ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Οι Πορτογάλοι αντιστάθηκαν στην ευκολία του λαϊκισμού

ΖΩΡΖΕΤ ΖΟΛΩΤΑ

Εως τον Μάρτιο του 2016, ο Σεντένο είχε αποκαταστήσει τους μισθούς, τις συντάξεις και τα ωράρια εργασίας στα προ τρόικας επίπεδα. Τώρα απορρίπτει το αίτημα των εκπαιδευτικών για αναδρομικές αυξήσεις που δεν έλαβαν τη 10ετία της κρίσης.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Οταν o Αντόνιο Κόστα ανέλαβε τα ηνία της Πορτογαλίας, τον Νοέμβριο του 2015, ως επικεφαλής της σοσιαλιστικής κυβέρνησης μειοψηφίας, κανείς δεν πίστευε πως θα κατάφερνε να συμμορφώσει τη δημοσιονομική εικόνα της χώρας, επιτυγχάνοντας παράλληλα να «γυρίσει σελίδα στη λιτότητα». Μέσα σε ένα πεντάμηνο, δηλαδή χωρίς να χάσει πολύτιμο χρόνο με προστριβές, ο υπουργός Οικονομικών Μάριο Σεντένο μείωσε το δημοσιονομικό έλλειμμα κάτω από το 2,5% που ανέμενε η Ευρωπαϊκή Ενωση, συρρικνώνοντας πάνω από το ήμισυ την «τρύπα» στον προϋπολογισμό στο 2,1%. Μέχρι τον Μάρτιο του 2016 ο Σεντένο είχε επίσης αποκαταστήσει τους μισθούς, τις συντάξεις και τα ωράρια εργασίας στο προ τρόικας επίπεδα. Ηταν η πρώτη φορά που η Πορτογαλία είχε αντεπεξέλθει στους δημοσιονομικούς κανόνες της Ευρωζώνης, με την κυβέρνηση Κόστα να οδηγεί έκτοτε την οικονομία σε αξιοζήλευτες επιδόσεις.

Ωστόσο, η τρέχουσα συγκυρία είναι ιδιαίτερα κρίσιμη ενόψει των επικείμενων ευρωεκλογών, αλλά και των εθνικών εκλογών, που έχουν δρομολογηθεί για τις αρχές Οκτωβρίου. Το κυβερνών κόμμα προηγείται στις δημοσκοπήσεις με ποσοστό 34% έναντι του 27% που καταλαμβάνει η Κεντροδεξιά. Μετά την εξ ολοκλήρου επιστροφή των 29 δισ. ευρώ που είχε δανειστεί η Πορτογαλία από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στα μέσα Δεκεμβρίου του 2018, o Πορτογάλος υπουργός Οικονομικών επιδιώκει πλέον ισοσκελισμένο προϋπολογισμό. Ωστόσο, αιτήματα για την αναδρομική αύξηση μισθών και παροχών από κατηγορίες δημοσίων υπαλλήλων δίνουν επιχειρήματα στην αντιπολίτευση. Ομως, ο Σεντένο, πρόεδρος του Eurogroup εδώ και έναν χρόνο, αρνείται να καταφύγει στη «δοκιμασμένη φόρμουλα» των προεκλογικών παροχών, για να μην εκτροχιαστεί η δημοσιονομική πρόοδος που επιτεύχθηκε με κόπο.

Αρχές Μαΐου, η κυβέρνηση Κόστα απείλησε μάλιστα πως θα παραιτηθεί εάν το Κοινοβούλιο έδινε το πράσινο φως σε αυξήσεις μισθών που δεν εισέπραξαν οι εκπαιδευτικοί τη δεκαετία της κρίσης. Ο Σεντένο ήταν σαφής όταν προειδοποίησε πως έτσι θα δημιουργηθεί τρύπα στον προϋπολογισμό της τάξεως των 600-800 εκατ. ευρώ ετησίως, που θα εκτροχίαζε τα σχέδιά του για τον προϋπολογισμό. Εάν ενέδιδε στα αιτήματα των εκπαιδευτικών, τότε θα δημιουργούνταν πρόσφορο έδαφος για διεκδικήσεις και από άλλες κατηγορίες εργαζομένων. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, η  κυβέρνηση Κόστα δέχεται πιέσεις από απεργιακές κινητοποιήσεις νοσηλευτών, αστυνομικών και δεσμοφυλάκων. «Διαχείριση των προϋπολογισμών δεν γίνεται με θαύματα, αλλά με επιμέλεια, σκληρή δουλειά και προσεκτική διοίκηση», είχε πει ο πρωθυπουργός της Πορτογαλίας Αντόνιο Κόστα. Σχεδόν μια τετραετία από το 2015, η ανεργία στην Πορτογαλία μειώθηκε κατά το ήμισυ, στο 6,8%, το α΄ τρίμηνο του 2019, επιβεβαιώνοντας τη δημιουργία θέσεων εργασίας σε διάφορα μέτωπα της οικονομίας. Πέρυσι, οι εξαγωγές έφθασαν τα 89,2 δισ. ευρώ, με πρωταγωνιστές τον αγροτικό κλάδο, τις υφαντουργίες και την παραγωγή αθλητικών υποδημάτων. Τα έσοδα από τον τουρισμό έχουν διπλασιαστεί από το 2012 και διαμορφώθηκαν τον περασμένο χρόνο στο ιστορικό υψηλό των 16 δισ. ευρώ. Μάλιστα, ο τουρισμός αντιπροσώπευε πέρυσι πάνω από το 8% του ΑΕΠ, επισημαίνει σε εκτενές άρθρο η ειδησεογραφική ιστοσελίδα Politico.

Η χώρα έχει επίσης εξελιχθεί σε ελκυστικό προορισμό άμεσων ξένων επενδύσεων. Η Volkswagen υπερδιπλασίασε την παραγωγή στο εργοστάσιο Autoeuropa, που διατηρεί νότια της Λισσαβώνας. Οι πωλήσεις αυτοκινήτων στην Πορτογαλία προσέθεσαν 1,6% στο ΑΕΠ της χώρας πέρυσι. Εκτός των άλλων, η χώρα της Ιβηρικής αποτελεί κόμβο στον ευρωπαϊκό τεχνολογικό κλάδο, με τη εταιρεία ηλεκτρονικού εμπορίου FarFetch να προσελκύει 5,8 δισ. δολάρια κατά τη δημόσια εγγραφή της στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης.

Ευάλωτη στο Brexit

Στην τελευταία έκθεση για την πορτογαλική οικονομία που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) προβλέπει πως ο ρυθμός ανάπτυξης θα παραμείνει φέτος υψηλότερος από τη μεσοπρόθεσμη δυναμική της οικονομίας, αλλά θα κινηθεί σε επίπεδα χαμηλότερα συγκριτικά με μία διετία πριν, λόγω του γενικότερου υποτονικού κλίματος που επικρατεί στην Ευρώπη και στον υπόλοιπο κόσμο. Αναλυτικότερα, φέτος, η οικονομική δραστηριότητα στην Πορτογαλία αναμένεται να ενισχυθεί κατά 1,7% αντί του 2,1% το 2018 και του 2,7% το 2017. Βραδύτερους ρυθμούς διαβλέπει το ΔΝΤ και στην αύξηση της απασχόλησης.

«Ως μικρή και ανοικτή οικονομία στην Ευρώπη και στην παγκόσμια οικονομία, η Πορτογαλία κινδυνεύει να υποστεί άμεσα τις συνέπειες από την αποδυνάμωση της εξωτερικής ζήτησης και της αύξησης του προστατευτισμού», σχολιάζει το Ταμείο. «Ενα άτακτο Brexit θα ασκήσει πιέσεις, ειδικά, στον τουρισμό. Στο εσωτερικό της χώρας, ορισμένες κοινωνικές ομάδες πιέζουν για αύξηση των δαπανών», προσθέτει το ΔΝΤ. Τονίζει δε πως θα πρέπει να περιοριστούν τα ευάλωτα σημεία που συσχετίζονται με το υψηλό δημόσιο και ιδιωτικό χρέος. Το ΔΝΤ θεωρεί πως είναι εφικτός ο στόχος της κυβέρνησης για μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 0,2% του ΑΕΠ από το 0,5% που είχε καταγραφεί το 2018. Αν και η κατάσταση των τραπεζών έχει βελτιωθεί, θα πρέπει να σημειωθεί μεγαλύτερη πρόοδος με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και τη χαμηλή κερδοφορία τους, σημειώνει το ΔΝΤ.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ