ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΓΡΑΒΑΝΗΣ*

Πανεπιστημιακοί εθνικώς υπεύθυνοι

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Το Σαββατοκύριακο πραγματοποιήθηκε το συνέδριο της ομοσπονδίας των πανεπιστημιακών καθηγητών (ΠΟΣΔΕΠ). Ο λόγος που κυριάρχησε ήταν αυτός των αμφιθεάτρων της δεκαετίας του ’80. Εν τω μεταξύ, 3.000. 000 εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα καλούνται να «θρέψουν» περίπου 3.000.000 συνταξιούχους, 700.000 δημοσίους υπαλλήλους και 1.300.000 ανέργους. Οι αριθμοί περιγράφουν την επερχόμενη ανθρώπινη δυστυχία που βαθαίνει προϊούσας της κρίσης. Είναι εμφανές ότι η χώρα χρειάζεται απελπισμένα μια οικονομία πολλαπλασιαστικής απόδοσης και επίδοσης, μια οικονομία διεθνώς ανταγωνιστική. Χρειάζεται απελπισμένα τον πλούτο που γεννά και τις θέσεις εργασίας που δημιουργεί. Αν δεν τα καταφέρει, σύντομα θα οδηγηθεί στην απόλυτη φτωχοποίηση. Μια τέτοια ανταγωνιστική οικονομία υπεραπόδοσης απαιτεί γνώση, καινοτομία, σχεδιασμό και εξωστρέφεια. Τα πανεπιστήμια και οι πανεπιστημιακοί έχουν σήμερα παρά ποτέ εθνικό καθήκον, οφείλουν να είναι στην αιχμή του δόρατος μιας τέτοιας οικονομίας, όπως συμβαίνει σε όλες στις ευημερούσες κοινωνίες. Εχουν καθήκον να βοηθήσουν στην ανόρθωση της οικονομίας, στον εκσυγχρονισμό της παραγωγικής της βάσης, να βοηθήσουν εντέλει την κοινωνία να βγει από το σπιράλ της φτωχοποίησης. Σε αυτή τη δύσκολη οικονομική συγκυρία οφείλουν ως επιστήμονες να είναι πρακτικοί και ακριβείς στις προτάσεις τους και όχι να θεωρητικολογούν, ομφαλοσκοπούν, πολιτικολογούν αόριστα. Δεν υπάρχει πλέον χρόνος πριν από την καταστροφή που περιγράφεται από την ανάγνωση των προαναφερθέντων αριθμών της οικονομίας, που προβάλλουν το ζοφερό μέλλον της χώρας. Για να βοηθήσουν στην ανόρθωση της οικονομίας, τα πανεπιστήμια έχουν άμεση ανάγκη, μεταξύ άλλων, τριών δράσεων:

1. Την τεκμηριωμένη παράθεση στοιχείων προς τους Ευρωπαίους εταίρους για την εξαίρεση από το μνημόνιο της χρηματοδότησης της παιδείας και της έρευνας. Η πρόταση αυτή είχε κατατεθεί στο παρελθόν και από την Αννα Διαμαντοπούλου. Η πρόσφατη επιτυχής χρηματοδότηση της έρευνας με δάνειο 240 εκατ. ευρώ από την Eυρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (EIB), που προώθησε ο νυν υπουργός Ερευνας Κώστας Φωτάκης, δείχνει τον δρόμο. Είναι εξαιρετικά επείγουσα για τα πανεπιστήμια η στοιχειοθέτηση μιας τεκμηριωμένης πρότασης με δεδομένα από το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ) και την Αρχή Διασφάλισης Ποιότητας της Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΑΔΙΠ) για την ποιότητα των ΑΕΙ και τις δυνατότητές τους να συνδράμουν θετικά στην οικονομία με το ανθρώπινο κεφάλαιο, στην τεχνογνωσία και στις υποδομές τους.

2. Η αδυναμία τής άκρως αναγκαίας για το μέλλον των ΑΕΙ ανανέωσης του διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού μπορεί να περιοριστεί με τη συμμετοχή, την ενσωμάτωση στο έργο των ΑΕΙ συναδέλφων ερευνητών των ερευνητικών κέντρων, ύστερα από αξιολόγηση με κριτήρια αξιοκρατίας. Η ενδυνάμωση αυτή των ΑΕΙ δεν θα στοιχίσει ούτε ένα επιπλέον ευρώ στον κρατικό προϋπολογισμό.

3. Επείγει η άμεση κατάρτιση των Εσωτερικών Κανονισμών ΑΕΙ και των ΝΠΙΔ τους του νόμου 4009/2011. Θα συμβάλουν καθοριστικά, όπως πρόσφατα ζήτησε και ο υπουργός Παιδείας, στη διεύρυνση της χρηματοδότησης των ΑΕΙ από τον εγχώριο και διεθνή ιδιωτικό τομέα. Το Δημόσιο αδυνατεί πλέον να υποστηρίξει επαρκώς την πολυδάπανη λειτουργία μιας σύγχρονης πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και επιστημονικής έρευνας. Η ώσμωση των ΑΕΙ με την οικονομία και τις επιχειρήσεις θα έχει εξαιρετικά ευεργετική επίδραση και στους δύο συνεργαζομένους. Οι επιχειρήσεις θα έχουν πρόσβαση σε καινοτόμες τεχνολογίες και τα ΑΕΙ σε αποτελεσματικότερη χρηματοδότηση του εκπαιδευτικού και ερευνητικού τους έργου. Η προώθηση ώσμωσης των ΑΕΙ με την οικονομία με τη σύσταση τεχνολογικών πάρκων εταιρειών-τεχνοβλαστών είναι πλέον απόλυτη εθνική αναγκαιότητα. Το παράδειγμα κορυφαίων διεθνώς πανεπιστημίων (ΜΙΤ, Cambridge, Leiden κ.λπ.) και το παράδειγμα πανεπιστημίων του Ισραήλ δείχνουν τον δρόμο. Οι στιγμές είναι κρίσιμες για τη χώρα και οι πανεπιστημιακοί έχουν υποχρέωση να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων. Η ολιγωρία, η εσωστρέφεια ή στρεβλές ιδεοληψίες θα συμβάλουν στις τυχόν αρνητικές εξελίξεις για τη χώρα. Είναι άκρως απαραίτητοι, είναι πολύτιμοι για την επιβίωσή της και οφείλουν να δράσουν εθνικά υπεύθυνα.

* Ο κ. Αχιλλέας Γραβάνης είναι καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης, ερευνητής ΙΤΕ.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ