ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ*

Ειδικός οργανισμός για τις φυσικές καταστροφές

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ο​​ι ζημιές από πυρκαγιές στα δάση αποτελούν τη σταθερή θερινή τραγωδία στη χώρα μας. Οσοι ασχολούνται με τη διαχείριση κινδύνων γνωρίζουν ότι η μόνη ενδεδειγμένη μέθοδος αντιμετώπισης μιας τέτοιας κατάστασης είναι η μέθοδος Μέτρων Ελέγχου των Ζημιών (Loss Control).

Η μέθοδος αυτή απαιτεί την εγκατάσταση «συστημάτων ασφαλείας», τα οποία θα μειώσουν τόσο τη συχνότητα των αναμενόμενων ζημιών (πρόληψη) όσο και την έκταση των ζημιών που τελικά θα συμβούν (περιστολή). Το κρίσιμο ζήτημα για την εφαρμογή της μεθόδου αυτής είναι η έκταση της επένδυσης σε συστήματα ασφαλείας. Το σωστό μέγεθος της επένδυσης προκύπτει από την εφαρμογή της μεθόδου ανάλυσης κόστους-οφέλους. Η εκτίμηση του οφέλους γίνεται από την παρούσα αξία των μελλοντικών οφελών που θα προκύψουν από την εγκατάσταση των συστημάτων ασφαλείας.

Εάν εφαρμόσουμε την παραπάνω προσέγγιση στην αντιμετώπιση των ετήσιων πυρκαγιών δασών στην Ελλάδα, θα διαπιστώσουμε ταχύτατα ότι τα αναμενόμενα οφέλη από τα δάση που θα διασωθούν δικαιολογούν πολύ μεγάλες επενδύσεις σε συστήματα ασφαλείας.

Ο προγραμματισμός θα πρέπει να επικεντρωθεί στη δημιουργία Οργανισμού Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών, ούτως ώστε η Πολιτεία να αποκτήσει έναν εξειδικευμένο φορέα που θα εκπονήσει μια συνολική και μακροπρόθεσμη στρατηγική για όλες τις κατηγορίες φυσικών καταστροφών (ζημιές από πυρκαγιές στα δάση, ζημιές από σεισμούς, πλημμύρες κ.λπ.). Η στρατηγική αυτή, για τις πυρκαγιές δασών, θα περιλαμβάνει τις παρακάτω δράσεις.

1. Μέτρα πρόληψης. Συγκέντρωση και ανάλυση των αιτιών των ζημιών, κατά περιφέρεια/νομό/δήμο· άμεσες παρεμβάσεις για περιορισμό των συχνοτήτων εμφάνισης των αιτιών αυτών· εγκατάσταση συστημάτων έγκαιρης ανίχνευσης πυρκαγιών, που θα λειτουργούν για έξι μήνες, σε τοπικό επίπεδο· και ασκήσεις προσομοίωσης τον πρώτο μήνα της εξάμηνης περιόδου, σε επίπεδο δήμου/νομού/περιφέρειας.

2. Μέτρα άμεσης επέμβασης. Τα μέτρα αυτά πρέπει να εξειδικευτούν σε επίπεδο δήμου, νομού και περιφέρειας, και θα είναι άμεσα συνδεδεμένα με τα συστήματα έγκαιρης ανίχνευσης πυρκαγιών.

3. Αεροπορικές δυνάμεις κατάσβεσης. Το κύριο πρόβλημα εδώ είναι συνήθως η έλλειψη σχετικών πόρων στον κρατικό προϋπολογισμό. Ωστόσο οι απαιτούμενες αεροπορικές δυνάμεις θα χρειαστούν για έξι μήνες κατ’ έτος. Επομένως, εκτός από την αγορά, υπάρχει και η δυνατότητα μίσθωσης των ειδικών αεροπλάνων ή ελικοπτέρων, για διάρκεια έξι μηνών. Το προσωπικό που θα απασχοληθεί υπάρχει άφθονο μεταξύ των αποστράτων της Αεροπορίας και θα προσληφθεί με συμβάσεις εξάμηνης διάρκειας.

4. Θέματα χρηματοδότησης. Το κόστος των παραπάνω προτάσεων δεν μπορεί να βαρύνει μόνο τον κρατικό προϋπολογισμό. Τον κρίσιμο συμπληρωματικό ρόλο στη χρηματοδότηση μπορεί να παίξει ο προτεινόμενος Οργανισμός Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών, που θα μπορεί να αντλήσει και σχετικά κεφάλαια από την Ευρωπαϊκή Ενωση, τα οποία είναι διαθέσιμα άμεσα.

5. Ασφάλιση και αποζημίωση των ζημιωθέντων. Ο προτεινόμενος Οργανισμός θα αναλάβει την ασφάλιση και την αποζημίωση των οικιών (ή και άλλων περιουσιακών στοιχείων) που θα καταστραφούν από τις πυρκαγιές, χωρίς καμία επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού.

Σε όλον τον ανεπτυγμένο κόσμο, η διαχείριση εξειδικευμένων και πολύπλοκων εργασιών, όπως η διαχείριση των φυσικών καταστροφών, ανατίθεται σε εξειδικευμένους οργανισμούς, όπως αυτόν που προτείνουμε παραπάνω. Αυτό ισχύει ακόμα περισσότερο σε μια χώρα σαν την Ελλάδα, όπου η δημόσια διοίκηση βρίσκεται σε πολύ χαμηλό επίπεδο αποτελεσματικότητας. Το πολιτικό σύστημα πρέπει, επιτέλους, να αντιληφθεί ότι υπάρχουν λύσεις και εκτός των παραδοσιακών δομών της δημόσιας διοίκησης και, επιπλέον, υπάρχει τεράστια διεθνής εμπειρία που μπορεί να εφαρμοστεί και στην Ελλάδα.

* Ο κ. Μιλτιάδης Νεκτάριος είναι αναπληρωτής καθηγητής στο τμήμα Στατιστικής και Ασφαλιστικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Πειραιώς.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ