Γράμματα Αναγνωστών

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Γραμματα Aναγνωστων

«Είναι ο Ωνάσης, κύριε Dopner»

Κύριε διευθυντά
Στις 3/6/2018, δημοσιεύθηκε στην «Καθημερινή» βιογραφία του μεγάλου Ελληνα Αριστοτέλη Ωνάση. Το 1960, μεταξύ 5/7 και 30/10 βρισκόμουν στο Κίελο της Γερμανίας, εργαζόμενος στην Τεχνική Εταιρεία LENZ BAU. Με είχε στείλει εκεί το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο για εμπλουτισμό της πείρας μου στην κατασκευή τεχνικών έργων. Την εποχή εκείνη κατασκευαζόταν στα ναυπηγεία του Κιέλου το τάνκερ «Olympic Challenger» του Αριστοτέλη Ωνάση, το μεγαλύτερο του κόσμου για μεταφορά υγρού φορτίου 65. 000 τόνων, με πλήρωμα 35 ναυτικών. Ηταν μεράκι του μεγάλου Ελληνα να βαφτίζει τα πλοία του και τα αεροπλάνα του με το προσωνύμιο «Ολυμπιακό».

Την ημέρα που το «Olympic Challenger» αναχωρούσε, έτυχε να είμαι ο μοναδικός Ελληνας στο εστιατόριο από τα παράθυρα του οποίου παρακολουθούσαν και χειροκροτούσαν με ενθουσιασμό την αναχώρηση του πλοίου δεκάδες Γερμανοί. Δίπλα μου στεκόταν ο προϊστάμενός μου Gerhard Dopner, ο οποίος σχολίασε «Βλέπετε, κύριε Σταυρόπουλε, τι πλοία κατασκευάζουμε εμείς;». Κι εγώ, νεαρός σπουδαστής τότε, απάντησα με ετοιμότητα «Ναι, κύριε Dopner. Aber das gelt?» (Ποιος βάζει τα λεφτά;). Και του δείχνω τρίβοντας τα δύο μου δάχτυλα, τον αντίχειρα με τον δείχτη του δεξιού μου χεριού… Onasis!!... Και αμέσως το παραδέχτηκε ο προϊστάμενός μου… «Ο!! ja, ja… Stimmt!! Herr Stavopoulos! (Ω, ναι! Συμφωνώ, κύριε…)…

Αλεξανδρος Σταυροπουλος, Συνταξιούχος πολιτικός μηχανικός ΕΜΠ

Εμείς και το χρήμα, το χρήμα και εμείς

Κύριε διευθυντά
«…Τούτο (το χρήμα) και πόλεις πορθεί…», Σοφοκλής, Αντιγόνη.

Στην απεριόριστη δύναμη του νομίσματος (χρήματος) αναφέρεται ο μεγάλος τραγωδός με το στόμα του Κρέοντα αφού τονίσει ότι «είναι το χειρότερο νόμιμο κακό που γεννήθηκε μεταξύ των ανθρώπων».  Λόγω της πολυπλοκότητας του τεράστιου αυτού θέματος θα ήθελα να προσθέσω μερικές ακόμη σκέψεις, αφού σημειώσω ότι ενώ με τον όρο «νόμισμα» αναφερόμαστε περισσότερο σε συγκεκριμένο υλικό αντικείμενο, «υλικό έρεισμα, κατά Blic και Lazarus», ο όρος «χρήμα» εμπεριέχει έννοιες ηθικοκοινωνικές και κοινωνιολογικές, «ηθικό, πολιτικό και κοινωνικό θεσμό αυτού του ερείσματος, κατά τους ίδιους συγγραφείς», και τον Marcel Mauss να δηλώνει ότι «το χρήμα κατ’ ουσίαν είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο»

Πράγματι, το νόμισμα (χρήμα) δημιουργήθηκε για τον απλό αλλά αναγκαίο λόγο να εξυπηρετήσει τις εμπορικές συναλλαγές. Χρηστικός λοιπόν ήταν ο αρχικός σκοπός του. Δυστυχώς, όμως, κανένας ανθρώπινος νους, όση φαντασία και αν διαθέτει, δεν θα μπορούσε να διανοηθεί τους δαιδαλώδεις και περίεργους δρόμους που θα έπαιρνε, λοξοδρομώντας του αρχικού σκοπού του.  Εισχωρεί όπως το νερό σε κάθε ρωγμή και γρανάζι της κοινωνικής μηχανής, την οποία επηρεάζει.

Ετσι κατέστη ο παγκόσμιος μετατροπέας ή ανταλλάκτης όλων των υλικών αξιών, παρομοιάζοντάς τον με καθρέπτη όπου μέσα του αντανακλάται κάθε αξία, ακόμη και αυτές που θεωρητικά δεν θα έπρεπε να εξαγοραστούν (π.χ. Φιλοπατρία, πίστη στον Θεό, έρωτας) 

Πηγή παγκόσμιας δυστυχίας όπως και παγκόσμιο διαφθορέα το έχουν αποκαλέσει μεγάλοι του πνεύματος από αρχαιοτάτων χρόνων έως των νεοτέρων. Σταχυολογώ μερικούς: Σοφοκλής, Αντιγόνη «...Εσύ καταραμένε, εσύ που για τα χρήματα πούλησες την ψυχή σου...». Το ίδιο και ο Αισχύλος στην «Αγαμέμνονα». Σαίξπηρ στον «Τίμωνα τον Αθηναίο» «... Ε, κολασμένο χώμα, πόρνη εσύ κοινή της ανθρωπότητας που βάζεις διχόνοια ανάμεσα στον όχλο των Εθνών…». Το ίδιο και ο Γκαίτε στον «Φάουστ». Καρλ Μαρξ στα «Χειρόγραφα 1844» «…Το χρήμα είναι ο δεσμός όλων των δεσμών. Είναι η καθολική πόρνη, ο καθολικός μαστροπός των ανθρώπων και εθνών. Είναι η αλλοτριωμένη ικανότητα του ανθρώπινου γένους...».

Στο βιβλίο «Φιλοσοφία του χρήματος» οι φιλόσοφοι Simmel και Parsonst τονίζουν τον σοβαρό κίνδυνο μιας παθολογικής και διεφθαρμένης σχέσης και εξάρτησης ανθρώπου - χρήματος, η οποία καταλήγει στην «Auri Sacra Fames», δηλ. «Επάρατη λαιμαργία του χρυσού» Βιργίλιος (Αιν. 357) και η οποία ακύρωσε στο παρελθόν κάθε προσπάθεια περιφρόνησής του (εκκλησιαστικές αδελφότητες, κυνικοί) ή κατάργησής του (Αρχαία Σπάρτη). 

Δυστυχώς, αν και έχουν περάσει 2.700 χρόνια από την πρώτη εμφάνιση του νομίσματος στον Πλανήτη (Λυδία - Γύγης) είναι δύσκολο να δοθούν πειστικές απαντήσεις για τον ρόλο του και της σχέσης του με τον δημιουργό του, τον άνθρωπο.

Ι. Κ. Γεωργιου, Καρδιολόγος

Το ενοικιοστάσιο του «Αρδην»

Κύριε διευθυντά
Σε άρθρο του στην «Καθημερινή» της 10ης Ιουλίου 2018 υπό τον τίτλο «Επανάσταση στην οδό Ξενοφώντος» ο Πάσχος Μανδραβέλης προχωρεί σε δύο κατάφωρα αναληθείς και συκοφαντικούς ισχυρισμούς.

Αρχικώς παρουσιάζει τον Γιώργο Καραμπελιά ως «χειροκροτητή» της «17ης Νοέμβρη» χωρίς να αναφερθεί έστω στοιχειωδώς στην έντονη και συστηματική αντίθεσή μου, ανοικτή και δημόσια με την τρομοκρατία, η οποία εν πολλοίς κατέστρεψε το εναλλακτικό κίνημα στην Ελλάδα· χωρίς καν να αναφερθεί στα δεκάδες άρθρα και βιβλία μου για το θέμα· χωρίς να αναφερθεί και ότι ακόμα και στο κείμενο προκήρυξης του 1976, στο οποίο παραπέμπει, η οργάνωση στην οποία ανήκα τοποθετούνταν ήδη αρνητικά απέναντι στην τρομοκρατία· και ότι ήλθαμε σε ανοικτή διαμάχη, μέσω κειμένων, με τη «17 Νοέμβρη» στην «Ελευθεροτυπία» στις αρχές της δεκαετίας του 1980.

Ο δεύτερος αναληθής ισχυρισμός του αφορά το ζήτημα της εξώσεως του «Αρδην» από την Ξενοφώντος 4, όπου υποστηρίζεται πως πρόκειται για προσωπική διαμάχη μου με τον ιδιοκτήτη του κτιρίου, αποκρύπτοντας την ευρύτερη συλλογική και κοινωνική διάσταση του ζητήματος. Η οποία και καταδεικνύεται από κείμενο συμπαράστασης που υπογράφουν πολλοί συμπολίτες μας, ανάμεσά τους και πρώην υπουργοί. 

Κατανοώ την έντονη πολιτική και ιδεολογική αντίθεση μαζί μου, εξαιτίας του ότι συμμετέχουμε στα δύο ανταγωνιστικά ρεύματα που τέμνουν σήμερα την ελληνική κοινωνία. Εγώ σε εκείνο του δημοκρατικού πατριωτισμού. Ο κ. Μανδραβέλης σε εκείνο του εθνομηδενισμού, στο οποίο ενεργά πρωτοστατεί. Και το υπερασπίζει με όλα τα μέσα, ακόμα και αν συμπορεύεται με την τόσο «μισητή» για τον ίδιο κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ή με τους μπάχαλους των Εξαρχείων, που μόλις ενάμιση μήνα πριν κατέστρεψαν την προθήκη του βιβλιοπωλείου μας για πολλοστή φορά, διότι μας κρίνουν υπερβολικά εθνικιστές για τα γούστα τους.  Δεν κατανοώ καθόλου όμως τους εκτός πάσης δημοσιογραφικής δεοντολογίας ψευδείς ισχυρισμούς με αφετηρία τις ιδεολογικές και πολιτικές διαφορές μαζί μου.

Αν οι ιδιοκτήτες της Ξενοφώντος 4 επιχειρούν να επιτύχουν με όλων των ειδών τα τερτίπια να μας διώξουν από έναν πολιτικό χώρο, αυτός συμβάλλει από την πλευρά του –χωρίς να γνωρίζω τους λόγους, να τους υποθέσω μπορώ σε όλες τους τις διαστάσεις–, προσπαθώντας να με συκοφαντήσει με τη γκαιμπελική τακτική του. Διευρύνει μάλιστα το «Φίλιο» αμάλγαμα περί «τραμπούκων μακεδονομάχων», προσθέτοντας και ολίγη σάλτσα περί «τρομοκρατίας», με την οποία πορεύεται επί χρόνια.

Θα με εκπλήξετε, αν δημοσιεύσετε την απάντησή μου, όπως οφείλετε να πράξετε.

Γιωργος Καραμπελιας

«Το νικάν εαυτόν...» και ο Ντοστογιέφσκι

Κύριε διευθυντά
Σε πρόσφατη και εξαίρετη (όπως όλες άλλωστε) επιφυλλίδα του Χρ. Γιανναρά με τίτλο:

«Δικαίωμα αντίστασης στον εκπεσμό» διαβάζουμε σε κάποιο σημείο «…να θυμηθούμε τον “ελληνικότατο” ορισμό του Ντοστογιέφσκι: “Υπάρχει μία και μόνο ελευθερία: να ελευθερωθεί ο άνθρωπος από τον εαυτό του...”».
Θα ήθελα να προσθέσω μία πλατωνική φράση, διευκρινιστική του όρου «ελληνικότατος»: «Το νικάν εαυτόν πασών νικών πρώτη τε και αρίστη».

Κατερινα Παπαθωμα - Μαστοροπουλου

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ