στο εξωτερικό. Ο art director ζει στη Νέα Υόρκη, η επιµελήτρια ύλης στο Παρίσι. Στιλίστες µας υπάρχουν σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις. Είναι µια φοβερή χορογραφία να συντονίζεις τόσο διαφορετικό κόσµο από το skype», λέει ο Νικόλας.

Η ιδέα του περιοδικού: «Απευθύνεται στον νεαρό, σκεπτόµενο εργαζόµενο, που δεν είναι έρµαιο της µόδας. Θέλουµε να παράσχουµε στον αναγνώστη µας ένα πολιτισµικό περιβάλλον, που θα του κινεί το ενδιαφέρον. Θα του προσφέρουµε ερεθίσµατα και ιδέες». Ποιο είναι το πρότυπο του άντρα σήµερα; «Ο άνθρωπος σήµερα είναι περισσότερο δραστήριος και είναι λιγότερο της πολυτέλειας και της διασκέδασης. Γι’ αυτό και ο άντρας στο περιοδικό εµφανίζεται να φοράει αθλητικά ρούχα και στολές εργασίες, δεν αναζητά το tailoring». Τι τους κρατά εδώ; «Η Αθήνα σήµερα έχει µια δυνατή δηµιουργική κοινότητα. Είναι µια µητρόπολη µε το δικό της στιλ. Παλαιότερα αναγκαζόσουν να δραπετεύσεις για να έρθεις σε επαφή µε ενδιαφέροντες ανθρώπους. Τώρα τους βρίσκεις συγκεντρωµένους εδώ. Επίσης, πολλοί ξένοι αποφασίζουν να µένουν στην ελληνική πρωτεύουσα. Κάθε φορά που µε ρωτάνε γιατί δε µετακοµίζω στο Παρίσι ή στο Λονδίνο, βρίσκω ένα σωρό δικαιολογίες για να µην πάω, παρότι θα µε ωφελούσε στην προσωπική µου καριέρα. ∆ε µπορώ να µε φανταστώ εκεί. Και δεν είναι θέµα συναισθηµατικό, εδώ περνάω καλά (πια). Και εξακολουθεί να υπάρχει µια δηµοκρατικότητα στον ελληνικό τρόπο ζωής, που µου αρέσει. Εξάλλου, δεν έχει σηµασία πού είναι το σπίτι σου, αν η δουλειά σου ενδιαφέρει», λέει ο Νικόλας.

> www.dapperdanmagazine.com

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ - Μυρτώ Παπαδοπούλου

«Μου αρέσει να χώνοµαι σε κόσµους όπου δε θα µπορούσα διαφορετικά. Tο να κρύβεσαι πίσω από µια κάµερα, σου δίνει τη δυνατότητα να βλέπεις καλύτερα». Η 37χρονη Μυρτώ Παπαδοπούλου σπούδασε ζωγραφική στη Θεσσαλονίκη και φωτογραφία στη Νέα Υόρκη. Υστερα από πολλά χρόνια στο εξωτερικό, όπου συµµετείχε και σε φωτογραφικές εκθέσεις, επέστρεψε στην Ελλάδα το 2010. Ηταν η αρχή της κρίσης και υπήρχε µεγάλη ζήτηση για ανταποκρίσεις. «Ηταν µια έντονη ανταγωνιστική περίοδος. Θυµάµαι υπήρχαν ξένοι φωτορεπόρτερ που έλεγαν “ποια είναι αυτή που δουλεύει µε τη Le Monde;”. Δυστυχώς η documentary photography (φωτογραφία τεκµηρίωσης) είναι ένας χώρος ανδροκρατούµενος», σχολιάζει. Ειδικά στις εκλογές του Ιανουαρίου του 2012 -η χρονιά που νίκησε η Νέα Δηµοκρατία- είχε πληµµυρίσει ο τόπος µε ξένα µίντια. «Με είχαν περικυκλώσει δεκάδες φωτογράφοι και δεν είχα καλή οπτική λόγω ύψους. Θύµωσα τόσο πολύ που µε στρίµωξαν, που πείσµωσα. Ετρεξα και πρόλαβα να φωτογραφίσω τον Σαµαρά την ώρα που έµπαινε στο αυτοκίνητό του για να φύγει από το Ζάππειο Μέγαρο». Η ιστορική φωτογραφία έκανε το γύρο του κόσµου.

Πώς είναι οι ξένοι εργοδότες; «Συζητάµε πολύ µε τους photo editors. Η σχέση µας είναι πολύ ουσιαστική. Δε µου λένε απλώς “πήγαινε τράβα εκείνο ή το άλλο”. Γίνεται συζήτηση». Στην Ελλάδα πιστεύει ότι οι επαγγελµατικοί ρόλοι κάπως µπερδεύονται. «Εδώ µπορεί ένας αρχισυντάκτης να διαλέξει µια φωτογραφία, κάτι που δε συµβαίνει στο εξωτερικό».

Η Μυρτώ σήµερα βγάζει τα προς το ζην κάνοντας συνεργασίες µε ξένα έντυπα. Συνεργάζεται µεταξύ άλλων µε Wall Street Journal, Die Zeit, Le Monde, Time. ∆εν ανήκει όµως σε κάποιο πρακτορείο. Εχει ατζέντη τη Redux Pictures - όµως τις αναθέσεις τις παίρνει ουσιαστικά µόνη της. «Οταν βιώνεις στη χώρα σου τέτοιες ακραίες καταστάσεις, παύεις να είσαι απλώς παρατηρητής. Αναθεώρησα πολύ τον εαυτό µου, τα συναισθήµατα που ένιωθα, τον τρόπο που ζούσα και δούλευα. Το να φωτογραφίζεις την τραγική Ελλάδα δεν είναι εύκολη υπόθεση. Πραγµατικά πιστεύω ότι έχουµε ζήσει ιστορικές στιγµές». 

Υστερα από 6 χρόνια εντατικής εργασίας µέσα στη δίνη της ύφεσης, σήµερα θέλει να αφοσιωθεί σε  πιο προσωπικά πρότζεκτ που απαιτούν χρόνο και έρευνα. Την ενδιαφέρει να συνεργαστεί µε ξένα πανεπιστηµιακά ιδρύµατα. «Στην Ελλάδα υπάρχει πολύ έδαφος για δηµιουργία. Παρόλο το χάος, νιώθω ότι εξελίσσοµαι εδώ. Θα ήταν βλακεία µου να φύγω».

> www.myrtopapadopoulos.com

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΑΙΝΙΩΝ - Κωνσταντίνος Κοντοβράκης (Heretic Films)

Για δέκα χρόνια εργαζόταν στο Φεστιβάλ Κινηµατογράφου της Θεσσαλονίκης - πρώτα στο γραφείο Τύπου και έπειτα στον προγραµµατισµό (είχε την ευθύνη του ελληνικού προγράµµατος). «∆εν ήξερα τι κάνει ένας παραγωγός. Οτι αναλαµβάνει ένα έργο από τη δηµιουργική φάση της γραφής µέχρι την παράδοση. Νόµιζα ότι ασχολείται µόνο µε το µπάτζετ, και εγώ ήµουν άσχετος µε τα οικονοµικά. Ο παραγωγός είναι εκεί για να βοηθήσει τον σκηνοθέτη. Να του εξασφαλίσει ένα δηµιουργικό περιβάλλον, ώστε να µπορέσει να υλοποιήσει το όραµά του. Οταν ήµουν στο ΦΚΘ, προσπαθούσα να βοηθήσω τις ελληνικές ταινίες να βρίσκουν δίοδο στη διεθνή αγορά, σε τέτοιο βαθµό, που δεν ήταν ακριβώς στο πλαίσιο της εργασίας µου. Μιλώντας µε έναν ξένο παραγωγό, συνειδητοποίησα ότι κάνω τη δουλειά του. Και µου άρεσε. Το 2010 χωρίς πολλή σκέψη έγινα παραγωγός κινηµατογράφου. Στην αρχή τρόµαξα, γιατί είναι µια σύνθετη δουλειά, µε πολλές ευθύνες και αρµοδιότητες. Και για την οποία πρέπει να έχεις δηµιουργική αντίληψη και δεινότητα στο συναισθηµατικό χειρισµό».

Το 2013 ο Κωνσταντίνος ίδρυσε την εταιρεία παραγωγής Heretic Films µαζί µε τον Γιώργο Καρναβά. Εχουν παράγει συνολικά 7 ταινίες, οι οποίες έχουν βραβευτεί στο εξωτερικό «Είπα από µέσα µου: “Γιατί τα δικά µας φιλµ να µην προβάλλονται σε αντίστοιχα φεστιβάλ του εξωτερικού;”. Ηξερα τον τρόπο που λειτουργεί το σύστηµα, γνώριζα ανθρώπους σε θέσεις κλειδιά. Αφού κάναµε δύο ταινίες, επεκτείναµε τη δραστηριότητά µας και στον τοµέα των πωλήσεων. Είµαστε η µόνη εταιρεία στη νοτιοανατολική Ευρώπη που πραγµατοποιεί διεθνείς πωλήσεις. Ηταν τολµηρή απόφαση να ανταγωνιστούµε ένα αρκετά εδραιωµένο σύστηµα».
«Σαφώς εκµεταλλευτήκαµε την τάση του weird cinema, όµως η ελληνική ταινία είναι πια ένα διεθνές προϊόν. Είµαστε µια ευρωπαϊκή εταιρεία µε έδρα την Ελλάδα. Σπούδασα και εργάστηκα έξω, έβλεπα MTV και ταινίες από όλον τον κόσµο. Πώς να το κάνουµε; Μεγάλωσα σε ένα διεθνοποιηµένο περιβάλλον».

> http://heretic.gr

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ - Λουκία Αλαβάνου

Είναι βίντεο-άρτιστ. Κάνει ένα ιδιότυπο κολάζ εικόνων που βρίσκει σε αρχεία ή που παράγει η ίδια. Ενα από τα καινούργια της έργα, το στερεοσκοπικό φιλµ µε τίτλο «The Green Room» (παραγωγή Βέλγιο/Ελλάδα, 2015-2016), συµµετείχε φέτος στο διαγωνιστικό τµήµα του 62ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους του Οµπερχάουζεν. Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ελληνίδα εικαστικός συµµετέχει σε σηµαντικές διεθνείς εκθέσεις ή διοργανώσεις για φιλµ. Πέρυσι ήταν υποψήφια για το διεθνές βραβείο του βελγικού µουσείου Ikob και επίσης συµµετείχε στο 53ο Φεστιβάλ Κινηµατογράφου της Βιέννης (Viennale), στο πλαίσιο ενός ειδικού προγράµµατος για το ελληνικό σινεµά.

Η Λουκία Αλαβάνου έζησε 12 χρόνια στο Λονδίνο (εκεί σπούδασε καλές τέχνες και οπτικοακουστικά µέσα). Στη συνέχεια συµµετείχε σε προγράµµατα φιλοξενίας καλλιτεχνών σε διάφορες χώρες («µια διαδικασία που µε κούρασε, αλλά µε γέµισε εµπειρίες»). Επέστρεψε στην Αθήνα το 2011. «Ηταν κοµβικό σηµείο στην καριέρα µου. Η κρίση άλλαξε πολύ τον τρόπο δουλειάς µου». Για τη διεθνή καριέρα: «Δε συµµετέχω σε ξένες εκθέσεις µόνο και µόνο για το βιογραφικό µου. Με τροφοδοτούν οι εµπειρίες στο εξωτερικό. Μου αρέσει η νοµαδική ζωή. Μέσα µου αποµυθοποιείται έτσι η αξία της ταυτότητας. Ποια είναι η χώρα σου; Ποιος είσαι; Εξάλλου, στη δουλειά µου, πάντα παίζω µε τις έννοιες του outsider και του insider». Είναι εύκολο να δραστηριοποιείσαι σήµερα στο εξωτερικό; «Μπορείς να έχεις διεθνή παρουσία ακόµη και αν παράγεις στο χωριό σου. Υπάρχουν πλέον το ίντερνετ και οι φτηνές αεροπορικές πτήσεις! Τώρα επίσης πραγµατοποιούνται πολλά residencies, τα οποία βοηθούν στις επαφές. Υπάρχει και ένα δίκτυο ανταλλαγής στούντιο. Παντού πλέον στον πλανήτη αναπτύσσονται πρωτοβουλίες καλλιτεχνών (project spaces κ.τ.λ.). Οι εικαστικοί µπορούν να φτιάξουν µόνοι τους την καριέρα τους, χωρίς να έχουν απαραιτήτως την ανάγκη ενός γκαλερίστα. Τα παλιά χρόνια, οι κοινωνίες δεν ήταν τόσο ανοιχτές. Υπάρχει πια περισσότερη κινητικότητα καλλιτεχνών. Και τα social media βοηθάνε στο να κρατάς επικοινωνία µε εκείνους που γνώρισες».

> www.loukiaalavanou.com

ΚΟΜΙΚ - Ηλίας Κυριαζής 

Μεγάλωσε σε ένα σπίτι γεµάτο κόµικ. «Διάβαζε πολύ ο πατέρας µου. Απέκτησα και εγώ τη συνήθεια. Μετά άρχισα να σχεδιάζω, χωρίς όµως να το βλέπω επαγγελµατικά. Καλά τα κόµικ, είπα, αλλά πρέπει να βγάζω χρήµατα. Σπούδασα άσχετα πράγµατα, δούλεψα σε άσχετες δουλειές. Ωσπου κέρδισα ένα διαγωνισµό κόµικ στο ένθετο “9” της Ελευθεροτυπίας. Ξεκίνησα να συνεργάζοµαι µαζί τους. Επειδή αµειβόµουν, αποφάσισα να ασχοληθώ αποκλειστικά µε το σκίτσο. Στην Ελλάδα όµως φτάνει κανείς µέχρι ενός σηµείου. Το εξωτερικό, ενώ στην αρχή µού φάνταζε σαν όνειρο, στην πορεία ερχόταν όλο και πιο κοντά στην πραγµατικότητα. Αρχισα να πηγαίνω σε διεθνή συνέδρια για κόµικ και να αφήνω δείγµατα δουλειάς µου στα περίπτερα των εταιρειών. Πάντα γνώριζα τι παίζει έξω - ποτέ δε σταµάτησα να διαβάζω. Συνάµα γνώριζα γνωστούς ξένους κοµικάδες στο πλαίσιο του Comicdom Con της Αθήνας, όπως τον Scott Lobdell που έγραφε τα “X-Men” στα ‘90s. Ο Lobdell µου ζήτησε να κάνουµε µαζί το sequel της διαστηµικής τηλεοπτικής σειράς “Galaxy Quest” σε κόµικ. Από την άλλη, συµµετείχα σε διεθνείς διαγωνισµούς: Το διήγηµά µου “Jared” και η µίνι σειρά “Ghostbusters” ήταν προϊόντα διαγωνισµού».

Σήµερα ο Ηλίας Κυριαζής συνεργάζεται µε την Image Comics, που είναι η τρίτη µεγαλύτερη εταιρεία κόµικ στην Αµερική, µετά τη Marvel και τη DC. Σχεδιάζει για άλλους συγγραφείς, αλλά παράλληλα δηµιουργεί και τις δικές του ιστορίες. «Κάποτε ήταν φιλοδοξία να κάνεις διεθνή καριέρα, τώρα είναι λύση ανάγκης. Η εργασία στις ξένες εταιρείες είναι άλλης κλίµακας. Τα πράγµατα είναι πιο αυστηρά, πιο συγκεκριµένα, πιο επαγγελµατικά. Με τον καιρό µαθαίνεις να είσαι πιο παραγωγικός σε µικρότερο χρονικό διάστηµα. Για την Αµερική πρέπει να βγάζω 20 σελίδες το µήνα, για την Ελλάδα 50 σελίδες το χρόνο».

Γιατί δε φεύγει στο εξωτερικό; «Να πάω πού; Οι τρεις µεγάλες εταιρείες της Αµερικής βρίσκονται σε τρεις διαφορετικές αµερικανικές πόλεις. Μου αρέσει όµως που µπορώ να δουλεύω από εδώ. ∆εν είναι ευχάριστο να ξεριζώνεσαι. Εξάλλου, σήµερα οι ξένες εταιρείες είναι πιο ανοιχτές στην εργασία εξ αποστάσεως. Το µισό προσωπικό της Marvel δεν είναι καν Αµερικανοί. Και η Ελλάδα δεν είναι τόσο αποµονωµένη όπως παλιά. Τα προϊόντα κουλτούρας κυκλοφορούν γρηγορότερα».

> http://iliaskyriazis.com

ΜΟΔΑ - Πέννυ Γιαννάκη, Μπιλ Γεωργούσης (Persephoni)

Η Πέννυ σχεδιάζει τις τσάντες, ο Μπιλ, ο σύζυγός της, τις φωτογραφίζει. Μαζί όµως δουλεύουν το brand «Persephoni». Πριν γίνει σχεδιάστρια, η Πέννυ δούλεψε ως διακοσµήτρια στο ΙΚΕΑ («Μου άρεσε πολύ αυτή η δουλειά!»), δίδασκε θεατρικό παιχνίδι σε παιδιά σχολείου (έχει σπουδάσει στο τµήµα θεάτρου του Αριστοτέλειου), εργάστηκε σαν βοηθός σκηνογράφου στην τηλεόραση (έκανε µεταπτυχιακό στη σκηνογραφία σε µια λονδρέζικη σχολή). Οταν κάποια στιγµή έµεινε χωρίς δουλειά, σκέφτηκε να κάνει κάτι δικό της. Και επειδή πάντα της άρεσε η µόδα, στράφηκε στο σχεδιασµό υποδηµάτων και αξεσουάρ. Το 2011 ξεκινάει το «Persephoni». Βλέποντας ότι φεύγουν πιο πολύ οι τσάντες, αφοσιώθηκε σ’ αυτό το κοµµάτι της παραγωγής. «Στείλαµε εκατοντάδες µέιλ µε την πρώτη µας συλλογή σε µαγαζιά, περιοδικά, στιλίστες του εξωτερικού. Απάντησαν δύο. Ενας ατζέντης στο Λονδίνο πρότεινε να µας αναλάβει. Εν τω µεταξύ, είχαµε αφήσει ένα lookbook στο Browns, ένα πολύ κουλ πολυκατάστηµα στο Λονδίνο. Οι υπεύθυνοι του χώρου το είδαν και µας έκαναν παραγγελία. Από εκεί και πέρα, όλα έγιναν µόνα τους. Ακολούθησε έκρηξη στον Τύπο. Τα αξεσουάρ µας µπήκαν σε πολύ δυνατά editorials µόδας: Στη γαλλική Vogue µε φωτογράφο τον David Sims και στιλίστα τον Beat Bolliger, στην ιταλική Vogue µε τον Steven Meisel και τη θρυλική διευθύντρια µόδας, Lori Goldstein, στο Numéro, στο ID... Αρχισαν να πωλούνται τα είδη µας και σε άλλα καταστήµατα. Εκτοτε έχουµε αλλάξει αρκετούς ατζέντηδες, που αναλαµβάνουν την προώθηση του προϊόντος», λέει η Πέννυ.

Φέτος το Σεπτέµβριο θα στήσουν µόνοι τους ένα showroom στο Παρίσι, παράλληλα µε την εβδοµάδα µόδας. «Από την αρχή στήσαµε την επιχείρηση µε στόχο την παγκόσµια αγορά, που είναι εφικτό στην εποχή που ζούµε. Μέσω του ίντερνετ και των social media, η δουλειά σου µπορεί να γίνει γνωστή µέχρι την άλλη άκρη του κόσµου. Μένουµε Ελλάδα, γιατί αγαπάµε τη ζωή µας εδώ. Πιστεύουµε όµως ότι η επιχείρησή µας δε θα µπορούσε να ανθίσει αν περιοριζόµασταν µόνο στα γεωγραφικά σύνορα της χώρας, ειδικά τώρα που η κρίση βρίσκεται σε έξαρση».

> www.persephoni.com

Περιοδικό "Κ"

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ