ΑΡΙΣΤΟΣ ΔΟΞΙΑΔΗΣ*

Ο αμείλικτος χρόνος

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Τ​​ι πρέπει να γίνει για να μην ξανασυμβεί μια τραγωδία όπως αυτή στο Μάτι; Στον διάλογο των ημερών οι απαντήσεις είναι πολλές και περιλαμβάνουν από τεχνολογία που μπορεί να εγκατασταθεί σε λίγους μήνες μέχρι αλλαγές στη χωροταξία οικισμών που απαιτούν δεκαετίες για να υλοποιηθούν. Φαίνεται λογικό ότι πρέπει να γίνουν όλα, μικρά και μεγάλα, βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Λογικό μεν, αλλά όχι ρεαλιστικό.

Σε κάθε κράτος, όπως σε κάθε οργανισμό, είναι λίγοι οι άνθρωποι που έχουν τις ικανότητες και τη φιλοδοξία να εφαρμόσουν αλλαγές. Οχι μόνο να τις σχεδιάσουν, πράγμα σχετικά εύκολο, αλλά να επιμείνουν μέχρι οι νέες μέθοδοι να εφαρμοστούν και να φέρουν αποτέλεσμα. Γι’ αυτό, κάθε πολιτική ηγεσία πρέπει να επιλέξει σε ποιους στόχους θα επικεντρωθεί, για να ξοδέψει πολιτικό κεφάλαιο, ανθρώπινη ενέργεια και δημόσιο χρήμα. Οι περισσότεροι πολιτικοί, όμως, είτε δεν κατανοούν τι σημαίνει προτεραιότητα στις αλλαγές είτε δεν ενδιαφέρονται για πραγματικό αποτέλεσμα.

Ορισμένοι θεωρητικοί επίσης φαίνεται να μην κατανοούν τις προτεραιότητες. Γράφουν για το ευρύτερο πλαίσιο μέσα στο οποίο συμβαίνουν οι καταστροφές: κλιματική αλλαγή στο επίπεδο του πλανήτη, άναρχη δόμηση στο επίπεδο της ελληνικής κοινωνίας. Είπαν ρητά –ή υπονόησαν– ότι με την ισχύουσα χωροταξία, δεν μπορεί καμία διοίκηση να αποτρέψει την τραγωδία. Πρότειναν μακρόπνοα σχέδια αλλαγής, με τη συμμετοχή και τη συνεργασία πολλών φορέων, με κεντρικό σχεδιασμό αλλά και κοινωνική συμφωνία, σε διάρκεια πολλών ετών.

Η προσέγγισή τους δεν είναι ούτε ρεαλιστική ούτε ηθική. Η συνεργασία τόσων παικτών για μεγάλη διάρκεια σε έναν κοινό στόχο που αντιβαίνει σε τόσα πολλά μικρά και μεγάλα συμφέροντα έχει μικρές πιθανότητες να πραγματοποιηθεί όπως τη φαντάζονται. Μπορεί μια πολιτική πρωτοβουλία να φέρει ενδιάμεσα αποτελέσματα, όπως π.χ. ένα καλό νομοσχέδιο, αλλά κανένας δεν μπορεί να διασφαλίσει ότι θα γίνουν όλα τα βήματα για να κατεδαφιστούν χιλιάδες κτίσματα, να κατασκευαστούν νέοι δρόμοι, να αλλάξει η χλωρίδα και να κτιστούν όλες οι νέες κατοικίες με διαφορετικές προδιαγραφές. Ακόμα κι αν μερικά από αυτά γίνουν και έχουν αποτέλεσμα σε είκοσι χρόνια, είναι ανήθικο μέχρι τότε να πεθαίνουν άνθρωποι, να λέμε ότι φταίει η ρυμοτομία και να σηκώνουμε τα χέρια. Οσο λιγότεροι φορείς πρέπει να συνεργαστούν σε μια προτεινόμενη λύση κι όσο μικρότερος είναι ο χρόνος της υλοποίησης, τόσο πιο πιθανό είναι τα σχέδια να γίνουν πράξη και να σωθούν ζωές σε πραγματικό χρόνο.

Στη δουλειά μου επενδύουμε σε επιχειρήσεις που σχεδιάζουν νέα προϊόντα με την ελπίδα ότι θα είναι τόσο καινοτομικά και τόσο καλύτερα από τις υπάρχουσες λύσεις, ώστε θα κατακτήσουν μεγάλες, παγκόσμιες αγορές. Επιμένουμε όμως σε ένα πράγμα: να βγουν στην αγορά γρήγορα, όχι με το τέλειο προϊόν, όχι με αυτό που ενσωματώνει όλες τις υπέροχες ιδέες της ερευνητικής ομάδας, αλλά με το «ελάχιστο βιώσιμο προϊόν» (MVP: minimum viable product). Να είναι αρκετά καλό ώστε να το αγοράσουν οι πρώτοι πελάτες, αλλά να είναι έτοιμο προς πώληση πριν τελειώσουν τα διαθέσιμα χρήματα. Οι επιχειρηματίες έχουν στη διάθεσή τους ένα ή δύο χρόνια για να φτάσουν στο MVP, κι αν πετύχουν, μάλλον θα βρουν νέα κεφάλαια για να συνεχίσουν και να βελτιώσουν το προϊόν. Αν όχι, η επιχείρηση θα κλείσει.

Η προσέγγιση αυτή δεν έχει εμποδίσει την τεχνολογική επανάσταση της εποχής μας. Αντίθετα, έχει φέρει εντυπωσιακά αποτελέσματα καθώς οι νέες επιχειρήσεις επινοούν ταχύτατα χιλιάδες νέες λύσεις που αξιοποιούν τις αμέσως προηγούμενες καινοτομίες των άλλων.

Στα δημόσια πράγματα χρειαζόμαστε μια αντίστοιχη αίσθηση του επείγοντος, για σταδιακές βελτιώσεις. Ο χρόνος κυλάει αμείλικτος κι ακυρώνει τα πολύ μεγάλα σχέδια. Ευθύνη της πολιτικής ηγεσίας είναι να θέτει εφικτούς στόχους με ορίζοντα μηνών ή λίγων ετών και να αναθέτει το έργο σε πρακτικούς κι επίμονους ανθρώπους, που θα επιβραβεύονται ή θα αποπέμπονται ανάλογα με το αποτέλεσμα.

* Ο κ. Αρίστος Δοξιάδης είναι εταίρος στο κεφάλαιο επενδύσεων τεχνολογίας Big Pi.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ