ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η άνοιξη της επαγγελματικής ασφάλισης στην Ελλάδα

ΡΟΥΛΑ ΣΑΛΟΥΡΟΥ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Eντονες είναι οι διεργασίες στον χώρο της επαγγελματικής ασφάλισης στη χώρα μας, με νέα Ταμεία να βρίσκονται στον προθάλαμο του υπουργείου Εργασίας και συνολικά ήδη 19 να λειτουργούν καλύπτοντας συμπληρωματικά περισσότερο από το 2,5% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού της χώρας. Υστερα από τουλάχιστον 25 μειώσεις συντάξεων, δραματικές περικοπές της κρατικής χρηματοδότησης και δραστικούς περιορισμούς στις μελλοντικές συνταξιοδοτικές δαπάνες, το εγχώριο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης βρίσκεται μπροστά σε παλαιές και νέες προκλήσεις, αλλά και αδιέξοδα. Σε αυτό το αυξανόμενα αβέβαιο περιβάλλον, δεν είναι λίγες οι ομάδες εργαζομένων αλλά και επιχειρήσεις σημαντικών κλάδων της οικονομίας που αναζητούν διέξοδο στον θεσμό της επαγγελματικής ασφάλισης, που λειτουργεί βέβαια τα τελευταία 17 χρόνια –από το 2002 που εισήχθη η σχετική νομοθεσία– με συνολικά υπό διαχείριση κεφάλαια μόλις 1,4 δισ. ευρώ (στοιχεία Ιουνίου 2018).

Τουλάχιστον έξι νέα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) αναμένεται να προστεθούν στα ήδη 19 που λειτουργούν ήδη. Το ΤΕΑ των υπαλλήλων του υπουργείου Οικονομικών βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με άλλους τρεις κλάδους εργαζομένους στο Δημόσιο, προκειμένου να ενταχθούν σε αυτό, ενώ εργοδότες και ΓΣΕΕ εξετάζουν το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός υπερ-επαγγελματικού ταμείου για το σύνολο των μισθωτών.

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, μετά το Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης Προσωπικού Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας του οποίου το καταστατικό πρόσφατα δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ, σειρά αναμένεται να πάρουν το αμέσως επόμενο διάστημα το ΤΕΑ συνεργατών της Interamerican, της ΕΧΑΕ, της Interlιfe, της Ενωσης Θεσμικών Επενδυτών, αλλά και πολλών εισηγμένων εταιρειών από σημαντικούς κλάδους της εγχώριας οικονομίας.

Μιλώντας στην «Κ», ο πρόεδρος της ένωσης των ΤΕΑ (ΕΛΕΤΕΑ) Χρήστος Νούνης επισημαίνει ότι το 2019 αποτελεί κρίσιμο έτος για την περαιτέρω ανάπτυξη του θεσμού, καθώς θα εξελιχθούν δύο σημαντικά γεγονότα: η υποχρεωτική ενσωμάτωση της 2ης κοινοτικής οδηγίας για τις δραστηριότητες και την εποπτεία των επαγγελματικών ταμείων και η διεξαγωγή των εθνικών εκλογών. Αυτά, εκτιμά ο κ. Νούνης, θα συμβάλουν αφενός στον εκσυγχρονισμό και στη βελτίωση του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου προς την κατεύθυνση της αποτελεσματικότερης λειτουργίας τους, σε οικονομικούς, διοικητικούς και λειτουργικούς όρους, και αφετέρου στην «εκ των πραγμάτων» κινητοποίηση του πολιτικού συστήματος προς την επεξεργασία ενός νέου ασφαλιστικού που θα εστιάζει σε δόκιμες μεταρρυθμίσεις, οι οποίες θα επιτρέπουν την παραγωγική, παράλληλη λειτουργία των τριών πυλώνων.

Καθώς το εγχείρημα θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο, σε ένα περιβάλλον υψηλής ανεργίας, χαμηλών μισθών και υπερβολικά υψηλών φόρων και εισφορών, ο κ. Νούνης, ο οποίος παράλληλα είναι και πρόεδρος στο διοικητικό συμβούλιο του ΤΕΑ των υπαλλήλων του υπουργείου Οικονομικών, εκτιμά ότι απαιτούνται μεταρρυθμίσεις που θα εστιάσουν στην αλλαγή ολόκληρης της αρχιτεκτονικής του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης με την αξιοποίηση της συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης, την εισαγωγή σε αυτό κεφαλαιοποιητικών στοιχείων και την καθιέρωση ενός ισορροπημένου συνδυασμού κρατικού και ιδιωτικού συστήματος ασφάλισης που θα εστιάζει στην ανάπτυξη του 2ου πυλώνα ασφάλισης (ΤΕΑ) και θα υποστηρίζει την παράλληλη ενίσχυση της Ιδιωτικής Ασφάλισης (3ου πυλώνα).

Σύμφωνα με τον κ. Νούνη, διεθνώς έχει εμπειρικά καταδειχθεί ότι και οι δύο αυτοί πυλώνες, μέσω του κεφαλαιοποιητικού τους χαρακτήρα, διασφαλίζουν τη μεγιστοποίηση της ανταποδοτικότητας εισφορών-παροχών, τη μακροχρόνια βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος και τη συμπληρωματικότητα των κρατικών παροχών με πρόσθετες παροχές/εισοδήματα που αυξάνουν σε σημαντικό βαθμό για τους συμμετέχοντες ασφαλισμένους την αναπλήρωση των παροχών που λαμβάνουν από τον 1ο κρατικό πυλώνα ασφάλισης.

130.000 ασφαλισμένοι και ενεργητικό 1,2 δισ. ευρώ

Αν και σε ευρωπαϊκό επίπεδο το ενεργητικό των επαγγελματικών ταμείων εκτιμάται σε περίπου 3,6 τρισ. ευρώ, στην Ελλάδα, τα 19 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης με σχεδόν 130.000 μέλη έχουν ενεργητικό που δεν ξεπερνά το 1,2 δισ. ευρώ, ήτοι περίπου το 0,7% του ΑΕΠ.

Οπως μάλιστα επισημαίνει στην «Κ» ο επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιώς Μιχάλης Ανθρωπέλος, τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης δεν είναι ευκαιριακοί κερδοσκόποι επενδυτές που κυνηγούν το γρήγορο κέρδος ποντάροντας αλόγιστα σε φήμες και σε πρόσκαιρες τάσεις των αγορών. Αντίθετα, επενδύουν στις αγορές χρήματος και κεφαλαίου με κύριο γνώμονα την ομαλή κάλυψη των υποχρεώσεων που έχουν αναβάλει σε συντάξεις, εφάπαξ και άλλες παροχές, προστατεύοντας τις εισφορές και εξασφαλίζοντας υγιείς και σταθερές αποδόσεις. Συνεπώς, ξεκαθαρίζει πως τα κύρια χαρακτηριστικά του επενδυτικού χαρτοφυλακίου των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης πρέπει να είναι η συνετή διαχείριση (επιλογές περιορισμένου ρίσκου), ο μακροπρόθεσμος ορίζοντας, η σημαντική διασκόρπιση σε διαφορετικά περιουσιακά στοιχεία, αλλά και ο προσανατολισμός των επενδύσεων στις υποχρεώσεις του Ταμείου.

Τα χαρακτηριστικά αυτά καθορίζονται τόσο από το θεσμικό πλαίσιο (οδηγία 2341/2016) όσο και από την κοινή πρακτική στο εξωτερικό, όπου τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης είναι ένας θωρακισμένος θεσμός, αποτελώντας έναν πρωταγωνιστικό πυλώνα κοινωνικής ασφάλισης.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ