ΑΡΙΣΤΟΣ ΔΟΞΙΑΔΗΣ*

Οι τεχνίτες που χρειαζόμαστε

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Υ​​πάρχουν πολλοί διαφορετικοί τρόποι να δημιουργήσεις ένα προϊόν που έχει μεγάλη αξία. Μπορεί να χρησιμοποιείς πολύ ακριβό εξοπλισμό, ή να απασχολείς εκατοντάδες εργάτες, ή να λανσάρεις κάτι εντελώς πρωτότυπο, ή να έχεις καλό μάρκετινγκ και επιθετικές πωλήσεις. Ή μπορεί να είσαι τεχνίτης. Ο τεχνίτης επιδιώκει την ποιότητα. Το προϊόν που θέλει να φτιάξει δεν είναι πρωτότυπο στη σύλληψή του, αλλά πρέπει να είναι όσο πιο τέλειο γίνεται. Ενα χειροποίητο τραπέζι, μια ερμηνεία σονάτας, τα αμπελόφυλλα μιας βιοτεχνίας είναι προκλήσεις για τεχνίτες. Υπάρχουν και στις νέες τεχνολογίες τέτοιες προκλήσεις. Πριν από δύο μήνες, μια μικρή ελληνική εταιρεία, η Innoetics, εξαγοράστηκε από τη μεγάλη πολυεθνική Samsung, με τίμημα δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ. Το προϊόν της εταιρείας είναι η συνθετική φωνή. Το σύστημά της μπορεί να μετατρέψει οποιοδήποτε κείμενο, γραμμένο σε οποιαδήποτε γλώσσα, σε προφορικό λόγο. Η μεγάλη επιτυχία τους είναι ότι η φωνή και η εκφορά μοιάζουν πάρα πολύ με πραγματικού ανθρώπου, κατάλληλα χρωματισμένα για την περίσταση. Επιπλέον, οι αλγόριθμοί τους δεν απαιτούν τεράστιο όγκο δεδομένων και υπολογιστική ισχύ. Λειτουργούν και σε κινητά τηλέφωνα. Η τεχνητή νοημοσύνη που δημιούργησαν έχει την ικανότητα να αυτο-εκπαιδεύεται για να δημιουργεί το καλύτερο αποτέλεσμα με τις λιγότερες δυνατές εισροές.

Για να φτάσουν εκεί χρειάστηκαν πάμπολλοι υπολογισμοί και δοκιμές και τροποποιήσεις στο λογισμικό. Τα βασικά εργαλεία ήταν γνωστά και σε πολλούς άλλους, αλλά οι άτυπες δεξιότητες που απέκτησε η ομάδα της έδωσαν σημαντικό πλεονέκτημα. Η ποιότητα της εργασίας τους κρινόταν σε εκθέσεις και συνέδρια, όπου οι ομότεχνοί τους και οι χρήστες της συνθετικής φωνής έδιναν βραβεία και τους ενθάρρυναν. Δεν έθεσαν ως άμεσο στόχο τις πωλήσεις. Τους ενδιέφερε η ποιότητα του προϊόντος με βάση τα γενικά αποδεκτά κριτήρια της κοινότητας. Ο επιχειρηματικός τους στόχος, όταν κάποια στιγμή τον διαμόρφωσαν, ήταν να πουλήσουν σε μια μεγάλη επιχείρηση την τεχνολογία τους, όχι το πελατολόγιό τους. Επί δεκαπέντε χρόνια δεν είχαν αμοιβή γι’ αυτή την εργασία τους και ζούσαν από άλλες πηγές.

Ο τρόπος εργασίας της Innoetics μου θύμισε τους τεχνίτες που περιγράφει ο Ρίτσαρντ Σένετ στο εξαιρετικό βιβλίο «The Craftsman» (στα ελληνικά «Ο τεχνίτης», εκδόσεις Νησίδες). Παρουσιάζει παρόμοιες νοοτροπίες, αξίες και πρακτικές σε ένα μεγάλο φάσμα αντικειμένων. Μου θύμισε και μερικούς σημερινούς Ελληνες, που ξεκίνησαν να δημιουργήσουν κάτι με ιδιαίτερη ποιότητα, στον ελεύθερο χρόνο τους, με πρακτικούς πειραματισμούς, χωρίς ξεκάθαρο σχέδιο για πωλήσεις. Μια ιστοσελίδα με κριτικές εστιατορίων έξυπνες και χιουμοριστικές από μια μικρή παρέα που στη συνέχεια μεγάλωσε πολύ. Εναν νεαρό υδραυλικό στην Ευρυτανία που δοκίμαζε για πολλούς μήνες πώς να καπνίζει τις πέστροφες του μικρού εκτροφείου που είχε αγοράσει η οικογένειά του. Αλλά και πολλούς ερευνητές σε ινστιτούτα που βελτιώνουν τις τεχνικές του κλάδου τους, συνδυάζοντας, όπως γράφει ο Σένετ, την κάθε λύση προβλήματος με τον εντοπισμό νέων προβλημάτων. Κάποια στιγμή το προϊόν τους γίνεται τόσο καλό, που μπορεί πλέον να αξιοποιηθεί εμπορικά, είτε από τους ίδιους τους δημιουργούς είτε από μια μεγάλη παραγωγική εταιρεία.

Αυτός ο τρόπος δουλειάς ταιριάζει στην ελληνική κοινωνία, που αποδέχεται περισσότερο τις μικρές ομάδες από τους μεγάλους οργανισμούς, όπου οι οικογένειες στηρίζουν τους νέους για πολλά χρόνια όταν τελειώσουν τις σπουδές, και όπου πολλοί πενηντάρηδες ζουν από συντάξεις και νοίκια και έχουν ελεύθερο χρόνο. Πριν από την κρίση δεν αξιοποιήσαμε αυτή τη δυνατότητα, για πολλούς λόγους. Σήμερα είναι ένας τρόπος να δημιουργήσουμε πλούτο, που δεν απαιτεί πολλά κεφάλαια ούτε κάποιο (ανύπαρκτο) εθνικό σχέδιο ανάπτυξης.

Απαιτεί όμως ένα πράγμα: ότι η μεσαία τάξη θα διατηρήσει κάποιες αποταμιεύσεις και κάποιες εργασίες με ικανοποιητικές αμοιβές ώστε να στηρίξει εκείνους που θα αφοσιωθούν για μερικά χρόνια στο έργο του τεχνίτη. Ας μειώσει το κράτος τους υπερβολικούς φόρους, για να κάνουν τη δουλειά τους οι δημιουργοί.

* Ο κ. Αρίστος Δοξιάδης είναι εταίρος στα κεφάλαια επενδύσεων τεχνολογίας Openfund και Big Pi.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ