ΚΟΣΜΟΣ

Η τουρκική κρίση απειλεί την περιφερειακή σταθερότητα

REUTERS

Πελάτες της τουρκικής τράπεζας Ziraat Bank στη Φρανκφούρτη περίμεναν χθες υπομονετικά να αλλάξουν τις τουρκικές λίρες τους σε ευρώ, παρά τις νουθεσίες του προέδρου Ερντογάν.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΑΓΚΥΡΑ. Ανίκανος να διαχειρισθεί την αναταραχή που ο ίδιος δημιούργησε έμοιαζε χθες ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν.

Οι ισχυρισμοί του Ερντογάν, πριν από τις εκλογές του Ιουνίου, ότι μια ισχυρή προεδρία ήταν η καλύτερη μορφή διακυβέρνησης για την Τουρκία, διαψεύδεται σήμερα από τις καταιγιστικές εξελίξεις, όπως επισημαίνει ο σχολιαστής της εφημερίδας Guardian, Σάιμον Τίζνταλ.

Η πτώση του Ερντογάν σημειώθηκε νωρίτερα από ό,τι θα μπορούσε να φανταστεί κάποιος, ενώ η εικόνα του πανίσχυρου «βασιλέα - ήλιου», που ο ίδιος οικοδόμησε, σημαίνει ότι ο πρόεδρος θα αναγκασθεί να επωμισθεί το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης.

Παρότι ο Ερντογάν δεν μπορεί να αποσείσει τις ευθύνες της παρούσας κρίσης, καταβάλλει ειλικρινείς προσπάθειες με αυτό τον σκοπό. Ο Τούρκος πρόεδρος κατηγόρησε έτσι νεφελώδη «διεθνή συνωμοσία» για την κατάρρευση της λίρας. «Ποια είναι τα αίτια αυτής της καταιγίδας; Δεν υπάρχουν οικονομικά αίτια. Πρόκειται για επιχείρηση με στόχο την ίδια την Τουρκία», είπε ο Ερντογάν, μιλώντας τη Δευτέρα στην Τραπεζούντα.

Οι ΗΠΑ, είπε την Τρίτη ο Ερντογάν, «μαχαίρωσαν πισώπλατα την Τουρκία», επαναλαμβάνοντας το αγαπημένο του «τροπάριο», που συνδυάζει την άρνηση της πραγματικότητας με τη μαχητικότητα. Ο Ερντογάν συνδυάζει αυτές τις ημέρες τον εθνικισμό με τη θρησκευτική πίστη και τον φόβο του ξένου παράγοντα. «Αν αυτοί έχουν το δολάριο, εμείς έχουμε τον λαό, το δίκαιο και τον θεό μας», τόνισε ο Ερντογάν την περασμένη εβδομάδα.

Η εξουσία του προέδρου Ερντογάν δεν μοιάζει, στο μεταξύ, να απειλείται. Ο στρατός, που πραγματοποίησε το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016, έχει εκκαθαρισθεί προσεκτικά. Την ίδια τύχη είχαν και οι υπηρεσίες που πρόσκεινται στην αντιπολίτευση. Η Εθνοσυνέλευση μετατράπηκε σε ανίσχυρη λέσχη συζητήσεων. Ολα αυτά επιτρέπουν στον πρόεδρο να αντιπαρέρχεται τα σφάλματά του χωρίς να υφίσταται τις συνέπειες, όπως φάνηκε και με την άρνησή του να αυξήσει τα επιτόκια δανεισμού, παρά την εμφανή υπερθέρμανση της οικονομίας, και με τον ξεδιάντροπο διορισμό του γαμπρού του, Μπεράτ αλ Μπαϊράκ, στο υπουργείο Οικονομικών.

Στην αντιπαράθεσή του με τον Ντόναλντ Τραμπ, ο Ταγίπ Ερντογάν βρίσκεται αντιμέτωπος με ισάξιό του, παθολογικό νάρκισσο, πρόθυμο να οξύνει την κρίση και να φθάσει στα όρια.

Η απόφαση του Ερντογάν να προσαρτήσει μονομερώς συριακά εδάφη, να ευνοήσει τη δράση ακραίων ισλαμικών οργανώσεων, ως αντίβαρο των κουρδικών φιλοδοξιών στη Συρία, και η πρόθεσή του να αγνοήσει τις αμερικανικές κυρώσεις κατά της Τεχεράνης έφεραν τον Τούρκο πρόεδρο σε πορεία σύγκρουσης με την Ουάσιγκτον.

Ανησυχία στην Ε.Ε.

Εξίσου ανήσυχη εμφανίζεται και η Ευρωπαϊκή Ενωση για τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την Τουρκία, αλλά και για τις αμφιταλαντεύσεις της Αγκυρας γύρω από τη συμφωνία διαχείρισης των προσφυγικών ροών από τη Συρία προς την Ευρώπη. Η επιθετικότητα του Ερντογάν απέναντι στην Κύπρο, στην Ελλάδα, στην Αίγυπτο και στο Ισραήλ αποδεικνύουν ότι ο Τούρκος πρόεδρος δεν μπορεί να θεωρηθεί αξιόπιστος εταίρος για την ενεργειακή ανάπτυξη της Ανατολικής Μεσογείου.

Αντί να διασφαλίσει τις ελάχιστες συμμαχίες που του απέμειναν, ο Τούρκος πρόεδρος κινδυνεύει τώρα να εξοργίσει και τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, με αφορμή την τύχη του Ιντλίμπ. Η συριακή αυτή επαρχία, τελευταίο προπύργιο των δυνάμεων που μάχονται κατά του καθεστώτος Ασαντ, φιλοξενεί 2,5 εκατομμύρια Σύρους πρόσφυγες, που κατέφυγαν εκεί για να αποφύγουν την κυριαρχία του Ισλαμικού Κράτους και τις μάχες μεταξύ ανταρτών και κυβερνητικού στρατού.

Η απαίτηση του προέδρου Πούτιν για έναρξη φθινοπωρινών επιχειρήσεων από ρωσικά, συριακά και ιρανικά στρατεύματα, με την υποστήριξη της Τουρκίας, δεν αντιμετωπίζεται θετικά από την Αγκυρα, που φοβάται νέο προσφυγικό κύμα προς τα σύνορά της. Στο μεταξύ, η επιμονή του Ερντογάν για δημιουργία «ζώνης ασφαλείας» στα σύνορα Συρίας - Τουρκίας εντείνει τη διπλωματική απομόνωση της Αγκυρας και ενισχύει το «αφήγημα» του Τούρκου προέδρου περί «διεθνούς συνωμοσίας» με στόχο τη χώρα του.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ