ΚΟΣΜΟΣ

Μισέλ Μπαρνιέ: Μια φιλόδοξη εταιρική σχέση με το Ηνωμένο Βασίλειο μετά το Brexit

ΜΙΣΕΛ ΜΠΑΡΝΙΕ*

Διαδήλωση κατά του Brexit τον περασμένο μήνα, μπροστά από τη Βουλή των Κοινοτήτων στο Λονδίνο.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Brexit

Πριν από λίγες ημέρες επισκέφτηκα την Αθήνα, όπου είχα την ευκαιρία να εκφράσω στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, στον πρωθυπουργό και σε μέλη του ελληνικού Κοινοβουλίου την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη στο πένθος που αγγίζει όλους τους Ελληνες και τους Ευρωπαίους πολίτες. Η Ευρώπη είναι μια κοινότητα κοινωνική, οικονομική, αλλά και ανθρωπιάς. Η τραγωδία για μια χώρα μας είναι τραγωδία για όλη την Ευρώπη. Εχουμε επιλέξει να μοιραστούμε το ίδιο πεπρωμένο και γι’ αυτόν τον λόγο μάς λυπεί η απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου να αποχωρήσει από την Ενωσή μας.

Το Ηνωμένο Βασίλειο θα αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ενωση στις 29 Μαρτίου 2019. Η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου μας λυπεί βαθιά, ωστόσο σεβόμαστε την απόφαση που έλαβε ασκώντας τα κυριαρχικά του δικαιώματα. Καθήκον μας τώρα είναι να οργανώσουμε την αποχώρηση της χώρας από τα θεσμικά όργανα και τις πολιτικές της Ε.Ε. και, πλέον, να κοιτάξουμε μπροστά.

Μετά το Brexit, η Ε.Ε. παραμένει ισχυρός διεθνής παράγοντας, με 440 εκατομμύρια πολίτες και μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου. Το Ηνωμένο Βασίλειο υπήρξε μέλος της Ε.Ε. για 45 έτη. Μοιραζόμαστε κοινές αξίες και έχουμε πολλά κοινά συμφέροντα. Το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο είναι μέλος του G7 και του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, μπορεί να αποτελέσει σημαντικό οικονομικό και στρατηγικό εταίρο της Ε.Ε. Στο σημερινό γεωπολιτικό πλαίσιο, έχουμε συμφέρον όχι μόνο να ενισχύσουμε τον ρόλο της Ε.Ε. στον κόσμο, αλλά και να συνεργαστούμε με το Ηνωμένο Βασίλειο ως στενό εταίρο.

Πώς μπορούμε να το επιτύχουμε αυτό;

Πρώτον, πρέπει να διασφαλίσουμε την τακτική αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου. Το 80% της συμφωνίας αποχώρησης έχει ήδη οριστικοποιηθεί. Θα προστατεύσουμε τα δικαιώματα των πάνω από 4 εκατομμυρίων πολιτών της Ε.Ε. που ζουν στο Ηνωμένο Βασίλειο και των Bρετανών υπηκόων στην Ε.Ε. Αυτό αποτέλεσε την άμεση προτεραιότητά μας και ζήτημα στο οποίο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδωσε μεγάλη προσοχή. Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει επίσης συμφωνήσει να τηρήσει όλες τις οικονομικές υποχρεώσεις που έχει αναλάβει ως μέλος της Ε.Ε. Μια μεταβατική περίοδος 21 μηνών θα εξασφαλίσει χρόνο στις επιχειρήσεις και στις διοικήσεις για να προσαρμοστούν, δεδομένου ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα παραμείνει στην ενιαία αγορά και στην τελωνειακή ένωση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020.

Ωστόσο, το 80% δεν είναι 100%. Θα πρέπει ακόμη να υπάρξει συμφωνία για σημαντικά ζητήματα όπως η προστασία των «γεωγραφικών ενδείξεων». Πρόκειται για την προστασία των τοπικών γεωργικών προϊόντων και τροφίμων, όπως το ουίσκι Σκωτίας ή το τυρί παρμεζάνα, όπου η προστασία της Ε.Ε. έχει προσδώσει μεγάλη αξία για τους Ευρωπαίους γεωργούς και παραγωγούς. Πρέπει να βρούμε λύσεις για συγκεκριμένα βρετανικά εδάφη, όπως οι κυρίαρχες βάσεις του Ηνωμένου Βασιλείου στην Κύπρο, καθώς και το Γιβραλτάρ, για το οποίο βρίσκονται σε εξέλιξη διμερείς διαπραγματεύσεις μεταξύ της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος του Brexit ελλοχεύει στη νήσο της Ιρλανδίας. Πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι το Brexit δεν θα δημιουργήσει ένα «σκληρό σύνορο» (hard border) μεταξύ της Ιρλανδίας και της Βόρειας Ιρλανδίας και ότι θα προστατευτεί η συμφωνία της «Μεγάλης Παρασκευής», η οποία έχει φέρει ειρήνη και σταθερότητα στη Βόρεια Ιρλανδία. Σήμερα, η συνεργασία και οι ανταλλαγές μεταξύ Ιρλανδίας και Βόρειας Ιρλανδίας λαμβάνουν χώρα εντός του κοινού πλαισίου της Ε.Ε. Δεδομένου ότι δεν γνωρίζουμε τι θα αποφέρει η μελλοντική σχέση από το φθινόπωρο του 2018, πρέπει να υπάρξει κάποια «διευθέτηση» (δικλίδα) στη συμφωνία αποχώρησης. Το Ηνωμένο Βασίλειο συμφωνεί με αυτό, ενώ τόσο η Ε.Ε. όσο και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν αναφέρει ότι μια καλύτερη λύση για τη μελλοντική σχέση θα μπορούσε να αντικαταστήσει τη διευθέτηση αυτή. Η Ε.Ε. έχει προτείνει η Βόρεια Ιρλανδία να παραμείνει σε έναν κοινό ρυθμιστικό χώρο εμπορευμάτων και τελωνειακών ελέγχων με την υπόλοιπη Ε.Ε. Είμαστε έτοιμοι να βελτιώσουμε τη διατύπωση της πρότασής μας.

Δεύτερον, θα πρέπει να συμφωνήσουμε σχετικά με τους όρους της μελλοντικής μας σχέσης.

Ας είμαστε ειλικρινείς: Δεδομένου ότι το Ηνωμένο Βασίλειο αποφάσισε να αποχωρήσει από την ενιαία αγορά, δεν μπορεί πλέον να διατηρήσει τη σημερινή στενή οικονομική του σχέση με την υπόλοιπη Ε.Ε. Το Ηνωμένο Βασίλειο επιθυμεί να αποχωρήσει από τον κοινό μας ρυθμιστικό χώρο, όπου οι πολίτες, τα εμπορεύματα, οι υπηρεσίες και τα κεφάλαια κινούνται ελεύθερα. Αυτά είναι τα οικονομικά θεμέλια πάνω στα οποία έχει οικοδομηθεί η Ε.Ε. Και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο –οι 27 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων– όπως και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχουν επανειλημμένως υπενθυμίσει πως τα θεμέλια αυτά δεν μπορούν να αποδυναμωθούν.

Το Ηνωμένο Βασίλειο γνωρίζει καλά τα οφέλη της ενιαίας αγοράς. Εχει συμβάλει στη διαμόρφωση των κανόνων μας κατά τα τελευταία 45 έτη. Ωστόσο, ορισμένες προτάσεις του Ηνωμένου Βασιλείου υπονομεύουν την ενιαία αγορά μας, η οποία αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της Ε.Ε. Το Ηνωμένο Βασίλειο επιθυμεί να διατηρήσει την ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων μεταξύ Η.Β. και Ε.Ε., όχι όμως και την κυκλοφορία ατόμων και υπηρεσιών. Και προτείνει την εφαρμογή της τελωνειακής νομοθεσίας της Ε.Ε. χωρίς, ταυτόχρονα, να αποτελεί μέρος της έννομης τάξης της Ε.Ε. Επομένως, το Ηνωμένο Βασίλειο επιθυμεί να αναλάβει εκ νέου την κυριαρχία και τον έλεγχο της νομοθεσίας του, γεγονός το οποίο σεβόμαστε, αλλά δεν μπορεί να ζητάει από την Ε.Ε. να απολέσει τον έλεγχο των συνόρων και των νόμων της.

Ομως, είμαι πεπεισμένος ότι οι διαπραγματεύσεις μπορούν να έχουν ικανοποιητική έκβαση. Είναι δυνατόν να γίνουν σεβαστές οι αρχές της Ε.Ε. και να δημιουργηθεί μια νέα και φιλόδοξη εταιρική σχέση. Αυτό είναι που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ήδη από τον Μάρτιο. Η Ε.Ε. προσέφερε μια συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών με μηδενικούς δασμούς και χωρίς ποσοτικούς περιορισμούς για τα εμπορεύματα. Πρότεινε στενή τελωνειακή και ρυθμιστική συνεργασία και πρόσβαση στις αγορές δημόσιων συμβάσεων – για να αναφέρουμε μερικά μόνο παραδείγματα.

Στον τομέα της ασφάλειας, η Ε.Ε. επιδιώκει ιδιαίτερα στενή συνεργασία για την προστασία των πολιτών μας και των δημοκρατικών μας κοινωνιών. Θα πρέπει να οργανώσουμε ένα σύστημα αποτελεσματικής ανταλλαγής πληροφοριών ασφάλειας και στοιχείων, και να εξασφαλίσουμε τη συνεργασία μεταξύ των οργάνων επιβολής του νόμου. Θα πρέπει να συνεργαστούμε για την καταπολέμηση του εγκλήματος, της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Μπορούμε να συνεργαστούμε για την ανταλλαγή DNA, δακτυλικών αποτυπωμάτων ή μητρώων ονομάτων επιβατών στις αεροπορικές μεταφορές, για την καλύτερη παρακολούθηση και τον εντοπισμό τρομοκρατών και εγκληματιών. Είμαστε επίσης έτοιμοι να συζητήσουμε μηχανισμούς για την ταχεία και αποτελεσματική έκδοση, με διασφάλιση των δικονομικών δικαιωμάτων των υπόπτων.

Εάν το Ηνωμένο Βασίλειο δείξει κατανόηση και εάν βρούμε γρήγορα λύσεις στα εκκρεμή ζητήματα που αφορούν την αποχώρηση, συμπεριλαμβανομένης και της «διευθέτησης» (δικλίδας) για την Ιρλανδία και τη Βόρεια Ιρλανδία, είμαι βέβαιος ότι θα μπορέσουμε να οικοδομήσουμε μια μελλοντική εταιρική σχέση μεταξύ της Ε.Ε. και του Ηνωμένου Βασιλείου πρωτόγνωρη σε έκταση και βάθος.

* Ο κ. Μισέλ Μπαρνιέ είναι επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις διαπραγματεύσεις με το Ηνωμένο Βασίλειο.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ