ΒΙΒΛΙΟ

Το ανικανοποίητο και η ατέλεια της ανθρώπινης φύσης

ΧΡΥΣΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΥ

Η επανέκδοση των έργων του Χάρντι αποδεικνύει την αντοχή τους.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΤΟΜΑΣ ΧΑΡΝΤΙ
Η τρισαγαπημένη
μτφρ.: Νίκος Φωκάς
εκδ. Υψιλον, σελ. 288

ΤΟΜΑΣ ΧΑΡΝΤΙ
Ο παραστρατημένος εφημέριος και άλλες ιστορίες
μτφρ.: Γιάννης Κωστόπουλος
εκδ. Καστανιώτης, σελ. 270

Μέσα στο 2016 κυκλοφόρησαν δύο τόμοι με έργα του σπουδαίου Αγγλου συγγραφέα και ποιητή Τόμας Χάρντι (1840-1928), τα οποία είχαν συστηθεί στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό και παλαιότερα, γεγονός που αποδεικνύει τη διάρκειά τους στο πέρασμα του χρόνου. Ο τόπος στον οποίο διαδραματίζονται οι ιστορίες του είναι η νότια Αγγλία, οι κομητείες του Ντόρσετ και του Ντέβον, εκεί όπου γεννήθηκε ο ίδιος. Στο μυθιστόρημα «Η τρισαγαπημένη», ο αναγνώστης παρακολουθεί την ιστορία ενός γλύπτη, ο οποίος ερωτεύεται, στον τόπο καταγωγής του, μια ευαίσθητη κοπέλα, την Εϊβις. Επειτα από 20 χρόνια ερωτεύεται την κόρη της και στο τέλος, αφού περάσουν άλλα 20 χρόνια, ερωτεύεται την κόρη της δεύτερης. Στο μεταξύ, ο ήρωας προβάλλει τον ανεκπλήρωτο έρωτά του και σε άλλες γυναίκες, τις οποίες αντιμετωπίζει ως την ενσάρκωση της τρισαγαπημένης, παρουσιάζει σε αυτές τον δικό του εαυτό, τις φαντασιώσεις του, υιοθετώντας ασυνείδητα τη ναρκισσιστική στάση που τον κρατά δέσμιο των εμμονών του, ανώριμο να δημιουργήσει γόνιμες σχέσεις. Και γι’ αυτό, εξάλλου, οι προσπάθειές του να κερδίσει την ευτυχία δεν είναι παρά ένας σισύφειος αγώνας. Οι περιγραφές των χαρακτήρων και του τοπίου είναι πολυεπίπεδες, σύνθετες και μεστές, ενώ το τέλος είναι ασαφές, μια ιδιαιτερότητα που συναντάται και σε άλλα έργα του συγγραφέα.

Αλλωστε, χρησιμοποιεί τα ρεαλιστικά στοιχεία, χαρακτηριστικά του μυθιστορήματος του 19ου αιώνος, δίνοντάς τους, ωστόσο, προεκτάσεις μέσω της ψυχολογικής εμβάθυνσης των ηρώων του και της επιρροής των παραδόσεων και των δοξασιών σε αυτούς. Τα ρεαλιστικά στοιχεία, εξάλλου, αναπτύσσουν ιδέες του συγγραφέα, όπως είναι η μονοδιάστατη, μονόδρομη πρόσληψη του ωραίου, του απολύτου και του ιδανικού εκ μέρους του ήρωά του, που έχει μεν επιτυχημένη καλλιτεχνική ζωή, αλλά αποτυχημένη προσωπική. Λαγαρή και σφιχτοδεμένη η μετάφραση από τον ποιητή Νίκο Φωκά, η οποία κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1989.

Παρόμοια θεματική θα ανακαλύψει ο αναγνώστης και στα διηγήματα της συλλογής «Ο παραστρατημένος εφημέριος και άλλες ιστορίες». Στην πρώτη περίπτωση, ο εφημέριος καταπατά τους όρκους του και ερωτεύεται μια γυναίκα η οποία παρανομεί. Η εμμονή του γι’ αυτήν είναι τόσο δυνατή που αναλαμβάνει να την υποστηρίξει στις έκνομες δραστηριότητές της. Χιούμορ και σαρκασμός επιστρατεύονται για να αποδοθούν δύο χαρακτήρες εκ διαμέτρου αντίθετοι, οι οποίοι ωστόσο θα καταφέρουν να ανακαλύψουν, στο τέλος, έναν κοινό τρόπο συνεννόησης, μολονότι ο συγγραφέας θα προτιμούσε να πάρουν τα πράγματα διαφορετική έκβαση, όπως σημείωνε στη δεύτερη έκδοση του διηγήματος. Οι φαντασιώσεις και οι εμμονές μιας παραμελημένης παντρεμένης γυναίκας είναι τόσο έντονες που τρέφει συναισθήματα για έναν ποιητή, τον οποίο δεν έχει συναντήσει ποτέ. Ερωτεύεται την εικόνα του, την εξιδανικευμένη καλλιτεχνική του αξία. Η ηρωίδα, στο διήγημα «Μια ευφάνταστη γυναίκα», συνθέτει τις δικές της ιστορίες και βεβαιότητες, όταν όμως συνειδητοποιήσει τη νοσηρότητα της κατάστασης θα είναι πλέον αργά. Αλλά και στα άλλα δύο διηγήματα της συλλογής, «Το σακατεμένο χέρι» και «Μια μικρή παρένθεση», ενώνονται η ψυχολογική εμβάθυνση, τα διλήμματα και οι αμφιταλαντεύσεις των χαρακτήρων με τις παραδόσεις και τις δοξασίες της νότιας Αγγλίας.

Το κλασικό συναντάει το μοντέρνο μέσω των επαναλήψεων, των διαφορετικών μορφών του ενός σχεδίου, της προβολής του ανικανοποίητου και της αναγνώρισης ότι η ανθρώπινη φύση είναι ατελής.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ