Κώστας Καλλίτσης ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΛΛΙΤΣΗΣ

Τέλος μνημονίου σημαίνει τέλος στη φτηνή χρηματοδότηση

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: ΑΝΑΛΥΣΗ

Σε 10 ημέρες, στις 28 Νοεμβρίου, έρχονται τα κλιμάκια της τρόικας για να ολοκληρωθεί η τρέχουσα, τρίτη, αξιολόγηση του ελληνικού προγράμματος. Αλλ’ ακόμη σήμερα (έξι εργάσιμες πριν έρθουν...) απομένει να υλοποιηθεί περίπου το 70% των προαπαιτουμένων. Αν κάτι ανάλογο συνέβαινε σε προηγούμενες φάσεις, είτε οι φωνές της τρόικας θα είχαν ακουστεί απ’ άκρη σ’ άκρη του πλανήτη είτε η τρόικα επιδεικτικά θα ανέβαλλε την άφιξή της έως ότου υλοποιηθεί μεγάλο μέρος των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί. Αν, μάλιστα, με δεδομένες τις εκκρεμότητες, ο πρωθυπουργός ανακοίνωνε ότι θα δώσει «μέρισμα» από το πρωτογενές πλεόνασμα χωρίς να έχει οριστικοποιηθεί το ακριβές ύψος του πλεονάσματος, η Ελλάδα θα αντιμετώπιζε πολύ σοβαρό πρόβλημα. Τώρα, αντιθέτως, η ατμόσφαιρα διατηρείται σχεδόν ειδυλλιακή. Πώς ερμηνεύεται αυτό;

Οι Ευρωπαίοι εταίροι επιθυμούν διακαώς να τελειώσουμε με τα μνημόνια. Το αναδιατυπώνω, προς αποφυγήν παρεξηγήσεων: Οι Ευρωπαίοι εταίροι θέλουν να τελειώνουν με την Ελλάδα. Να μην ξαναπάνε στα Κοινοβούλιά τους με αίτημα ευνοϊκή δανειοδότηση της Ελλάδας. Οταν λέμε ότι οι Ευρωπαίοι θέλουν να τελειώσουμε με τα μνημόνια, εννοούμε ότι θέλουν να μη μας ξαναδώσουν λεφτά – αυτή είναι η ουσία. Με αυτήν την έννοια, ούτε κάποιο νέο μνημόνιο θα υπάρξει ούτε παράταση του τρέχοντος θα γίνει. Η ιδέα απορρίφθηκε, γιατί η παράταση θα έπρεπε να περάσει από το γερμανικό και άλλα Κοινοβούλια, όπερ δεν συζητιέται καν. Οι Ευρωπαίοι επιθυμούν να τελειώνουν, γι’ αυτό είναι ανεκτικοί και, μάλιστα, μας σπρώχνουν για να πετύχουμε να βγούμε. Θα βγούμε.

Η επόμενη ημέρα, μετά τη λήξη του μνημονίου, θα είναι μία ημέρα χωρίς ευρωπαϊκή φτηνή χρηματοδότηση. Αν η κυβέρνηση αυτό το λάμβανε σοβαρά υπόψη της, θα είχε μεγάλη αγωνία. Και με άγχος θα έσπευδε να κάνει ταχύτατα όλα όσα πρέπει να γίνουν, ώστε να προετοιμάσει τη χώρα να βγει και να σταθεί όρθια στις αγορές. Η προετοιμασία θα γίνει ή δεν θα γίνει σήμερα, τώρα. Ο Αύγουστος ημερολογιακά φθάνει σε δέκα μήνες, πρακτικά είναι ήδη εδώ. Από τώρα πρέπει να θεμελιώσουμε αξιοπιστία, να την τεστάρουμε στις αγορές βγαίνοντας δύο και τρεις φορές ενώ είμαστε στο μνημόνιο, να δημιουργήσουμε ένα κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας για κάθε ενδεχόμενο που θα μπορούσε να συμβεί μετά τον Αύγουστο.

Κι όμως, η κυβέρνηση συνεχίζει να ροκανίζει τον χρόνο, να παίζει καθυστέρηση (ενώ, τελικά, θα τα υλοποιήσει...) σε θέματα που έχουν κεντρική σημασία – από τους πλειστηριασμούς μέχρι την πώληση λίγων μονάδων της ΔΕΗ. Προφανώς, δεν έχει κατανοήσει ότι η έξοδος της χώρας από το μνημόνιο σηματοδοτεί το τέλος της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, ότι μένουμε εμείς και οι αγορές. Ούτε τι ακριβώς, αυτό, συνεπάγεται.

Βεβαίως, συνεπάγεται λιγότερο ασφυκτική εποπτεία – όπως και στις άλλες χώρες που βγήκαν από μνημόνια. Και οι αγορές θα μας κρίνουν συνολικά για να αποφασίσουν αν θα μας δανείσουν ή όχι, δεν θα μας επιβάλουν να εκδώσουμε αυτήν ή την άλλη εγκύκλιο, να βήξουμε ή να μη βήξουμε ως προϋπόθεση του δανείου. Αλλά δεν θα κάνουν χάρες. Θα κρίνουν τη συνολική πορεία της χώρας με τη γνωστή αυστηρότητά τους, αποτιμώντας με αγοραία (και όχι πολιτικά...) κριτήρια τους κινδύνους και ενσωματώνοντάς τους στα επιτόκια που θα ζητούν (δεν θα δάνειζαν, για παράδειγμα, τη σημερινή ΔΕΗ με 5,5%...). Επιβάλλουν την πειθαρχία τους – δεν διαπραγματεύονται «πολιτικά». Αν εξαρτιόμαστε από αυτές –όπερ θα συμβεί μετά εννέα μήνες– χωρίς να είμαστε έτοιμοι, ίσως νοσταλγήσουμε τα μνημόνια.

Δεν χωρούν αυταπάτες: Ότι βγαίνουμε από το Μνημόνιο δεν σημαίνει ότι, αυτομάτως, μπαίνουμε σε κανονικότητα. Αν ήμαστε σε κανονικότητα, άλλωστε, αν δεν είχε εκτροχιάσει τη χώρα η φαυλότητα της περιόδου 2005-2009, πιθανότατα δεν θα είχαμε φτάσει στο σημείο να μπούμε σε Μνημόνιο. Αλλά τώρα, αν δεν σπεύσουμε να αποκαθιστούμε την κανονικότητα στη χώρα, ίσως βρεθούμε σε χειρότερη θέση. Γιατί, τότε μας δόθηκε εμπράκτως αλληλεγγύη (περίπου 140 δισ. ευρώ από Ευρώπη και ΔΝΤ…), ενώ μετά τον Αύγουστο του 2018, δεν θέλει να μας προσφέρει κανείς, τίποτα. Γι’ αυτό οι ευρωπαίοι είναι ανεκτικοί και μας σπρώχνουν στην έξοδο από το Μνημόνιο. Θα βγούμε. Θα προετοιμαστούμε;..

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ