ΕΛΛΑΔΑ

Η γλώσσα κατά του ρατσισμού

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΙΔΟΥ

Στιγμές παιχνιδιού που εντάσσονται στο πλαίσιο του προγράμματος γλωσσομάθειας της Κίνησης Εθελοντών SCI Ελλάς.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

«Πώς μπορείς να πλησιάσεις μια ξένη γλώσσα μέσα από τον πολιτισμό της;», ήταν η αρχική ιδέα του προγράμματος «Οι γλώσσες της Αθήνας» από την Κίνηση Εθελοντών SCI Ελλάς (Service Civil International-Hellas). Πρόκειται για μια διεθνή ΜΚΟ η οποία έχει συμβουλευτικό καθεστώς όσον αφορά την UNESCO και το Συμβούλιο της Ευρώπης, έχει βραβευθεί από τον ΟΗΕ ενώ χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο του προγράμματος ανταλλαγής νέων Erasmus+. Η οργάνωση εργάζεται για την προώθηση της ειρήνης και της διαπολιτισμικής κατανόησης μέσω εθελοντικών προγραμμάτων.

«Ξένοι που βρέθηκαν στη χώρα μας για διάφορους λόγους –όχι μόνο πρόσφυγες ή μετανάστες– καλούνται να μάθουν ελληνικά, να ζουν με τον δικό μας τρόπο. Σκεφτήκαμε λοιπόν να πειραματιστούμε κάνοντας το αντίστροφο: να μάθουμε εμείς τη δική τους γλώσσα! Κι όχι μόνο αυτό. Να εντρυφήσουμε στην κουλτούρα τους, στις συνήθειές τους, με τη βοήθεια ανθρώπων που προέρχονται από τη συγκεκριμένη χώρα ή έχουν ζήσει εκεί χρόνια. Ετσι προέκυψε το πρόγραμμα γλωσσομάθειας, το οποίο περιλαμβάνει ένα τρίωρο κάθε εβδομάδα έως τον Μάιο. Να τονιστεί πως θέλουμε απλώς να δημιουργήσουμε μια γέφυρα με τη νέα γλώσσα – δεν υποκαθιστούμε τα φροντιστήρια», επισημαίνει η Γιώτα Αρβανίτη, υπεύθυνη υλοποίησης προγραμμάτων στην οργάνωση. Προγραμμάτων, όπως δημιουργική απασχόληση των παιδιών των προσφύγων στο Λαύριο ή εργασίες συντήρησης στην κοινότητα αναπήρων «Εστία Αγ. Νικόλαος» στο Γαλαξείδι, αλλά και επισκέψεις εθελοντών σε σχολεία, όπου διοργανώνονται εργαστήρια με ποικίλη θεματολογία: ρατσισμός, πολυπολιτισμικότητα, ισότητα, εθελοντισμός.

Από την Τσεχία, όπου σπούδασε Διοίκηση Επιχειρήσεων και με πλούσια εμπειρία στον χώρο του εθελοντισμού, η Μαρτίνα Κράτκα ήρθε στην Ελλάδα το 2012. Εχοντας βιώσει την εμπειρία και τις δυσκολίες εκμάθησης μιας γλώσσας όπως η ελληνική, είναι υπεύθυνη του συγκεκριμένου προγράμματος, που ξεκινάει σήμερα: «Σερβοκροάτικα, τσεχικά, ιταλικά, αλβανικά, ισπανικά, γαλλικά, σουηδικά ή νορβηγικά (ανάλογα με το ενδιαφέρον) και ρώσικα, οι ευρωπαϊκές γλώσσες που θα διδαχθούν, ενώ οι μη ευρωπαϊκές θα είναι αραβικά, φαρσί, κορεάτικα και σουαχίλι», αναφέρει.

Πολιτισμική ανταλλαγή

Tι περιλαμβάνει ένα μάθημα στην SCI; Οπως εξηγεί η ίδια, «θέλαμε να κάνουμε κάτι άμεσο και πρακτικό, που αφορά την καθημερινότητα ενός λαού: Πώς θα κινηθείς στη λαϊκή; Θα πάρεις απόδειξη ή όχι; Γίνονται ή όχι παζάρια στις τιμές; Με ποιο τρόπο γιορτάζονται τα Χριστούγεννα; Ποιες οι συνήθειες στην οικογένεια και τους φίλους; Αφήνουμε φιλοδώρημα; Tι είναι “κανονικό” σ’ εκείνη τη χώρα και τι εδώ; Ποιες οι διαφορές μας, ειδικά αν πρόκειται για μη ευρωπαϊκές χώρες, όπου υπεισέρχονται θέματα θρησκείας ή πολιτικής; Επιπλέον, θα παρέχονται πληροφορίες σχετικά με την παράδοση, όπως φαγητό, μουσική, ποίηση, παραμύθια, παιχνίδια. Αντίστοιχες πληροφορίες θα περνούν και οι μαθητές –Ελληνες στην πλειονότητά τους– προς τον δάσκαλο. Επομένως, εκτός του βασικού λεξιλογίου που θα κατακτάται από την αλληλεπίδραση, θα επιτυγχάνεται μια πολιτισμική ανταλλαγή».

Με τη λήξη του προγράμματος, οι συντελεστές του θα είναι ικανοποιημένοι αν, όπως διευκρινίζει η Μαρτίνα, «έχουμε βοηθήσει τους μαθητές να μάθουν να διακρίνουν τη διαφορετική πραγματικότητα. Εμείς έχουμε μεν το υπόβαθρο μιας ΜΚΟ που εργάζεται για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ωστόσο το πρόγραμμα δεν απευθύνεται αποκλειστικά στους ανθρώπους που έχουν τον ίδιο τρόπο σκέψης.

Το αφήνουμε “ανοιχτό”, ώστε να έρθει όποιος νομίζει ότι, διαβάζοντας αυτή την περιγραφή, μπορεί να τον ενδιαφέρει μια διαφορετική ματιά στις ξένες γλώσσες». Σε επίρρωση των λεγόμενων της νεαρής Τσέχας, η κ. Αρβανίτη προσθέτει: «Η διαδικασία αυτή δίνει την ευκαιρία στους συμμετέχοντες να καταπολεμήσουν τις προκαταλήψεις τους.

Να καταλάβουν ότι η κοινωνία μας αλλάζει. Οτι δεν ζούμε πλέον μόνοι μας, αφού είναι πάρα πολλοί εκείνοι που ήρθαν να προστεθούν ως μέλη της. Ο ελληνικός πολιτισμός δεν είναι όπως τον ξέραμε. Οφείλουμε να ανοίξουμε χώρο και στους νεοαφιχθέντες. Να καταλάβουμε τι είναι αυτό που κάνουν, πώς το κάνουν, ποια η φιλοσοφία τους, η αντίληψή τους για τη ζωή».

Ο σπόρος φυτεύθηκε το 1920

Σχετικά με την «ταυτότητα» της SCI, μιλάει η Γιώτα Αρβανίτη, project manager: «Η SCI (Service Civil International) είναι διεθνής οργάνωση, η δράση της οποίας ξεκίνησε το 1920, αμέσως μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Συγκεντρώθηκαν εθελοντές – πρώην “εχθροί” του πολέμου, προκειμένου να ξαναχτίσουν ένα κατεστραμμένο χωριό κοντά στο Βερντέν, όπου είχε προηγηθεί μία από τις πιο αιματηρές μάχες. Το έργο δεν πραγματοποιήθηκε τότε λόγω της αντίδρασης των Γάλλων χωρικών στην παρουσία Γερμανών εθελοντών. Η ομάδα αποχώρησε, ο σπόρος όμως είχε φυτευθεί. Σήμερα, η SCI αριθμεί 46 “κλάδους” παγκοσμίως. Στην Ελλάδα, η οργάνωση λειτουργεί αδιαλείπτως από το 1983 – αν και είχαν γίνει δράσεις στη χώρα μας την περίοδο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου». Η SCI υπηρετεί, χωρίς αμφιβολία, τα αυτονόητα: ειρηνικό κόσμο, κοινωνική δικαιοσύνη, βιώσιμη ανάπτυξη. Πώς θα κατακτήσει αυτούς τους στόχους; Σύμφωνα με την κ. Αρβανίτη: «Με μότο το “deeds not words”, δηλαδή “πράξεις, όχι λόγια”, η οργάνωση χρησιμοποιεί την εργασία ως μέσο για να βοηθήσει ανθρώπους διαφορετικής προέλευσης να ξεπεράσουν τις προκαταλήψεις και τα στερεότυπα, προκειμένου να συνυπάρξουν ειρηνικά».

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ