ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Άποψη: Στο ίδιο έργο θεατές;

ΑΓΓΕΛΟΣ Μ. ΣΥΡΙΓΟΣ*

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Στο Αιγαίο υπάρχουν περίπου 9.000 νησιά. Με τον όρο «νησί» νοείται, κατά το διεθνές δίκαιο, οποιαδήποτε έκταση γης βρίσκεται πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας κατά τη μέγιστη πλημμυρίδα. Η συντριπτική πλειονότητα των 9.000 νησιών είναι βράχοι ή πολύ μικρά νησάκια. Στην Τουρκία ανήκουν περίπου 450 νησιά. Τα πιο αξιόλογα είναι η Ιμβρος και η Τένεδος. Από τα 9.000 νησιά του Αιγαίου κατοικούνται μονίμως περίπου 100 ελληνικά και 7 τουρκικά. Η νησίδα Ανθρωποφάγος ανήκει στο ευρύτερο σύμπλεγμα της Ικαρίας και περιήλθε στην Ελλάδα με τη Συνθήκη της Λωζάννης το 1923.

Με το άρθρο 12 της συνθήκης επιβεβαιώθηκε η ελληνική κυριαρχία στα νησιά του Αιγαίου (πλην των Δωδεκανήσων, που εκχωρήθηκαν στην Ιταλία), τα οποία είχαν περιέλθει στην Ελλάδα κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-13. Το άρθρο αναφέρει ρητώς μόνον τα νησιά Λήμνο, Σαμοθράκη, Λέσβο, Χίο, Σάμο και Ικαρία. Δεν αναφέρονται ονόματα μικρότερων νησιών. Σε αυτό το σημείο βασιζόμενη η Τουρκία θεωρεί ότι, πλην των μεγάλων νησιών, είναι αμφίβολο εάν περιήλθε στην Ελλάδα η κυριαρχία σε όλα τα υπόλοιπα μικρά νησιά και βράχους. Αυτή η διεκδίκηση ξεκίνησε το 1996 με τα Ιμια.

Η απάντηση προέρχεται από το ίδιο το άρθρο 12, που ορίζει με απόλυτη σαφήνεια ότι στην τουρκική κυριαρχία περιλαμβάνονταν μόνον η Ιμβρος, η Τένεδος, οι Λαγούσες νήσοι στην είσοδο του Ελλησπόντου και όλα τα νησιά που βρίσκονταν εντός τριών μιλίων από τις τουρκικές ακτές. Η Τουρκία παραιτήθηκε από οποιονδήποτε τίτλο ή δικαίωμα επί όλων των άλλων νησιών. Η νησίδα Ανθρωποφάγος απέχει περισσότερα από 22 μίλια από την πλησιέστερη τουρκική ακτή. Συνεπώς, κείται σαφέστατα εκτός της τουρκικής κυριαρχίας.

Υπάρχει κι ένα άλλο ζήτημα. Η απομάκρυνση της ελληνικής σημαίας στη νησίδα Ανθρωποφάγος επαναφέρει τις τραγικές μνήμες των όσων συνέβησαν στα Ιμια το 1996. Η κρίση τότε είχε αποδοθεί σε «ανεύθυνους ιδιώτες», που πήραν στα χέρια τους την εξωτερική πολιτική των χωρών τους «παίζοντας» με τις σημαίες. Είκοσι δύο χρόνια μετά, είναι καιρός να παραδεχθούμε ότι το πρόβλημα δεν είναι τι κάνουν κάποιοι πολίτες. Αυτοί πάντα θα υπάρχουν. Το ερώτημα είναι με ποιον τρόπο χειρίζεται τέτοιες καταστάσεις ένα σοβαρό κράτος. Διότι το 1996 στα Ιμια η Ελλάδα ήταν εκείνη που επέλεξε να στρατιωτικοποιήσει το περιστατικό που εξελίχθηκε σε σοβαρότατη κρίση.

* O κ. Αγγελος Μ. Συρίγος είναι αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ