ΔΗΜΗΤΡΗΣ Χ. ΠΑΞΙΝΟΣ*

Στον προμαχώνα του δικαίου

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Τον εκτέλεσαν εν ψυχρώ μέσα στο γραφείο του. Εναν άνθρωπο προσηνή, χαμογελαστό, ξεχωριστό για το ήθος του. Ηταν μόλις 52 χρόνων. Βαριά κληρονομιά το όνομά του, Ζαφειρόπουλος. Και όμως, είχε τη δική του προσωπικότητα, τη δική του πελατεία. Ασκούσε το επάγγελμα ευόρκως. Δεν ξεχνούσε τον λειτουργηματικό του χαρακτήρα, τον οποίο υπερασπιζόταν με σθένος ως συνδικαλιστής, ως δικηγόρος. Δικηγόρος! «Το ωραιότερο επάγγελμα του κόσμου», κατά τον Βολταίρο. Και είναι αλήθεια ότι η δικηγορία είναι η ωραιότερη, η πλέον ενδιαφέρουσα αλλά και η πιο επίπονη ζωή. Ο δικηγόρος είναι ο συνεκτικός δεσμός μεταξύ του λαού και των συντεταγμένων λειτουργιών της πολιτείας. Είναι ο ρυθμιστής της ορθής απονομής της δικαιοσύνης, ο φρουρός και προασπιστής της εννοίας του δικαίου. Οταν ψηφίστηκε ο Κώδικας των Δικηγόρων στη Βουλή το 1954, ο υπουργός Δικαιοσύνης κ. Θεοφανόπουλος είπε: Ο δικηγόρος είναι ο μοχλός της δίκης. Δύναται ο δικαστής να μεταβάλει, τροποποιήσει ή και να τα απορρίψει τελείως τα υποβαλλόμενα αιτήματα, εκείνο όμως το οποίο δεν δύναται να κάμει είναι να οικοδομήσει τη δίκη. Ο δικηγόρος, ο Θεμιστοπόλος, ο υπερασπιστής του δικαίου, ο συμπαραστάτης του απλού πολίτη, επιτελεί έργο εξόχως πνευματικό, ιδιαίτερα σήμερα, σε μια εποχή στην οποία ο βαθύς στοχασμός θεωρείται περιττή πολυτέλεια και ανεδαφική απώλεια πολύτιμου χρόνου, η δε αρετή και εντιμότητα εκλαμβάνονται ως έλλειψη ικανότητας προς κοινωνική προσαρμογή στα σύγχρονα κενόδοξα συνθήματα του πολιτισμού μας. Αναφέρομαι ιδιαίτερα στην αρετή, που τη συνθέτουν κατά τον Παπανούτσο η επίγνωση, η ειλικρίνεια και η συνέπεια. «Χρη λέγειν τα καίρια», έλεγε ο μέγας Αισχύλος. Ο δικηγόρος πρέπει να έχει μέτρο και ακρίβεια στις σκέψεις του. Πρέπει να τα σκέφτεται όλα, αλλά δεν επιτρέπεται να λέγει όσα σκέπτεται. Με αυτοκυριαρχία οφείλει να συγκαλύπτει τις άστοχες σκέψεις του. Κατά τον Νικόλαο Δημητρακόπουλο, αν η νομική είναι κατ’ εξοχήν επιστήμη λέξεων, εν τούτοις ο δικηγόρος οφείλει να γνωρίζει και να σιωπά, ενίοτε ομιλών οσάκις δεν πρέπει, ενεργεί ουχί εντίμως και κηλιδώνει το αξίωμα. Ο λόγος του δικηγόρου πρέπει να έχει σαφήνεια εκφράσεως, που εκπορεύεται από καθαρότητα σκέψεως, τάξη, συντομία, συνοχή, πληρότητα, εγκράτεια, διακριτικότητα και αξιοπρέπεια. Ο Δημοσθένης έλεγε ότι η τραχεία έκφραση υποδηλοί πνευματική πικρότητα και αγριότητα. Ο Αριστοτέλης διδάσκει το μέτρο και τη μεσότητα στις περιόδους του λόγου.

Ο λόγος, κατά τον Αριστοτέλη, καθιστά το ενδεχόμενο πιθανό και ασκεί υποβολή επί των ακροατών εφόσον είναι καθαρός και δεν περιέχει ψεύδη. Η ηρεμία του ρήτορος, κατά τον Δημοσθένη, είναι δύναμη για τον λόγο, ενώ η οργή είναι αδυναμία.

Ο Ρήγας, ο Διδάσκαλος του Γένους μας επίστευε πως θεμέλιο της δημοκρατίας είναι οι συνειδητοί και υπεύθυνοι πολίτες, οι οποίοι αποκαλύπτουν το δημοκρατικό τους ήθος και τον πατριωτισμό τους με το ενδιαφέρον τους για τα κοινά και τη συμμετοχή τους. Ο «πολιτικός ουμανισμός» του Ρήγα, που πίστευε ακόμη ότι στην Ελληνική Δημοκρατία πρέπει να τιμώνται οι πολίτες που έχουν πραότητα, ανδρεία, συμπάθεια και αλληλεγγύη, αρετές που η κλασική αρχαιότητα πρόβαλλε, είναι για μένα ο γνώμονας των προσπαθειών κάθε δικηγόρου, κάθε πολίτη.

Ο Μιχάλης Ζαφειρόπουλος «έφυγε» με την εκτίμηση όλων μαχόμενος στον προμαχώνα του δικαίου, ακοίμητος φρουρός μιας άξιας ζωής με αγάπη για τον συνάνθρωπό του και τις υψηλές αξίες για τις οποίες, χωρίς υπερβολή, αληθινά θυσιάστηκε.

* Πρώην πρόεδρος ΔΣΑ.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ