Categories: ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Ζωή Ράπτη: Ψυχική θωράκιση ενάντια στην COVID-19

Και όμως, αυτή την τρικυμιώδη περίοδο με τις πολλές αντιξοότητες, υπάρχουν και καλά νέα. Μας τα εισκόμισαν η επιστήμη και η συντονισμένη προσπάθεια κρατών, υπερεθνικών οργανισμών, επιχειρήσεων και προσώπων, επαγγελματιών στον κλάδο της υγείας, δωρητών και εθελοντών.

Οι εμβολιασμοί για την COVID-19 προχωρούν κανονικά, η φαρμακευτική αντιμετώπιση της πανδημίας εξελίσσεται καθημερινά και οι κοινωνίες θωρακίζονται απέναντι στη μεγάλη πρόκληση της εποχής μας.

Η θωράκιση της ψυχικής υγείας είναι ένα επιπλέον ζητούμενο. Η πανδημία και οι ειδικές, πιεστικές και στρεσογόνες συνθήκες που δημιουργεί (μοναξιά, ανασφάλεια, οικονομική πίεση) δοκιμάζουν τους πολίτες όλων των χωρών του κόσμου με ένταση και διάρκεια.

Η ψυχική υγεία είναι πολύτιμο αγαθό. Η ευστάθειά της, για να διατηρηθεί σε ικανοποιητικά επίπεδα, προαπαιτεί ομαδική δουλειά: από την κοινωνία, το κράτος, τη διεθνή κοινότητα. Σε αυτό το δύσκολο εγχείρημα δεν έχουμε την επιλογή της αποχής, της αναβολής της προσπάθειας, της ολιγωρίας. Οφείλουμε να δώσουμε αγώνα και να τα καταφέρουμε.

Η ανάγκη για αυξημένη χρηματοδότηση της ψυχικής υγείας είναι περισσότερο επιτακτική από ποτέ. Με την πανδημία να συνεχίζεται με αμείωτο ρυθμό, η ζήτηση για χρηματοδότηση συστημάτων υγείας και προγραμμάτων μεμονωμένα στις χώρες, αλλά και σε όλο τον κόσμο αυξάνεται συνεχώς. Ιδιαίτερα σε εκείνες που είναι για πολλά έτη υποχρηματοδοτούμενες λόγω της οικονομικής κρίσης, όπως για παράδειγμα η Ελλάδα.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, από την αρχή της ανάληψης των καθηκόντων του, έχει αποδείξει ότι προτιμά να βρίσκεται ένα βήμα μπροστά από τις εξελίξεις, παρά να τις ακολουθεί. Προτιμά να δρα προληπτικά, παρά να αντιδρά, όταν ήδη είναι αργά. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο δημιούργησε ένα χαρτοφυλάκιο για την ψυχική υγεία στο υπουργείο Υγείας, ενώ το ελληνικό Κοινοβούλιο έχει ήδη εγκρίνει την αύξηση του προϋπολογισμού για την ψυχική υγεία κατά 62%.

Εχοντας αυτά τα δεδομένα στο πλευρό μας μπορέσαμε να προχωρήσουμε σε μια σειρά από δράσεις και να αναλάβουμε πρωτοβουλίες για τη βελτίωση της ψυχικής υγείας των πολιτών στη χώρα μας.

Ενα από τα πρώτα έργα που υλοποιήθηκαν στην έναρξη της πανδημίας και ενισχύθηκε από το υπουργείο Υγείας ήταν η πενταψήφια τηλεφωνική γραμμή παροχής ψυχοκοινωνικής υποστήριξης 10306 για τις επιπτώσεις της COVID-19 στον γενικό πληθυσμό. Επίσης, αυτή την περίοδο υλοποιούμε προγράμματα ψυχολογικής υποστήριξης με τηλεσυμβουλευτική, μέσω διαδικτυακών εφαρμογών επικοινωνίας (skype, messenger κ.λπ.) για τους ασθενείς COVID-19 που νοσηλεύονται στα νοσοκομεία ή βρίσκονται σε καραντίνα ή κατ’ οίκον νοσηλεία, για τα μέλη των οικογενειών τους και για το υγειονομικό προσωπικό των νοσοκομείων μας.

Ταυτόχρονα, για να εμπλουτίσουμε τα γνωστικά εργαλεία μας για το σύνδρομο εργασιακής εξουθένωσης (Burnout Syndrome) του νοσηλευτικού προσωπικού, του οποίου οι αντοχές δοκιμάζονται καθημερινά, και να προχωρήσουμε σε δράσεις για την ενίσχυσή τους, υλοποιούμε έρευνα, με τη μορφή ερωτηματολογίων, για το σύνδρομο εργασιακής εξουθένωσης στα εθνικά κέντρα αναφοράς COVID-19.

Μαζί με τα παραπάνω προωθούμε την ψηφιακή μεταρρύθμιση με τον σχεδιασμό του ψηφιακού χάρτη υπηρεσιών ψυχικής υγείας για τη βελτίωση της προσβασιμότητας των συμπολιτών μας στις υπηρεσίες αυτές. Με τη χαρτογράφηση όλων των δομών ψυχικής υγείας της χώρας, θα γνωστοποιείται στον πολίτη ο πλησιέστερος διαθέσιμος φορέας, όπου μπορεί να απευθυνθεί για το πρόβλημά του. Σε αυτή την προσπάθεια περιλαμβάνεται η ένταξη των αστικών μη κερδοσκοπικών εταιρειών, για πρώτη φορά, στο ηλεκτρονικό σύστημα παρακολούθησης των δομών υγείας BI Health του υπουργείου Υγείας, ενισχύοντας με αυτόν τον τρόπο τη διαφάνεια και τη λογοδοσία τους.

Επιπλέον, στόχος αυτής της προσπάθειας είναι η ένταξη της ψηφιακής τεχνολογίας στην παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Ξεκινάμε από τα παιδιά και τους εφήβους, με τη δημιουργία πλατφόρμας τηλεψυχιατρικής για τις παιδοψυχιατρικές κλινικές και τα Κέντρα Ημέρας Παιδιών και Εφήβων σε συνεργασία με την ΗΔΙΚΑ και το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Στα πεπραγμένα, πρέπει να περιληφθεί και η ενίσχυση που έγινε πρόσφατα, με προσλήψεις μόνιμων και επικουρικών ψυχιάτρων, των δομών ψυχικής υγείας της χώρας, για την αντιμετώπιση των έκτακτων αναγκών από τη διασπορά του κορωνοϊού.

Εχοντας όλα τα παραπάνω κατά νουν, αυτή την περίοδο σχεδιάζουμε τα επόμενα βήματα της μεταρρύθμισης για ένα προοδευτικό σύστημα ψυχικής υγείας, επωφελούμενοι από την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μέσω του νέου προγράμματος EU4Health. Αυτό το πρόγραμμα θα μας βοηθήσει να αυξήσουμε σημαντικά τις επενδύσεις μας στην υγεία, ενώ ταυτόχρονα θα συμβάλει στην ανάπτυξη ενός ισχυρότερου, πιο ανθεκτικού συστήματος ψυχικής υγείας, που θα παρέχει πρόσβαση σε όλους, χωρίς εξαιρέσεις και αποκλεισμούς.

Οι προσπάθειές μας αποκτούν πολλαπλασιαστική ισχύ με τη σύναψη ισχυρών σχέσεων, την αποτελεσματική συνεργασία και την αλληλεγγύη σε διαπροσωπικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο. Κανένας δεν είναι ασφαλής, εάν δεν είμαστε όλοι ασφαλείς.

* Η κ. Ζωή Ράπτη είναι υφυπουργός Υγείας, βουλευτής Β1 Βορείου Τομέα Αθηνών.