ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Οι επενδυτές που έφυγαν άρον άρον απογοητευμένοι

ΗΛΙΑΣ ΜΠΕΛΛΟΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Για κάθε μεγάλη επένδυση που περιμένει χρόνια αδειοδοτήσεις, εγκρίσεις και τελεσίδικες αποφάσεις δικαστηρίων, όπως το Ελληνικό, η Κασσιόπη στην Κέρκυρα, η Αφάντου στη Ρόδο ή οι Σκουριές στη Χαλκιδική, υπάρχουν εκατοντάδες άλλες μικρότερες που αντιμετωπίζουν τα ίδια ή συχνά ακόμα και ανυπέρβλητα εμπόδια. Μικρές ξένες επιχειρήσεις ή επενδυτικά κεφάλαια που ήρθαν, προσπάθησαν, αλλά ή ταλαιπωρούνται ακόμη ή απλώς σηκώθηκαν και έφυγαν. Αποτέλεσμα είναι από το 2009 έως το 2016 οι επενδύσεις ως προς το ΑΕΠ στην Ελλάδα να υπολείπονται ολοένα και περισσότερο από τον ευρωπαϊκό μέσον όρο, δημιουργώντας ένα διευρυνόμενο επενδυτικό κενό που, σύμφωνα με μελέτη της PricewaterhouseCoopers για την ελληνική οικονομία («Από την ύφεση στην αναιμική ανάκαμψη», Ιούνιος 2017), ανέρχεται συνολικά στο επίπεδο των 540 δισ. ευρώ. Το νούμερο αυτό από μόνο του είναι αρκετό για να αντιληφθεί κανείς την κατάσταση της οικονομίας. Ομως δεν αρκεί για να αντιληφθεί τη ζημιά που κάνουν μακροπρόθεσμα στη χώρα οι εντυπώσεις που σχηματίζουν όσοι ξένοι προσπάθησαν και απογοητεύτηκαν και τις οποίες μοιράζονται με τους ομολόγους τους στο εξωτερικό.

Τα βενζινάδικα

«Λίγοι από τους ξένους επενδυτές που έχουν ασχοληθεί με την Ελλάδα εξεπλάγησαν με την υπόθεση της Eldorado Gold», λέει χαρακτηριστικά στην «Κ» ο διευθυντής του εν Αθήναις γραφείου μεγάλου αμερικανικού επενδυτικού κεφαλαίου, που για ευνόητους λόγους δεν επιθυμεί να κατονομαστεί. «Αυτό το καλοκαίρι», συνεχίζει, «ήρθε στην Αθήνα ένα αμερικανικό fund που ειδικεύεται στις εξαγορές εκείνων των ακινήτων και επιχειρήσεων τις οποίες κανείς άλλος δεν θέλει να ακουμπήσει, όπως βενζινάδικα και μεμονωμένα χαμηλής ποιότητας διαμερίσματα. Μπλεγμένες περιπτώσεις τόσο πολεοδομικά όσο και αδειοδοτικά, ιδιοκτησιακά και οικονομικά. Εχουν βγάλει πολλά λεφτά στις ΗΠΑ αλλά και στην Ευρώπη με τη στόχευση τέτοιων περιουσιακών στοιχείων. Και έχει πολύ περισσότερα τέτοια assets από όσα φαντάζεστε η Ελλάδα στα μη εξυπηρετούμενα δανειακά χαρτοφυλάκια των τραπεζών. Αφού ενημερώθηκε ενδελεχώς για τις διαδικασίες από νομικούς και επιχειρηματικούς συμβούλους και ολοκλήρωσε κάποιες κατ’ αρχήν συζητήσεις με τις τράπεζες, τα στελέχη του απλώς τα μάζεψαν και έφυγαν». Η ιστορία έχει προστιθέμενη αξία, γιατί αφορά έναν επενδυτικό οργανισμό που ειδικεύεται το να ξεμπλέκει προβληματικές περιπτώσεις. «Οχι όμως απ’ ό,τι φαίνεται και στο ελληνικό απέραντο θεσμικό χάος», σημειώνει στην «Κ» ο αφηγητής της ιστορίας.

Οι Αμερικανοί και τα ακίνητα

Προσθέτει δε πως γνωρίζει τουλάχιστον ακόμα τέσσερα αμερικανικά επενδυτικά σχήματα που ήρθαν σε αναζήτηση επενδυτικών ευκαιριών, ειδικά σε επαγγελματικά ακίνητα και ξενοδοχεία, αλλά αποχώρησαν μόλις πληροφορήθηκαν τα ρίσκα που συνοδεύουν τη διαδικασία αδειοδότησης, λειτουργίας και τον χρόνο που απαιτείται για να επιλυθούν νομικά ζητήματα και να εξεταστούν προσφυγές από την ελληνική Δικαιοσύνη.

Κάτι που γνωρίζουν πλέον πολύ καλά τα στελέχη της NCH Capital, που ακόμα παλεύει για να προχωρήσει την επένδυση των 100 εκατ. σε τουριστικό συγκρότημα στην Κασσιόπη στην Κέρκυρα. Παραχώρηση που προκηρύχθηκε στις 6 Μαρτίου του 2012 και ολοκληρώθηκε την Πέμπτη 29 Δεκεμβρίου του 2016. Τέσσερα ολόκληρα χρόνια και οκτώ μήνες μετά. Κάτι διόλου παράξενο, αν αναλογιστεί κανείς πως ο μέσος χρόνος ολοκλήρωσης μιας αποκρατικοποίησης, από την προκήρυξη του διαγωνισμού έως το οικονομικό κλείσιμο της συναλλαγής, υπερβαίνει τα τέσσερα χρόνια, και σε περιπτώσεις όπως η πρώην έκταση του αεροδρομίου του Ελληνικού ακόμα και τα πέντε.

• China New Era. Αλλά και αν ξεκινήσει η λειτουργία μιας επιχείρησης ξένου επενδυτή, δεν σημαίνει αυτό πως θα «περπατήσει» φυσιολογικά: διευθυντικό στέλεχος της China New Era Group, η οποία δραστηριοποιείται στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ελλάδα, πέρασε το κατώφλι νωρίτερα φέτος του υπουργείου Οικονομίας για να τα βγάλει πέρα με το ελληνικό φορολογικό σύστημα. Πρόσβαση που δεν μπορούν βέβαια να έχουν όλοι. Τι είχε γίνει; Η επιχείρηση αυτή προσπαθούσε επί δυόμισι χρόνια να εισπράξει την επιστροφή φόρων, που ισχυρίζεται πως δικαιούται από επένδυση που υλοποίησε το 2012-2013 σε φωτοβολταϊκά πάρκα συνολικής ισχύος 43 MW. Στις 17 Απριλίου του 2014 οι φορολογικές αρχές διέταξαν έλεγχο προκειμένου να διαπιστώσουν την πλήρη συμμόρφωση με τα προβλεπόμενα ώστε να επιτραπεί η επιστροφή ΦΠΑ ύψους 1,1 εκατ. ευρώ. Από τον Ιούνιο του 2014 έως τον Ιούνιο του 2016 η εταιρεία λέει πως υπέβαλε χιλιάδες έγγραφα και παραστατικά. Ομως επί εννέα μήνες δεν της κοινοποιήθηκε καμία απόφαση ή συμπέρασμα. «Η κατάσταση αυτή οδηγεί σε πολύ αρνητικές κρίσεις τη μητρική μας εταιρεία για το επενδυτικό περιβάλλον στην Ελλάδα και την αποτελεσματικότητα της γραφειοκρατίας της», σημείωσε η εκπρόσωπός της στο υπουργείο.

• LKS Partners & Lockheed Martin. Τουλάχιστον αυτή η εταιρεία δεν έφυγε, θα σκεφτούν κάποιοι. Πολλές άλλες όμως έφυγαν. Μεταξύ αυτών και η κοινοπραξία της Lockheed Martin με το επενδυτικό κεφάλαιο LKS Partners και την ONEX Technologies, που επιχείρησε να υλοποιήσει επένδυση ύψους 50 εκατ. δολαρίων σε υψηλής τεχνολογίας ιχθυοκαλλιέργειες, αλλά προσέκρουσε, σύμφωνα με στελέχη της, σε καθυστερήσεις αδειοδοτήσεων.

«Οι ξένοι δεσμεύουν χρήματα σε επενδυτικά πλάνα για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα και όχι εσαεί. Οταν βρουν κάτι άλλο σε άλλη χώρα, τα ελληνικά σχέδια εγκαταλείπονται πρώτα πρώτα», εξηγεί Ελληνας τραπεζίτης που συνομιλεί λόγω θέσης με πολλά funds.

Οι παθογένειες αυτές του ελληνικού επενδυτικού πλαισίου δεν είναι καινούργιες, απλώς τώρα το ευρύτερο επενδυτικό κλίμα υπονομεύεται από τις «περιπέτειες» εταιρειών όπως η Fraport, η Eldorado ή Hellinikon Global και κυρίως τις εκάστοτε ατυχείς δηλώσεις στελεχών της κυβέρνησης.

• Las Vegas Sands. Οι παλαιότεροι θυμούνται, για παράδειγμα, πως το 2007 ο ισραηλινής καταγωγής δισεκατομμυριούχος Sheldon Adelson, και ιδιοκτήτης της μεγαλύτερης διαχειρίστριας καζίνο διεθνώς Las Vegas Sands Corporation, είχε καταθέσει πρόταση για καζίνο στο Ελληνικό στην τότε κυβέρνηση και είχε συζητήσει το θέμα ενδελεχώς και με τον τότε υπουργό Οικονομικών. Ομως έπειτα από πολλούς μήνες αναμονής, απλώς του αντιπροτάθηκε να κάνει καζίνο αλλού.

• Vopak. Την αναμονή βαρέθηκε πάντως η ολλανδική εταιρεία Vopak, η οποία το 2014, και ύστερα από σχεδόν δύο χρόνια συζητήσεων, κατέθεσε αίτημα στο Δημόσιο για τη δημιουργία τερματικού σταθμού αποθήκευσης πετρελαιοειδών στη Νότια Κρήτη, σε μια επένδυση αρχικά της τάξης των 300 εκατ. ευρώ. Το σχέδιο έχει «παγώσει» εδώ και αρκετό καιρό, αφού η ανταπόκριση των ελληνικών υπηρεσιών ήταν απογοητευτική.

• Tesla. Οι ανέκδοτες αλλά και επώνυμες ιστορίες για ξένους που ήρθαν και έφυγαν άρον άρον είναι πολλές. Μία που έχει προσλάβει διαστάσεις αστικού μύθου, πλην όμως είναι αληθινή, είναι αυτή της Tesla Motors. H αμερικανική εταιρεία κατασκευής ηλεκτροκίνητων αυτοκινήτων νωρίς το 2012 είχε, σύμφωνα με τον εν Ελλάδι τότε νομικό της σύμβουλο Σ. Μπρέγιαννο, επισκεφθεί την Ελλάδα διερευνώντας στην Ευρώπη την κατάλληλη χώρα για να εγκαταστήσει ευρωπαϊκή γραμμή παραγωγής της Tesla. Εκτός από το γεγονός πως ουδείς από την τότε κυβέρνηση προσήλθε να συζητήσει σοβαρά την προοπτική, η αμερικανική εταιρεία αποθαρρύνθηκε πλήρως και από την αδειοδοτική διαδικασία που έπρεπε να ακολουθήσει. Λιγότερο από δύο χρόνια μετά, η Tesla εγκαινίαζε μονάδα της στην Ολλανδία.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ