ΠΟΛΙΤΙΚΗ

«Η ιστορία του χρώματος διηγείται όλη την ιστορία της ρωσικής πρωτοπορίας»

ΣΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ

Εργο του Μιχαήλ Λαριόνοφ (1900). Γκουάς και μπρουντζόχρωμα σε χαρτί, από τα πρώιμα χρόνια της ρωσικής πρωτοπορίας.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Με όχημα και οδηγό το χρώμα, το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη ετοιμάζει ένα ταξίδι που αποτυπώνει τις αλλαγές και τους πειραματισμούς των Ρώσων καλλιτεχνών σε μια πολιτικοκοινωνικά κρίσιμη περίοδο 20 ετών. Στη νέα έκθεση του μουσείου παρουσιάζονται 150 έργα της Συλλογής Κωστάκη, που αποτυπώνουν την εναλλαγή των καλλιτεχνικών ρευμάτων από τα πρώιμα χρόνια της ρωσικής πρωτοπορίας έως τη δεκαετία του 1930 και την επιβολή του σοσιαλιστικού ρεαλισμού. «Η ιστορία του χρώματος διηγείται όλη την ιστορία της ρωσικής πρωτοπορίας», τονίζει στην «Κ» η επιμελήτρια της έκθεσης, Αγγελική Χαριστού. Εκκινώντας από έργα επηρεασμένα από τον μοντερνισμό και το καλλιτεχνικό κίνημα του ιμπρεσιονισμού, οι επισκέπτες της έκθεσης θα δουν αργότερα την καλλιτεχνική ρήξη των Ρώσων δημιουργών με τη Δύση στις αρχές της δεκαετίας του 1910 με το μανιφέστο «Χαστούκι στο γούστο του κοινού». «Οπως και η ίδια η Ρωσία οδεύει σε μια πολύ μεγάλη ανατροπή και επαναπροσδιορισμό της ταυτότητάς της σε σχέση με την Ευρώπη, το ίδιο συμβαίνει και με την τέχνη», σημειώνει η κ. Χαριστού.

Αργότερα οι Ρώσοι καλλιτέχνες δημιουργούν τη δική τους καλλιτεχνική γλώσσα και εκφράζονται κυρίως με δύο σχολές σκέψης: τον σουπρεματισμό, που αποθεώνει τη χρήση του χρώματος με χαρακτηριστικό το «Μαύρο τετράγωνο» του Μάλεβιτς, και τον κονστρουκτιβισμό, που εδραιώνεται μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση. «Επειδή οι ίδιοι θεωρούν τους εαυτούς τους εργάτες, προλετάριους, χρησιμοποιούν το χρώμα ως “υλικό”, για τις φυσικές του ιδιότητες. Ο Αλεξάντερ Ρόντσενκο, π.χ., απλώνει μαύρο σε καμβά όπως απλώνεται η πίσσα στην άσφαλτο», τονίζει η επιμελήτρια του μουσείου. Στη συνέχεια, τα έργα και το χρώμα αλλάζουν και πάλι όσο η Ρωσία εισέρχεται στη σταλινική εποχή και επιβάλλεται το δόγμα του σοσιαλιστικού ρεαλισμού. «Ηδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1920, με την εδραίωση του Στάλιν, η πρωτοποριακή κίνηση αρχίζει να φθίνει λόγω των περιορισμών και της λογοκρισίας. Η ρωσική αβάν γκαρντ προέκυψε από τη συνεργασία των τεχνών, ενώ ο διαχωρισμός των καλλιτεχνών σε επιμελητήρια αποτέλεσε μεγάλο εμπόδιο για την εξέλιξη της πρωτοπορίας», υπογραμμίζει η κ. Χαριστού. Στην έκθεση θα παρουσιαστεί επίσης ανέκδοτο υλικό από το αρχείο του Γεωργίου Κωστάκη.

​​ Η έκθεση «Η επανάσταση του χρώματος» ανοίγει στις 9/9, ΚΜΣΤ, Μονή Λαζαριστών, Θεσσαλονίκη.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ