ΚΟΣΜΟΣ

«Μιας χρήσης», αυτή είναι η λέξη της χρονιάς 2018

REUTERS

Πλαστικά σκουπίδια στην επιφάνεια της θάλασσας, ανοικτά της Χαβάης, σε υποβρύχια φωτογραφία του 2014.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΛΟΝΔΙΝΟ. Λέξη της χρονιάς 2018 επέλεξε το βρετανικό λεξικό Collins την έκφραση «μιας χρήσης». Η λέξη αναφέρεται σε κάθε προϊόν (συνήθως κατασκευασμένο από πλαστικό) το οποίο χρησιμοποιείται μία φορά, προτού απορριφθεί.

Οι λεξικογράφοι, που ερευνούν μεταξύ των 4,5 δισεκατομμυρίων λημμάτων τους για νέες λέξεις ή για όσες αποτυπώνουν με ξεχωριστό τρόπο τις σύγχρονες εξελίξεις, ανακοίνωσαν ότι πίσω από την απόφασή τους για τη φετινή επιλογή κρύβονται εικόνες του δικτύου BBC. Στις εικόνες αυτές από την εκπομπή «Γαλάζιος Πλανήτης», γλάροι άλμπατρος εμφανίζονταν να τρέφουν τα νεογνά τους με μικρά κομμάτια πλαστικού. Το λεξικό Collins θέλησε με την επιλογή του αυτή να ευαισθητοποιήσει το κοινό για τον περιβαλλοντικό κίνδυνο που παρουσιάζουν τα πλαστικά αντικείμενα μιας χρήσης. Σε πρόσφατη απόφασή του, το Ευρωκοινοβούλιο ενέκρινε την κατάργηση πλαστικών αντικειμένων μιας χρήσης, όπως τα καλαμάκια, οι μπατονέτες καθαρισμού αυτιών, τα πλαστικά πιάτα μιας χρήσης και τα πλαστικά μαχαιροπίρουνα. Η απαγόρευση αυτή αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή το 2021, ενώ η Βρετανία σχεδιάζει την επιβολή ειδικού φόρου στις πλαστικές συσκευασίες.

«Οι εικόνες πλαστικών αντικειμένων στους πιο απομακρυσμένους ωκεανούς του κόσμου οδήγησαν σε εκστρατείες με στόχο τον περιορισμό της χρήσης τους, ενώ η χρήση του όρου “μιας χρήσης” έχει τετραπλασιασθεί από το 2013 μέχρι σήμερα». Λέξη της χρονιάς είχε αναδειχθεί η «ψευδής είδηση» το 2017 και το «Brexit» το 2016.

Αλλοι διεκδικητές για λέξη της χρονιάς 2018 ήταν το «πλόγκινγκ», η σκανδιναβική συνήθεια άσκησης που συνδυάζει το τζόγκινγκ με τη συλλογή σκουπιδιών, το «γκάμον», που περιγράφει «άτομο, συνήθως λευκό που ανήκει στη μεσαία τάξη, με αντιδραστικές απόψεις. Αυτός ο άνθρωπος στηρίζει συνήθως την έξοδο της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ενωση», καθώς και το «φλος», χορός θριάμβου που πραγματοποιούν όσοι κερδίζουν στο ηλεκτρονικό παιχνίδι Fortnite.

Δυναμική εμφάνιση στο λεξικό –χάρη στην αυξημένη χρήση της– πραγματοποιεί η λέξη «γκασλάιτ» (στην κυριολεξία, φωταέριο). Σύμφωνα με το λεξικό Collins, γκασλάιτ είναι η «προσπάθεια χειραγώγησης ατόμου με τη συνεχή επίκληση ψευδών πληροφοριών, έως ότου το θύμα αρχίσει να αμφισβητεί την ίδια του την ψυχική ισορροπία. Μεγάλη αύξηση χρήσης σημείωσε φέτος και η λέξη MeToo, που ερμηνεύεται ως «πολιτιστικό κίνημα, που αποσκοπεί στην αποκάλυψη και στην εξάλειψη του φαινομένου της επιθετικής σεξουαλικής συμπεριφοράς, ιδιαίτερα στον χώρο εργασίας».

Η Ελεν Νιούστεντ, επικεφαλής γλωσσικών θεμάτων του λεξικού Collins, εξηγεί: «Η φετινή χρονιά χαρακτηρίσθηκε από κύμα συνειδητοποίησης, αλλά και οργής, γύρω από σειρά ζητημάτων. Οι αντιδράσεις αυτές του κοινού οδήγησαν στην ανάδειξη νέων όρων και στην αναβίωση και τροποποίηση παλαιών. Είναι προφανές από την επιλογή των φετινών λέξεων ότι ο κατάλογος των δημοφιλών και νέων όρων επηρεάσθηκε εξίσου από τις ανησυχίες του κοινού, όσο και από συνήθεις δημοφιλείς ασχολίες, όπως ο αθλητισμός, η πολιτική και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια. Οι λέξεις που περιελήφθησαν στον φετινό κατάλογο υπογραμμίζουν την πόλωση του σύγχρονου κόσμου, με το ένα άκρο να βρίσκεται στις σοβαρές κοινωνικές και πολιτικές ανησυχίες και το άλλο στα παιχνίδια».

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ