Στέφανος Κασιμάτης ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ

Πώς διαβάζουμε ένα βιβλίο;

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: ΦAΛHPEYΣ

Πολύ απλή διαδικασία· την κατέχει ο καθένας. Τοποθετούμε το βιβλίο μπροστά μας στην κατάλληλη απόσταση, το ανοίγουμε, πηγαίνουμε στην πρώτη λέξη της πρώτης παραγράφου της πρώτης σελίδας και διαβάζουμε· αυτό είναι ο κλασικός τρόπος.

Υπάρχουν άλλοι τρόποι για να διαβάσουμε ένα βιβλίο; Βεβαίως υπάρχουν! Ενας από αυτούς, λ.χ., είναι μια παραλλαγή του κλασικού. Περιλαμβάνει τα ίδια τρία βήματα, με την ίδια σειρά όπως περιγράφονται παραπάνω, με την προσθήκη ενός τετάρτου: γυρίζουμε το βιβλίο ανάποδα. Ναι, ανάποδα, ώστε το πάνω να έρθει κάτω και να βλέπουμε τα γράμματα ανάποδα· και, με το βιβλίο στη θέση αυτή, ξεκινούμε το διάβασμα. Αυτό τον τρόπο ονομάζω «αθλητικό». Εχει προφανείς δυσκολίες, όμως είναι εξαιρετική άσκηση για τη σκέψη, τη θέληση και τη μνήμη. Μειονεκτεί, ασφαλώς, στην ταχύτητα. Ο αθλητικός τρόπος θέλει χρόνο και υπομονή.

Ενας άλλος, εξόχως δημοφιλής και διαδεδομένος τρόπος, είναι ο μοντέρνος τρόπος, όπως τον λέω, επιλέγοντας σκοπίμως το «μοντέρνος» (για την υπόνοια μιας φτήνιας που μεταφέρει αυτή η λέξη) αντί του «σύγχρονος». Ο μοντέρνος τρόπος είναι το διάβασμα δι’ αντιπροσώπου ή μέσω τρίτου. Διαβάζεις μια περίληψη του βιβλίου – τόσο απλό. Υπάρχουν στις μέρες μας θαυμάσια λεξικά, στα οποία μπορείς να βρεις τις πιο έγκυρες περιλήψεις λογοτεχνικών, πολιτικών, φιλοσοφικών έργων. Συχνά, συνοδεύονται και με μια σύνοψη των κοινώς αποδεκτών συμπερασμάτων της έρευνας. Επίσης, μπορείς να διαβάσεις τις κριτικές για το βιβλίο· και εμείς στην Ελλάδα έχουμε ορισμένους εξαίρετους βιβλιοκριτικούς, πολύ περισσότερο όμως στην αγγλική, την παγκόσμια γλώσσα των καιρών μας, βρίσκουμε πληθώρα ειδικών εκδόσεων για το βιβλίο, με συντάκτες διανοούμενους πρώτης γραμμής (και αγγλοσαξονικής ευθύτητας – no frills, όπως λέει μια φίλη που γράφει ποίηση στο Λονδίνο). Το μειονέκτημα του μοντέρνου τρόπου είναι ότι ενέχει τον κίνδυνο να παγιδεύει τον φυγόπονο και ολιγαρκή αναγνώστη σε μια ημιμάθεια που καμαρώνει για γνώση. Αυτός όμως είναι ο κόσμος μας πια, ας το συνηθίσουμε.

Ενας τέταρτος τρόπος –και με αυτόν ολοκληρώνεται η παρουσίαση των βασικών μεθόδων ανάγνωσης βιβλίου– είναι ο new age. Εδώ μπαίνουμε στην περιοχή όπου και οι άγγελοι φοβούνται να πατήσουν, που λένε οι Βρετανοί. Η μέθοδος είναι μόνο για μυημένους και, για τον λόγο αυτόν, τα στοιχεία που έχουμε δεν είναι πλήρη. Βασικά, με τον new age τρόπο διαβάζεις το βιβλίο σε στάση λωτού, με τα δύο μάτια κλειστά, αλλά με ενεργοποιημένο το τρίτο μάτι. Προκειμένου να επιτευχθεί η ενεργοποίησή του, προϋποτίθεται το άνοιγμα των «ενεργειακών τσάκρα», που είναι κάπου πάνω από τα αυτιά. Αλλά δεν είμαι υπουργός της κυβέρνησης για να μπορώ να πω περισσότερα. Παραδέχομαι την άγνοιά μου, για να χτίσω επάνω της τη γνώση...

Από τους τέσσερις αυτούς τους τρόπους (και τις αναρίθμητες υποκατηγορίες και παραλλαγές) επικρατεί παντού και πάντα ο πρώτος, ο κλασικός. Μάλλον επειδή είναι ο αποτελεσματικότερος λέω εγώ· διαφορετικά δεν εξηγείται γιατί επί αιώνες οι άνθρωποι διαβάζουν με αυτό τον τρόπο. Το να ελπίζουμε σήμερα ότι θα υπερβούμε την κρίση με κυβέρνηση Συριζανέλ είναι σαν να επιχειρούμε να διαβάσουμε ένα βιβλίο με οποιονδήποτε από τους παραπάνω τρόπους, εκτός από τον κλασικό. Σε αυτό τον παραλογισμό έχει εγκλωβισθεί η πολιτική και μαζί της η οικονομία και σχεδόν κάθε άλλη μορφή κοινωνικής δραστηριότητας σε αυτή τη χώρα. Ζούμε το έργο «Ο Τσίπρας Ευρωπαίος». (Δεν υπάρχει προς το παρόν τέτοιο έργο, αλλά είμαι βέβαιος ότι θα υπάρξει στο μέλλον με την αναβίωση της ωραίας παράδοσης του Θεάτρου Σκιών, την οποία θα φέρει η επιστροφή στις ρίζες, στις χαρές της υπαίθρου, στο γαϊδουράκι, στην ανταλλακτική οικονομία…)

Μιλούν θρασύτατα οι κυβερνητικοί για επενδύσεις και ανάκαμψη, όταν στη Ζάκυνθο κινδυνεύει να ματαιωθεί η τουριστική επένδυση εταιρείας του Εμίρη του Κατάρ, επειδή όλο το σύστημα της Grece profonde, εμπνεόμενο προφανώς από τη γνησιότητα του εθνικολαϊκιστικού πνεύματος της κυβέρνησης, έχει συμμαχήσει για να την εμποδίσει. (Οι ενδιαφερόμενοι για λεπτομέρειες διαβάστε τα σχετικά ρεπορτάζ του Τ. Τέλλογλου στην «Κ»).

Εκκλησία, υπουργός, περιφερειάρχης, δήμαρχος, δημόσιες υπηρεσίες συντονίζονται άψογα, όπως δεν μας έχουν συνηθίσει σε άλλα θέματα, με τον σκοπό να μην έρθει στο νησί κάτι καλύτερο και ανώτερο από αυτά που ξέρουν και αναστατώσει έτσι τον κόσμο τους, υποχρεώνοντάς τους να προσαρμοσθούν έξυπνα. Επιπλέον είναι και πολιτικά σωστή θέση η ματαίωση της επένδυσης: τον διώξαμε τον πλούσιο! Ονομάζω πολιτική την προσέγγιση αυτή (την ψυχολογική και συναισθηματική), διότι ο φθόνος, όπως είδαμε και από τους χειρισμούς της υπόθεσης των τηλεοπτικών αδειών, έχει την αξία πολιτικού πλεονεκτήματος για τον ΣΥΡΙΖΑ. Επιδεικνύει τον φθόνο του, όπως επιδεικνύει και τη δήθεν ηθική ανωτερότητά του.

Λογικό είναι ότι, διαβάζοντας την ύλη των εξετάσεων ανάποδα ή με το τρίτο μάτι, δεν έχεις σοβαρές πιθανότητες να περάσεις τις εξετάσεις. Ο Τζέρι Ράις του ΔΝΤ μίλησε ήδη ευθέως για ένα τέταρτο Μνημόνιο, διά του οποίου η ελάφρυνση του χρέους θα συναρτάται με την πραγματοποίηση συγκεκριμένων μεταρρυθμίσεων. Κάτι ανάλογο ως προς το πνεύμα, αλλά χωρίς κακές λέξεις, είπε και ο Γιάννης Στουρνάρας. Συνέδεσε εμμέσως την ελάφρυνση με τα μέτρα του 2018 και όχι μόνον με όσα διαπραγματεύεται τώρα η κυβέρνηση για τη δεύτερη αξιολόγηση. Αυτή, δε, είναι η στάση της ΕΚΤ και του Μάριο Ντράγκι· ο Στουρνάρας την μεταφέρει. Οπου να ’ναι, δηλαδή, πάμε για το 2-2 στα Μνημόνια «κι από κει και πέρα το ντέρμπι γίνεται κόλαση», όπως φαντάζομαι ότι θα έλεγε ένας αθλητικός συντάκτης. Δεν έχει νόημα η συνέχιση αυτού του παραλογισμού. Πηγαίνουμε με ένα κάρο της συμφοράς, ενώ χρειαζόμαστε αυτοκίνητο ό,τι κι αν είναι – και 2CV κάνει, αρκεί να λειτουργεί αξιόπιστα και να πηγαίνει.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ