ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Χ. ΤΖ. ΟΥΕΛΣ
Ο πόλεμος των κόσμων
μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου
Επίμετρο: Αρθουρ Τ. Κλαρκ
εκδ. Ψυχογιός, 2019, σελ. 304

Στις 30 Οκτωβρίου 1938 ο Ορσον Ουέλς εκφωνεί στο CBS την είδηση της υποτιθέμενης εισβολής των Αρειανών στη Γη, δημιουργώντας πανικό σε μια εκτεταμένη περιοχή των ΗΠΑ. Σαράντα χρόνια πριν, το 1898, είχε ήδη εκδοθεί το μυθιστόρημα «Ο πόλεμος των κόσμων» του Βρετανού συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας Χέρμπερτ Τζορτζ Ουέλς. Σε αυτήν την πρώτη επιδραστική αφήγηση εισβολής εξωγήινης ζωής στη Γη από τον Αρη, ο Ουέλς παρουσιάζει την ευρηματική πλοκή του σε ύφος δημοσιογραφικού ρεπορτάζ.

Η μυθοπλασία του Ουέλς στηρίζεται στο βίωμα ενός αδιανόητου τρόμου, του αδιέξοδου εφιάλτη. Ο ερχομός των Αρειανών αποκλείεται ως πιθανότητα από τη συμβατή επιστημονική κοινότητα. Η ανθρωπότητα παραμένει ανυποψίαστη, πλην του αφηγητή και δοκιμιογράφου που τυγχάνει να ασχολείται με αμφιλεγόμενα επιστημονικά θέματα μέσα από ένα πρίσμα φιλοσοφικής θεώρησης. Ο αφηγητής παρακολουθεί από κοντά τις επαφές επικοινωνίας με τον πρώτο φολιδωτό κύλινδρο που έχει πέσει στη Γη, ανοίγοντας έναν τεράστιο λάκκο. Μέσα στον κρατήρα αυτόν οι εξωγήινες διάνοιες θα κατασκευάσουν «ευφυείς μηχανές» καταστροφής και εξόντωσης του αστικού πληθυσμού στις παρυφές του Λονδίνου. Τιτάνια μεταλλικά τρίποδα των τριάντα μέτρων λειτουργούν ως πανοπλία για τους τερατοειδείς οργανισμούς με το πελώριο κεφάλι που καλύπτει η μεταλλική κουκούλα. Οι φήμες για την αόρατη θερμική ακτίνα που κατακαίει τυχάρπαστα έμβια όντα και φύση, αφήνοντας παντού φλεγόμενα ερείπια, διαχέονται με μια κλιμακούμενη ένταση μέσα από τις αναφορές αυτοπτών μαρτύρων.


Το εξώφυλλο του μυθιστορήματος που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Η υποταγή στους Αρειανούς περιβάλλεται από ένα μαύρο σύννεφο καπνού βιβλικής αποκάλυψης. Το βικτωριανό Λονδίνο πολιορκείται και υποκύπτει. Οι κάτοικοί του μετατρέπονται από ασφαλείς πολίτες σε κατατρεγμένους πρόσφυγες που προσπαθούν να ξεφύγουν από τα ολοένα αυξανόμενα σε αριθμό τρίποδα που τους ποδοπατούν. Εδώ συναντάμε το πρότυπο των χολιγουντιανών ταινιών επιστημονικής φαντασίας. Οι τεράστιες καμηλοειδείς πολεμικές μηχανές του «Πολέμου των Αστρων» έρχονται μεμιάς στον νου.

Η ελπίδα και το ένστικτο της επιβίωσης χάνονται. Στο μεταίχμιο του παραλογισμού βρίσκονται ο εφημέριος και ο στρατιώτης, συνοδοιπόροι του αφηγητή στην ερειπωμένη Γη. Ο Ουέλς τους παρουσιάζει ως αδύναμους, επιπόλαιους, απροσάρμοστους χαρακτήρες που στηρίζονται στο εφήμερο. Η έλλειψη αυτοσυντήρησης και αυτοπροστασίας κατακρίνονται από τον συγγραφέα. Ο εφημέριος καταρρέει ψυχολογικά γιατί δεν μπορεί να συλλάβει αντικειμενικά τον πιθανό αφανισμό του ανθρώπινου γένους από την ξένη οντότητα. Το μυαλό του σκοτεινιάζει, αντιδρά ακραία. Ο συγγραφέας τού επιβάλλει τον θάνατο. Από την άλλη, ο αφηγητής εκπλήσσεται έως και διασκεδάζει με την παραπλανητική ψυχραιμία του στρατιώτη που οραματίζεται μια λογικοφανή συνεργασία με τον εισβολέα.

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της φυσιολογίας του εχθρού; Ο Ουέλς έχοντας αποφοιτήσει με πτυχίο ζωολογίας από το Βασιλικό Κολέγιο Επιστημών του Κένσιγκτον περιγράφει τα πλάσματα του Αρη με τη φυσιοδιφική περιέργεια του επιστήμονα. Η αντικειμενικότητα υπερβαίνει τον τρόμο, μεταλλάσσοντάς τον σε φιλοσοφικό στοχασμό.

Η χαραμάδα του κατεστραμμένου σπιτιού δίπλα σε έναν λάκκο επιχειρήσεων των Αρειανών του επιτρέπει να παρατηρήσει την παράξενη μορφή ζωής με τα ανθρωπόμορφα γνωρίσματα, χωρίς να γίνει αντιληπτός. Κατανοεί ότι τα πλάσματα αυτά είναι κατά βάθος ευάλωτα. Ο εγκέφαλός τους έχοντας εξελιχθεί σε υπέρμετρο βαθμό ώστε να αντεπεξέλθει στις αντιξοότητες του περιβάλλοντός τους τα έχει περιορίσει σε απόλυτα εξαρτώμενα από τα μηχανήματά τους, αφήνοντας προφητικές νύξεις για την επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης στο ανθρώπινο είδος.

Τη στιγμή του φρικτού αδιεξόδου, έρχεται η παράδοξη ανατροπή. Οι αόρατοι μικροοργανισμοί της Γης, τα μικρόβια, ως από μηχανής θεός, θα εξοντώσουν τους Αρειανούς. Ο Ουέλς υμνεί τη γήινη ζωή διηγούμενος μια άκρως μοντέρνα παραβολή για την αξία της.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΑΡΧΕΙΟ