ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΗΠΑ: Φθίνει το δημογραφικό πλεονέκτημα

Eνα από τα ισχυρά πλεονεκτήματα των ΗΠΑ έναντι των κυριότερων ανταγωνιστών τους, ο δημογραφικός δυναμισμός της, φαίνεται να εξασθενεί, καθώς η χώρα σημείωσε την προηγούμενη δεκαετία τη μικρότερη αύξηση πληθυσμού από την εποχή της Μεγάλης Υφεσης, τη δεκαετία του 1930. Αυτό προκύπτει από τα πρώτα στοιχεία της γενικής απογραφής πληθυσμού, που δόθηκαν στη δημοσιότητα.

Οπως ανακοίνωσε η αρμόδια ομοσπονδιακή υπηρεσία, ο πληθυσμός των ΗΠΑ την 1η Απριλίου του 2020 ήταν 331.449.281, αυξημένος κατά 7,4% έναντι του 2010. Ο ρυθμός αύξησης φαίνεται μεγάλος, ιδίως αν συγκριθεί με την Ε.Ε. των «27» και την Κίνα, που είδαν τους δικούς τους πληθυσμούς να αυξάνονται μόνο κατά 1,4% και 0,6% αντιστοίχως, την ίδια περίοδο. Παραμένει γεγονός, όμως, ότι η δημογραφική αύξηση της τελευταίας δεκαετίας, η οποία προέρχεται βασικά από τη μετανάστευση, ωχριά μπροστά στους ρυθμούς προηγούμενων περιόδων και είναι πρακτικά ίση με εκείνη της εξαιρετικά δύσκολης δεκαετίας του 1930, όταν είχε περιοριστεί στο 7,3%.

Το κυριότερο, η αμερικανική κοινωνία δείχνει να ευθυγραμμίζεται σταδιακά με τη γενική τάση γήρανσης του πληθυσμού που χαρακτηρίζει τις άλλες ανεπτυγμένες χώρες. Ο ηλικιακός διάμεσος (δηλαδή, η ηλικία κάτω από την οποία βρίσκεται ο μισός πληθυσμός) ανέβηκε μέσα σε μία δεκαετία κατά έναν χρόνο, για να φθάσει τα 38 χρόνια. Οι επιπτώσεις της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008 στην απασχόληση και τις οικονομικές δυνατότητες των νέων ανθρώπων, όπως και η κρίση του κορωνοϊού (η οποία, πέραν της θνησιμότητας, επηρέασε αρνητικά και τη μετανάστευση), θεωρούνται οι κυριότεροι παράγοντες της δημογραφικής επιβράδυνσης.

Το δεύτερο σημαντικό εύρημα από τα πρώτα στοιχεία της απογραφής είναι η συνέχιση μιας βασικής τάσης που χαρακτηρίζει το δημογραφικό προφίλ των ΗΠΑ κατά τα τελευταία 80 χρόνια: της μετατόπισης του κέντρου βάρους από τις βορειοανατολικές και μεσοδυτικές πολιτείες προς τις νότιες και τις δυτικές. Η εξέλιξη αυτή θα έχει συνέπειες στον εκλογικό χάρτη και σ3τους πολιτικούς συσχετισμούς, καθώς, βάσει της γενικής απογραφής, θα ανακατανεμηθούν οι 435 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων και οι εκλέκτορες που θα αναδείξει στις επόμενες προεδρικές αναμετρήσεις κάθε πολιτεία (η Γερουσία μένει ανεπηρέαστη, καθώς κατά το Σύνταγμα κάθε πολιτεία, ανεξαρτήτως πληθυσμού, εκλέγει δύο γερουσιαστές).

Με βάση τα νέα πληθυσμιακά δεδομένα, το Τέξας κερδίζει δύο έδρες στο Κογκρέσο, ενώ Φλόριντα, Μοντάνα, Βόρεια Καρολίνα, Κολοράντο και Ορεγκον κερδίζουν από μία. Αντίθετα, από μία έδρα χάνουν η Νέα Υόρκη, το Μίσιγκαν, η Πενσιλβάνια, αλλά –για πρώτη φορά στην ιστορία της– και η Καλιφόρνια, η οποία παραδοσιακά αποτελούσε εστία δημογραφικής αύξησης. 

Οι αναπροσαρμογές που θα δρομολογηθούν φαίνεται να ευνοούν τους Ρεπουμπλικανούς, οι οποίοι ελέγχουν Φλόριντα, Τέξας και Βόρεια Καρολίνα, ενώ οι Δημοκρατικοί θα επωφεληθούν από το Ορεγκον και το Κολοράντο. Γενικά, όμως, οι δημογραφικές τάσεις στις ΗΠΑ προσφέρουν μια μεικτή εικόνα: στις τελευταίες εκλογές ο Τραμπ κέρδισε τις τέσσερις ταχύτερα αναπτυσσόμενες πολιτείες, αλλά ο Μπάιντεν τις τέσσερις από τις επόμενες πέντε.

Στο μεταξύ, ο Αμερικανός πρόεδρος αποτελεί στόχο μιας εκστρατείας παραπληροφόρησης Ρεπουμπλικανών πολιτικών και φίλα προσκείμενων προς αυτούς μέσων ενημέρωσης. Η βουλευτής Κολοράντο Λορίν Μπόμπερτ, γνωστή για την υποστήριξή της στο δίκτυο συνωμοσιολόγων QAnon, ισχυρίστηκε ότι για να προωθήσει τα σχέδιά του κατά της κλιματικής αλλαγής, ο Τζο Μπάιντεν σκοπεύει να επιβάλει περιορισμό της κατανάλωσης κόκκινου κρέατος από κάθε Αμερικανό κατά 90%, ώστε να μην ξεπερνάει τις τέσσερις λίβρες (κάτι λιγότερο από δύο κιλά) τον χρόνο. 

Η ψευδής είδηση, την οποία έσπευσαν να διαδώσουν τηλεοπτικοί παραγωγοί του Fox News, στηρίχθηκε σε ρεπορτάζ της βρετανικής εφημερίδας Daily Mail, το οποίο συνέδεσε εντελώς αυθαίρετα τον Αμερικανό πρόεδρο με επιστημονική δημοσίευση ερευνητών γύρω από τις θετικές συνέπειες που θα είχε στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής ενδεχόμενος περιορισμός της κατανάλωσης κόκκινου κρέατος. Αξίζει να σημειωθεί ότι η εργασία των επιστημόνων δημοσιεύθηκε προτού κερδίσει το χρίσμα των Δημοκρατικών ο Τζο Μπάιντεν και δεν ανέφερε καν το όνομά του.

Επαναληπτικές εκλογές

Μάχη για να διατηρήσει το αξίωμά του θα αναγκαστεί να δώσει το ερχόμενο φθινόπωρο ο Δημοκρατικός κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσαμ, καθώς οι Ρεπουμπλικανοί κατάφεραν να συγκεντρώσουν 1.626.042 υπογραφές πολιτών (πάνω από το 1,5 εκατ. που απαιτούνταν κατά τον νόμο) για προσφυγή στις κάλπες με ερώτημα την καθαίρεσή του. Η Καλιφόρνια είναι προπύργιο των Δημοκρατικών και οι πιθανότητες να κερδίσουν οι Ρεπουμπλικανοί θεωρούνται ισχνές. Ο Νιούσαμ πιστώθηκε την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας, σε πρώτο χρόνο, αλλά στη συνέχεια η κούραση των πολιτών από τα αυστηρά περιοριστικά μέτρα είχε το κόστος της – ιδίως ύστερα από την ατυχή επιλογή του να παρευρεθεί σε ιδιωτικό δείπνο με επιχειρηματία, αμέσως μετά από τηλεοπτικό του μήνυμα όπου καλούσε τους πολίτες να πειθαρχήσουν στους περιορισμούς. Οι πολίτες της Καλιφόρνιας θα κληθούν να απαντήσουν αν θέλουν να καθαιρέσουν τον Νιούσαμ και, αν ναι, ποιον θα ήθελαν στη θέση του. Μεταξύ των Ρεπουμπλικανών υποψηφίων, και η διάσημη τρανσέξουαλ Κέιτλιν Τζένερ.