ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Μείωση προσωπικού μαζί με κόκκινα δάνεια

ΕΥΓΕΝΙΑ ΤΖΩΡΤΖΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Η μείωση των κόκκινων δανείων, μέσα από τα μεγάλα πακέτα πωλήσεων και τιτλοποιήσεων χαρτοφυλακίων που προγραμματίζουν οι τράπεζες τα προσεχή χρόνια, οδηγεί μοιραία και στη δραστική μείωση του ενεργητικού του τραπεζικού συστήματος, στον βαθμό που ένα σημαντικό τμήμα των δανείων θα μεταφερθεί εκτός του ισολογισμού των τραπεζών. Το ενεργητικό των τεσσάρων συστημικών τραπεζών, που ανήλθε στα τέλη του 2018 στα 225 δισ. ευρώ, αποτελούμενο κατά 60% από δάνεια σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά, θα περιοριστεί κατά 50 δισ. ευρώ, όσο δηλαδή ο στόχος για τη μείωση των κόκκινων δανείων έως το 2023.

Η εξέλιξη αυτή θα οδηγήσει σε ένα τραπεζικό σύστημα υγιέστερο αλλά και δραστικά μικρότερο, τη στιγμή που η διείσδυση της τεχνολογίας μεταβάλλει το μοντέλο λειτουργίας των τραπεζών, περικόπτοντας θέσεις εργασίας από τα παραδοσιακά τραπεζικά δίκτυα. Ο στόχος είναι διπλός και προβλέπει τη μείωση των προβληματικών δανείων με παράλληλη μείωση του προσωπικού που σήμερα εργάζεται στη διαχείριση αυτών των δανείων. Η προσπάθεια θα συνεχιστεί και σε επίπεδο ομίλων, μέσα από την αποεπένδυση σε δραστηριότητες που δεν ανήκουν στον στενό πυρήνα των τραπεζικών εργασιών καθώς και με την αποχώρηση από δραστηριότητες του εξωτερικού.

Να σημειωθεί ότι από το 2008, χρονιά κατά την οποία ο αριθμός των τραπεζοϋπαλλήλων στη χώρα είχε φτάσει στα πιο υψηλά επίπεδα, ξεπερνώντας τις 66.000 άτομα, το 2018 το τραπεζικό σύστημα (όχι μόνο οι συστημικές τράπεζες) απασχολούσε 39.380 άτομα, καταγράφοντας μείωση 26.780 θέσεων εργασίας. Αντίστοιχα, το δίκτυο των καταστημάτων μέσω και του κλεισίματος τραπεζών περιορίστηκε από τα 4.097 καταστήματα στα 1.979. Η μείωση του προσωπικού που σημειώθηκε τα τελευταία χρόνια είναι πολύ ταχύτερη από τη μείωση του ενεργητικού του τραπεζικού συστήματος, αλλά αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι τράπεζες δεν εξυγίαναν τους ισολογισμούς τους από τα κόκκινα δάνεια. Το μέγεθος που θα έχει το τραπεζικό σύστημα τα προσεχή χρόνια είναι συνάρτηση του μεγέθους της οικονομίας, αλλά σε κάθε περίπτωση το digital banking θα αλλάξει τη μορφή του, συμπαρασύροντας σε αλλαγή της δομής και της λειτουργίας του.

Μετά τα προγράμματα εθελούσιας εξόδου που ολοκληρώθηκαν το 2018 και τα οποία οδήγησαν σε 2.582 λιγότερες θέσεις εργασίας στον τραπεζικό τομέα στη χώρα μας, για το 2019 οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για μειώσεις έως και κατά 4.000 άτομα. Οι πρωτοβουλίες των τραπεζών για μείωση του προσωπικού δεν θα περιοριστούν στα προγράμματα εθελούσιας εξόδου, μέσω των οποίων εκτιμάται ότι ένας αριθμός 1.500 υπαλλήλων θα αποχωρήσει από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες. Γενναίες μειώσεις προσωπικού έως και 2.500 άτομα για το 2019 δρομολογούνται μέσω μεταφοράς της διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων σε επενδυτικά σχήματα με παράλληλη μετακίνηση του προσωπικού. Πρόκειται για το μοντέλο carve out, που έχει εφαρμοστεί ήδη στην Ιταλία και στην Ισπανία και για πρώτη φορά αναμένεται να δοκιμαστεί και στην Ελλάδα, δημιουργώντας νέα δεδομένα για το τραπεζικό σύστημα, το οποίο –εάν η προσπάθεια ευοδωθεί– θα μπορέσει να ασχοληθεί με τη βασική δουλειά του που είναι η χρηματοδότηση της οικονομίας. Το μοντέλο υλοποιούν ή μελετούν τράπεζες όπως η Eurobank και η Τράπεζα Πειραιώς, αλλά και ο όμιλος της Alpha Bank στην Κύπρο.

Τα σχέδια της Εθνικής

Τα προγράμματα εθελούσιας εξόδου με κίνητρα για το προσωπικό δεν έχουν βγει από την ατζέντα του σχεδιασμού και αναμένεται να επιστρατευθούν κατ’ αρχάς από τη διοίκηση της Εθνικής Τράπεζας στο πλαίσιο του εταιρικού μετασχηματισμού του ομίλου. Σύμφωνα με πληροφορίες, στο νέο πρόγραμμα εθελούσιας εξόδου, η διοίκηση της τράπεζας φιλοδοξεί να ενταχθούν έως και 1.000 άτομα, τα οποία θα προστεθούν στα 780 άτομα που αποχωρούν από την τράπεζα εντός του 2019 στο πλαίσιο του προγράμματος που ξεκίνησε το 2018 και έληξε στα τέλη Μαρτίου. Σε επίπεδο ομίλου η ΕΤΕ αναμένεται να έχει μειώσει το προσωπικό της κατά 100 και πλέον άτομα μέσω της εθελουσίας που υλοποιείται ήδη στην Εθνική Ασφαλιστική, η οποία άλλωστε έως τις αρχές του 2020 εκτιμάται ότι θα αλλάξει χέρια στο πλαίσιο της διαδικασίας πώλησης έως και του 80%, που δρομολογεί η διοίκηση της τράπεζας. Σε ό,τι αφορά τον στόχο για τα κόκκινα δάνεια, η διοίκηση της τράπεζας έχει δεσμευθεί για μείωση των NPEs, από τα 15,4 δισ. ευρώ που ήταν στα τέλη του 2018 στα 4,3 δισ. ευρώ στα τέλη του 2021.

Οι στόχοι της Alpha Bank

Η Alpha Βank, έχοντας ολοκληρώσει το πρόγραμμα εθελούσιας εξόδου το 2018, στο οποίο εντάχθηκαν 620 υπάλληλοι της τράπεζας, ολοκλήρωσε στα τέλη της εβδομάδας που πέρασε ένα μικρότερο πρόγραμμα εθελούσιας εξόδου, το οποίο ήταν στοχευμένο και αφορούσε συγκεκριμένους νομούς (Αχαΐας, Κοζάνης, Βοιωτίας, Λασιθίου, Εβρου, Ξάνθης, Θεσπρωτίας, Ροδόπης, Ιωαννίνων και Χανίων). Σε επίπεδο ομίλου η τράπεζα επιδιώκει το ξεκαθάρισμα του χαρτοφυλακίου στη θυγατρική της στην Κύπρο με τη μεταφορά δανείων 3,8 δισ. ευρώ σε ειδική εταιρεία που έχει δημιουργηθεί για αυτόν τον σκοπό με την επωνυμία «Ερμής», στην οποία θα μεταφερθεί και μέρος του προσωπικού της κυπριακής θυγατρικής. Η τράπεζα θα προχωρήσει σε μείωση των NPEs, από τα 21,7 δισ. ευρώ στα τέλη του 2018 στα 7,4 δισ. ευρώ στα τέλη του 2021.

Το μοντέλο της Eurobank

Μοντέλο carve out υλοποιεί ήδη η Eurobank, στο πλαίσιο του σχεδίου δραστικής μείωσης των κόκκινων δανείων στο επίπεδο των 3,5 δισ. ευρώ στο τέλος του 2021 από 16 δισ. ευρώ που ήταν τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα στα τέλη του 2018. Το σχέδιο προβλέπει την πώληση της εταιρείας διαχείρισης FPS, η οποία έως το τέλος του χρόνου θα έχει πωληθεί στο fund που θα συμμετάσχει στη μεγάλη τιτλοποίηση του χαρτοφυλακίου Cairo, ύψους 7,5 δισ. ευρώ. Με τον τρόπο αυτό το προσωπικό των περίπου 1.000 ατόμων της FPS, που είναι σήμερα 100% θυγατρική της τράπεζας, θα αποσπαστεί από τις οικονομικές καταστάσεις της Eurobank, μειώνοντας ισόποσα τον αριθμό των 8.216 υπαλλήλων που είχε στα τέλη του 2018.

To στοίχημα της Πειραιώς

Το πιο φιλόδοξο ανάλογο εγχείρημα είναι αυτό της διοίκησης της Τράπεζας Πειραιώς που, έχοντας κληρονομήσει το μεγαλύτερο χαρτοφυλάκιο προβληματικών δανείων, υποχρεώνεται σε δραστικές λύσεις για τη μείωση των  NPEs από τα 26,4 δισ. ευρώ στα 11,3 δισ. ευρώ στα τέλη του 2021. Ο σχεδιασμός προβλέπει την πώληση χαρτοφυλακίου κόκκινων δανείων 3 δισ. ευρώ και σύμβαση για την ανάληψη διαχείρισης του συνόλου του χαρτοφυλακίου των NPEs της τράπεζας, με παράλληλη μεταφορά έως και 1.600 ατόμων από τη μονάδα διαχείρισης κόκκινων δανείων (Recovery Banking Unit). Ενδιαφέρον για τη συμμετοχή στο εγχείρημα έχουν εκδηλώσει η σουηδική Intrum και το αμερικανικό private equity fund Cerberus, καταθέτοντας σχετικές δεσμευτικές προσφορές. Να σημειωθεί ότι η Τράπεζα Πειραιώς ολοκλήρωσε το 2018 πρόγραμμα εθελούσιας εξόδου στο οποίο εντάχθηκαν 1.300 εργαζόμενοι και στα τέλη του 2018 το απασχολούμενο προσωπικό ανήλθε σε 11.794 άτομα σε επίπεδο τράπεζας και σε 12.616 άτομα σε επίπεδο ομίλου. 

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ