ΕΛΛΑΔΑ

Πιο κοντά στην εποπτευόμενη χρήση

ΠΕΝΝΥ ΜΠΟΥΛΟΥΤΖΑ

Το υπουργείο Υγείας έχει ήδη ατύπως εξουσιοδοτήσει τον ΟΚΑΝΑ για τη λειτουργία του πρώτου χώρου, με δεδομένο ότι ο Οργανισμός έχει εμπειρία από την πιλοτική λειτουργία του εποπτευόμενου σταθμού «Οδυσσέας» (φωτ.).

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Τον δρόμο για τη δημιουργία χώρων εποπτευόμενης χρήσης ενέσιμων ναρκωτικών ουσιών στη χώρα μας ανοίγει το υπουργείο Υγείας με διάταξη σε νομοσχέδιο «σκούπα», που αναμένεται να κατατεθεί τις επόμενες ημέρες στη Βουλή. Ηδη, το υπουργείο Υγείας έχει δηλώσει την πρόθεσή του να ανοίξει το συντομότερο δυνατόν έναν χώρο εποπτευόμενης χρήσης στο κέντρο της Αθήνας, έχοντας δεσμεύσει «άτυπα» τον ΟΚΑΝΑ ως τον φορέα που θα λειτουργήσει τον χώρο.

Συμμάχους στην κίνηση αυτή ενδέχεται να έχει και την πλειονότητα των κομμάτων της αντιπολίτευσης: μόλις τον περασμένο Δεκέμβριο, ο πρόεδρος της Ν.Δ. Κυριάκος Μητσοτάκης σε συνάντηση που είχε με άτομα που ακολουθούν ή έχουν ολοκληρώσει πρόγραμμα απεξάρτησης από τα ναρκωτικά, και ακούγοντας για την αναγκαιότητα λειτουργίας χώρων εποπτευόμενης χρήσης, δήλωσε ότι «δεν υπάρχει σοβαρό αντεπιχείρημα για μη λειτουργία τέτοιων χώρων στην Ελλάδα», Επιπλέον, το ΚΙΝΑΛ από τον περασμένο Δεκέμβριο είχε καταθέσει δική του τροπολογία για τη δημιουργία χώρων εποπτευόμενης χρήσης, η οποία ωστόσο τότε δεν είχε γίνει δεκτή από την κυβέρνηση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι υπέρ της λειτουργίας αυτών των χώρων έχουν ταχθεί οι υποψήφιοι δήμαρχοι Αθηνών Κώστας Μπακογιάννης (σε πρόσφατη συνέντευξή του στην «Κ») και ο Παύλος Γερουλάνος, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του προβλήματος του κέντρου της Αθήνας με τις πιάτσες των χρηστών. Υπενθυμίζεται ότι ο αριθμός των χρηστών στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας εκτιμάται ότι είναι περίπου 8.700, ενώ οι χρήστες με ενέσιμη χρήση τον τελευταίο μήνα ανέρχονται σε 2.450. Στην πλειονότητά τους είναι άνδρες, με μέση ηλικία τα 39 έτη, ενώ τρεις στους δέκα είναι άστεγοι με περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η διάταξη προβλέπει ότι οι εγκεκριμένοι φορείς για την υλοποίηση θεραπευτικών δράσεων και συγκεκριμένα ο ΟΚΑΝΑ, το ΚΕΘΕΑ, το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αθηνών και το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, θα μπορούν να ιδρύσουν και να λειτουργήσουν χώρους στους οποίους οι χρήστες ναρκωτικών θα κάνουν χρήση της ουσίας υπό την εποπτεία επιστημόνων και σε συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας, αφού θα λαμβάνουν αποστειρωμένα υλικά χρήσης. Εκτός από την ασφάλεια που θα προσφέρουν οι χώροι αυτοί στους χρήστες, καθώς θα προλαμβάνουν περιστατικά υπερβολικής δόσης, αλλά και μετάδοσης ασθενειών από κοινές σύριγγες, θα αποτελούν και μία γέφυρα μεταξύ αυτής της περιθωριοποιημένης ομάδας και των υπηρεσιών υγείας. Παράλληλα, θα είναι το πρώτο σκαλί για τους χρήστες ώστε να ενταχθούν σε προγράμματα θεραπείας.

Οι χώροι εποπτευόμενης χρήσης (ΧΕΧ) θα λειτουργούν με άδεια που θα δίνεται με απόφαση του υπουργού Υγείας. Προϋπόθεση για τους χρήστες που θα θελήσουν να κάνουν χρήση των υπηρεσιών τους είναι να εγγραφούν στο μητρώο καταγραφής ληπτών υπηρεσιών. Η διάταξη θα διασφαλίζει ότι η κατοχή και η χρήση ναρκωτικών ουσιών εντός των χώρων αυτών δεν αποτελούν αδίκημα, ενώ αναμένεται να προσφέρεται και κάποια προστασία έναντι του νόμου (σε συνεργασία με τις αστυνομικές αρχές της περιοχής όπου θα βρίσκονται οι χώροι) για τους χρήστες που είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο. Η διάταξη παραπέμπει σε υπουργική απόφαση για τον καθορισμό των όρων και των προδιαγραφών λειτουργίας αυτών των χώρων και η οποία βρίσκεται ήδη σε ένα πρώτο στάδιο επεξεργασίας (θα κληθούν να καταθέσουν τις προτάσεις και εμπλεκόμενοι φορείς), ώστε να είναι έτοιμη να εκδοθεί το συντομότερο δυνατόν μετά την ψήφιση της διάταξης. Μεταξύ άλλων, η υπουργική απόφαση θα καθορίζει όριο στον αριθμό των χρηστών που θα μπορούν να εξυπηρετούνται ταυτόχρονα, το προσωπικό που θα έχει ο κάθε ΧΕΧ, και την υποχρεωτική διασύνδεσή του-γειτνίαση με άλλες υγειονομικές υπηρεσίες.

Η ηγεσία του υπουργείου Υγείας έχει ήδη ατύπως εξουσιοδοτήσει τον ΟΚΑΝΑ για τη λειτουργία του πρώτου χώρου στο κέντρο της Αθήνας, με δεδομένο ότι ο Οργανισμός έχει εμπειρία από την πιλοτική λειτουργία του εποπτευόμενου σταθμού «Οδυσσέας», ο οποίος άνοιξε το 2013 και στο μικρό διάστημα λειτουργίας του –μόλις εννέα μήνες, πριν κλείσει αφού υπήρχε νομοθετικό κενό για την εκτός του ΕΣΠΑ συνέχιση του σχετικού προγράμματος– δέχθηκε περίπου 2.500 επισκέψεις από 330 χρήστες και χειρίστηκε αποτελεσματικά 103 περιπτώσεις υπερδοσολογίας.

Ο «Οδυσσέας» στεγαζόταν σε κτίριο επί της 3ης Σεπτεμβρίου και Καποδιστρίου, όπου βρίσκεται και η Μονάδα Αμεσης Βοήθειας και Υποστήριξης του Οργανισμού, και το οποίο είναι ένα από τα σημεία που εξετάζονται για τη «φιλοξενία» του πρώτου ΧΕΧ.

Στην Ευρώπη

Χώροι εποπτευόμενης χρήσης (Drug Consumption Rooms-DCRs) λειτουργούν στην Ευρώπη τις τελευταίες τρεις δεκαετίες. Ο πρώτος άνοιξε το 1986 στη Βέρνη της Ελβετίας. Το περασμένο καλοκαίρι λειτουργούσαν στην Ευρώπη, 85 DCRs σε Ολλανδία, Γερμανία, Ισπανία, Νορβηγία, Γαλλία, Λουξεμβούργο και Ελβετία, ενώ προς την ίδια κατεύθυνση κινούνταν η Ιρλανδία και η Πορτογαλία. Κατά μέσον όρο οι χώροι αυτοί στην Ευρώπη έχουν επτά θέσεις χρήσης (κυμαίνεται μεταξύ 1 και 13), ενώ ο αριθμός των χρηστών που εξυπηρετούνται σε αυτούς τους χώρους καθημερινά κυμαίνεται από 20 έως και 400.

Περισσότερες από τις μισές δομές είναι ανοικτές σε καθημερινή βάση περίπου οκτώ ώρες την ημέρα. Από μελέτες που έχουν γίνει για τη λειτουργία των DCRs, έχουν βρεθεί ενδείξεις για μείωση των θανάτων από ναρκωτικά, και αύξηση της ζήτησης για θεραπεία από χρήστες. Σε γενικές γραμμές οι χώροι αυτοί έγιναν αποδεκτοί στις τοπικές κοινωνίες και συνέβαλαν στη μείωση της δημόσιας όχλησης. Είναι ενδεικτικό ότι στη Βαρκελώνη μειώθηκε ο αριθμός των χρησιμοποιημένων συριγγών που συλλέγονται σε μηνιαία βάση από τον δρόμο, από περίπου 13.000 το 2004 σε 3.000 το 2012.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ