ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ

Η μεταμόρφωση έμεινε στο χαρτί

ΜΑΡΩ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: ΠΡΟ-ΒΟΛΕΣ

Λένε ότι οι διάλογοι του Ντέιβιντ Μάμετ θα μπορούσαν να κάνουν ένα όπλο να εκπυρσοκροτήσει και πως οι macho χαρακτήρες του γεννούν πάθη στις γυναίκες, αν δεν τις κάνουν να θυμώσουν με την υπερβολική αρρενωπότητά τους. Προφανώς, πρόκειται για έναν από τους ικανότερους τεχνίτες της γραφής, για έναν συγγραφέα-μάστορα είτε εργάζεται για το θέατρο είτε γράφει σενάρια και δοκίμια.

Αυτό τον χειμώνα ανέβηκε για μία ακόμη φορά –στο West End συνέβη– το θεατρικό του έργο «Glengarry Glen Ross» («Οικόπεδα με θέα»): ήρωες αγέραστοι, όλοι τους Αμερικανοί άντρες που συνθλίβονται κάτω από το βάρος του σύγχρονου κόσμου. Το τέλος του 20ού αιώνα, ο κόσμος όπως τον γνωρίσαμε στις τελευταίες δεκαετίες πριν από το Millenium, ήταν πραγματικά η εποχή του Μάμετ: απληστία, κρίση ταυτότητας, αλλαγή των παραδοσιακών ρόλων, νέα σεξουαλική ηθική. Ο ίδιος έκλεισε τελευταία τα 70 του χρόνια, παραμένει στυλάτος και γοητευτικός με τον τρόπο του, αλλά ήδη κάποιοι έχουν αρχίσει να σκέφτονται ότι τα αντανακλαστικά του πέφτουν. Οτι δηλαδή η ματιά του έχει χάσει την οξύτητά της, την ικανότητα να σκαλίζει και να ανακαλύπτει θησαυρούς στον πάτο της κοινωνίας.

Θα ήμουν η τελευταία που θα τον απομυθοποιούσε. Το σινεμά του, είτε γράφει σενάρια είτε σκηνοθετεί, παραμένει από τις μεγάλες μου αδυναμίες: οι κοφτοί σαν ξυράφι διάλογοι, τα κόλπα της πλοκής, οι αιφνίδιες ανατροπές, οι περίεργοι χαρακτήρες, διαρκώς στα όρια του σοβαρού και του γελοίου. Ομως το μυθιστόρημα δεν είναι κινηματογράφος, θα ήθελα να του πω διαβάζοντας το τελευταίο του βιβλίο «Σικάγο» (εκδόσεις Μεταίχμιο). Διαδραματίζεται στο Σικάγο της ποτοαπαγόρευσης, στην άγρια για τις ΗΠΑ δεκαετία του 1920. Αυτή είναι η γενέθλια πόλη του Μάμετ και προφανώς τη γνωρίζει τόσο καλά όσο ο δημοσιογράφος-ήρωάς του, ένας κυνικός ρομαντικός των εφημερίδων, ένας ακόμη άνδρας σε κρίση. Διαβάζοντάς τον βλέπω μπροστά μου ασπρόμαυρα πλάνα κλασικών film noir: τη σκηνή που φλερτάρει το κορίτσι, την άλλη που μεθάει στο μπαρ, την κρίσιμη σκηνή που αρχίζει η εκδίκηση. Τι λείπει από το βιβλίο; Ακριβώς αυτό, η μαγεία της μεταμόρφωσης των λέξεων σε εικόνες.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ