ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Η οδύσσεια και η ηθική ενός ηττημένου πατέρα...

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΟΥΡΑΣ

Ο Αντριάν Τιτένι ενσαρκώνει τον πατέρα και η Μαρία Βικτόρια Ντράγκους την κόρη, στην «Αποφοίτηση» του Κριστιάν Μουνγκίου.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Η «Αποφοίτηση», η πρόσφατη ταινία του Κριστιάν Μουνγκίου, είναι η οδύσσεια ενός άντρα, υπερπροστατευτικού με την κόρη του. Αντιστρέφοντας τον αφηγηματικό της άξονα, θα μπορούσαμε να την εκλάβουμε και ως ιστορία ενηλικίωσης μιας κοπέλας, μέσα από το καθημερινό άγχος του πατέρα της και όχι μέσα από τη δική της ρουτίνα. H κόρη βρίσκεται στο κέντρο του κάδρου (όπως η μυθική Ιφιγένεια στον βωμό), η ταινία όμως γέρνει διαρκώς προς την πλευρά του άντρα.

Ο Ρομέο, χειρουργός, επιφανής στην κοινωνία μιας μικρής πόλης στην Τρανσυλβανία, έχει προβάλει τα όνειρά του στη 18χρονη κόρη του, την Ελίζα, η οποία ετοιμάζεται για τις απολυτήριες εξετάσεις στο ιδιωτικό σχολείο όπου φοιτάει. Εάν αριστεύσει στα γραπτά της, θα επαληθευτούν οι προσδοκίες του πατέρα της: η υποτροφία για σπουδές στο Λονδίνο, που θα εξασφαλίσει, θα είναι και δική του νίκη. Ενα σοβαρό γεγονός, η απόπειρα βιασμού της σε δημόσιο χώρο μέρα μεσημέρι, θα την αναστατώσει ψυχολογικά βάζοντας σε κίνδυνο τις επιδόσεις της στις εξετάσεις. Το χτυποκάρδι χτυπάει κόκκινο για τον Ρομέο, ο οποίος χρησιμοποιεί τις γνωριμίες του για να «κλειδώσει» το άριστα και την υποτροφία της Ελίζας.

Ασήμαντο έγκλημα

Η αστυνομική έρευνα για τον εντοπισμό και τη σύλληψη του βιαστή καλά κρατεί. Το ενδιαφέρον του Μουνγκίου όμως μετατοπίζεται στην ανατομία ενός άλλου, αόρατου εγκλήματος στο οποίο σχεδόν όλοι είναι μπλεγμένοι: ένα αλισβερίσι, μια αλυσίδα συμβιβασμών και διαφθοράς, φανερώνεται σιγά-σιγά γύρω από την Ελίζα. Ο Ρομέο, τον οποίο ο Μουνγκίου κινηματογραφεί με την πλάτη γυρισμένη στον κινηματογραφικό φακό σε κομβικές στιγμές της ταινίας, κάνει το παν για να την πείσει πόσο σχετική είναι η ηθική, ως αξία, σε έναν κόσμο όπου ακόμη και οι ιδεαλιστές ομολογούν την ήττα τους και προστατεύουν τη βολή τους. Θέλει να την κάνει συνένοχο στο μικρό και ασήμαντο έγκλημά του.

Το «4 μήνες, 3 εβδομάδες και 2 ημέρες», το αριστούργημα του Μουνγκίου, ήταν ένα ταξίδι στη βαθιά νύχτα του Τσαουσέσκου, με αφορμή την επιθυμία μιας νεαρής εγκύου να κάνει έκτρωση· να γίνει «δολοφόνος» σύμφωνα με τον υφέρποντα καθολικισμό του ρουμανικού υπαρκτού σοσιαλισμού.

Η σημερινή «Αποφοίτησή» του είναι σαν να ορίζει την ενηλικίωση τής μετά τον Τσαουσέσκου Ρουμανίας. Ο απολογισμός της εφηβείας είναι απογοητευτικός, το καίριο ζήτημα όμως αφορά το μέλλον, που αφήνεται σκόπιμα ανοικτό.

Ο Μουνγκίου βάζει τη γυναίκα (ως κόρη, καταθλιπτική σύζυγο, ερωμένη, αλλά και ηλικιωμένη μητέρα) στο κέντρο επάλληλων κύκλων διαγράφοντας μια τροχιά στον χρόνο. Κάποιες στιγμές ο σαρκασμός του είναι υποδόριος. Κάποιες άλλες ο ντοκιμαντερίστικος ρεαλισμός του αποτυπώνει με ακρίβεια στις εικόνες την κινητικότητα της ζωής για να τον οδηγήσει αβίαστα σε ένα χαμηλότονο ψυχολογικό θρίλερ.

Η «Αποφοίτηση» είναι μια διαρκής σκηνοθετική ισορροπία μέσα στην αγωνία και στον φόβο μιας απορρυθμισμένης χώρας. Ο Μουνγκίου δεν ηθικολογεί· είναι ένας οξυδερκής ανατόμος που αναζητεί μια στέρεη βάση ηθικής σε έναν ολοφάνερα διεφθαρμένο κόσμο. Τον περασμένο Μάιο στις Κάννες βραβεύτηκε για τη σκηνοθεσία του.

Το βαρομετρο της εβδομαδας

Η «Υπηρέτρια» ήταν το «σκάνδαλο» του περασμένου φεστιβάλ των Καννών. Ο ερωτισμός (γυναικεία ομοφυλοφιλία) και η φινέτσα είναι οι συντεταγμένες ενός ατμοσφαιρικού ερωτικού θρίλερ. Τη δεκαετία του ’30 στην κατεχόμενη από τους Ιάπωνες Κορέα, ένας απατεώνας στέλνει μια όμορφη κλέφτρα στο μέγαρο ενός πλουσίου, συλλέκτη σπάνιων βιβλίων, ως υπηρέτρια. Αποστολή της είναι να τον διευκολύνει για να προσεγγίσει την ανιψιά του συλλέκτη, η οποία είναι κληρονόμος μεγάλης περιουσίας. Αν η κοπέλα τον ερωτευθεί και τον παντρευθεί, θα τη βγάλουν τρελή και θα της κλέψουν την περιουσία. Ο Παρκ Τσακ Γουκ αποδεικνύεται για άλλη μια φορά ευρηματικός σκηνοθέτης αλλά και ένας από τους κορυφαίους στυλίστες του ασιατικού σινεμά.

Στο ασπρόμαυρο ελληνικό «Ρισάλτο», ο Βασίλης Βαφέας φαντάζει σαν να σκηνοθετεί μια παραλλαγή του «Ερωτα του Οδυσσέα» (μία από τις καλύτερες ταινίες του). Ενας νεαρός άνδρας, καλλιτέχνης στον χώρο του θεάματος, βιώνει σουρεαλιστικές καταστάσεις, σε μια Αθήνα που ξυπνάει ένα πρωί σε έναν εφιάλτη. Εχεις την αίσθηση πως βρίσκεται στη σύγχρονη εποχή, οι καταστάσεις όμως που ζει ο ήρωας του Βαφέα παραπέμπουν στη χούντα των συνταγματαρχών. Στην εισαγωγή της ταινίας δεσπόζει αμηχανία, λίγο μετά το ύφος αποκτά ομοιογένεια και σε συμπαρασύρει σε ένα αλλόκοτο θρίλερ. Η φωτογραφία είναι του Κωστή Γκίκα και η μουσική του Θάνου Μικρούτσικου. Παίζουν: Νίκος Πουρσανίδης, Ρίτα Αντωνοπούλου, Μαργαρίτα Πανουσοπούλου, Αμαλία Αρσένη, Θανάσης Κουρλαμπάς.

Στο «Inferno» του Ρον Χάουαρντ, από το πρόσφατο μπεστ σέλερ του Νταν Μπράουν, ο Τομ Χανκς βυθίζεται στην κόλαση του... Δάντη. Ο σημειολόγος Ρόμπερτ Λάνγκτον ξυπνάει με ελαφρά παλίνδρομη αμνησία, εξαιτίας ενός τραύματος στο κεφάλι, σε ένα νοσοκομείο της Φλωρεντίας. Λίγο μετά θα βρεθεί στο μάτι του κυκλώνα, κυνηγημένος από μια επαγγελματία δολοφόνο, αλλά και από έναν πράκτορα, που ενεργεί για λογαριασμό της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας. Ενας παράφρονας, που θεωρεί τον υπερπληθυσμό ως πληγή των ημερών μας, έχει βαλθεί να εξοντώσει τον μισό πληθυσμό του πλανήτη με ένα μικρόβιο. Για να βρεθεί ο «χάρτης», που οδηγεί στη βιολογική βόμβα του τρελού, πρέπει να λυθεί ένας γρίφος. Συμπρωταγωνιστεί η Φελίσιτι Τζόουνς.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ