ΚΟΣΜΟΣ

Σαββίδης: Η ιστορία της Δούμας, ο τζίρος του 1 δισ. και τα κουπόνια

ΗΛΙΑΣ ΜΠΕΛΛΟΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Στα τέλη του 1992 ο τότε πρόεδρος της Ρωσίας, Μπόρις Γέλτσιν, εξέδωσε και μοίρασε εκατομμύρια κουπόνια σε Ρώσους πολίτες, τα οποία μπορούσαν να ανταλλάξουν με μετοχές κρατικών επιχειρήσεων. Ηταν ένα από τα επιθετικότερα και μαζικότερα προγράμματα ιδιωτικοποιήσεων στην παγκόσμια οικονομική Ιστορία. Ομως, ακόμα και σήμερα, πολλοί αμφισβητούν τις διαδικασίες εκείνες, που επέτρεψαν να αναδυθεί η πρώτη μεγαλοεπιχειρηματική τάξη της χώρας μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση.

Τα κουπόνια εκείνα δεν ήταν ανταλλάξιμα μόνο με μετοχές, αφού απέκτησαν de facto νομισματική αξία, καθώς όσοι Ρώσοι μπορούσαν αγόραζαν έναντι μετρητών κουπόνια από άλλους, αυξάνοντας την επενδυτική τους ισχύ. Ελάχιστοι τότε πίστευαν στις προοπτικές των σοβιετικών εταιρικών δεινοσαύρων και προτιμούσαν να λάβουν μετρητά στο χέρι αντί για αβέβαιες συμμετοχές σε επιχειρήσεις.

Με αυτή τη «μαγιά» γεννήθηκαν όμως και ορισμένες περιουσίες δισεκατομμυρίων, αφού, όσοι λίγοι μπόρεσαν να αποκτήσουν κρίσιμα ποσοστά, έλεγξαν ομίλους που κατόπιν γιγαντώθηκαν. Αργότερα, όσοι αφομοιώθηκαν στο νέο περιβάλλον που διαμόρφωσε η έλευση του Βλαντιμίρ Πούτιν στην εξουσία, διατήρησαν τους ομίλους τους. Αλλοι καταστράφηκαν κυριολεκτικά.

Το 1992 ιδιωτικοποιήθηκε και η κρατική καπνοβιομηχανία που βρισκόταν στη ρωσική επαρχία Ροστόφ. Μια βιομηχανική περιοχή στο βορειότερο σημείο της Αζοφικής Θάλασσας, το λιμάνι της οποίας αποτελεί πύλη του ενδοποτάμιου δικτύου εμπορικών μεταφορών της Ρωσίας. Εργαζόμενος στην εκεί καπνοβιομηχανία από το 1980 και έχοντας καταφέρει να εξελιχθεί από απλός καπνεργάτης σε αναπληρωτή διευθυντή, ο 33χρονος τότε Ιβάν Σαββίδης βρέθηκε σε αυτή τη θέση λίγο πριν από την ιδιωτικοποίηση.

Μέσα από τις διαδικασίες και συνθήκες που επικρατούσαν τότε στη Ρωσία, ο Ιβάν Σαββίδης του Ιγνατίου, γεννημένος το 1959 από οικογένεια εργατών ελληνικής καταγωγής από τον Πόντο στο ελληνικό χωριό Σάντα, της περιφέρειας Τσάλκα της πρώην Σοβιετικής Δημοκρατίας της Γεωργίας, εξελίχτηκε στον ισχυρό άνδρα της καπνοβιομηχανίας. Εχοντας σπουδάσει, παράλληλα με τη δουλειά του, στην οικονομική σχολή του Πανεπιστημίου Δημόσιας Οικονομίας του Ροστόφ, μπόρεσε να «τρέξει» επιτυχώς την καπνοβιομηχανία, που πλέον είχε μετονομαστεί σε Donskoy Tabak JSC.

Σήμερα πραγματοποιεί τζίρο ενός δισεκατομμυρίου ευρώ και μεικτά κέρδη 100 εκατ. Αποτελεί τη ναυαρχίδα των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του ομίλου συμφερόντων Σαββίδη Agrocom, ο οποίος ιδρύθηκε από τον ίδιο το 2004 και φιγουράρει στη λίστα των 200 μεγαλύτερων ρωσικών εταιρειών του Forbes. Με περισσότερες από 40 συμμετοχές στους τομείς της καπνοβιομηχανίας, της επεξεργασίας και τυποποίησης τροφίμων, της αγροτικής παραγωγής, της συσκευασίας και του λιανικού εμπορίου, απασχολεί περί τα 15 χιλιάδες άτομα, πραγματοποιώντας πωλήσεις της τάξης του 1,3 δισ. ευρώ ετησίως. Οπως, δε, διατρανώνει ο όμιλος, «καταβάλλει περίπου 684 εκατ. ευρώ για φόρους στο ρωσικό κράτος κάθε χρόνο».

Η άλλη όψη

Η οικονομική αυτή επιφάνεια στη Ρωσία αποτελεί την μια όψη του επιχειρηματία, που είναι παντρεμένος με την Κυριακή Σαββίδου και έχουν δύο γιους. Η άλλη είναι αυτή του πολιτικού. Διότι ο Σαββίδης είναι και... πολιτικός. Την πολιτική του δραστηριότητα στη Ρωσία την άρχισε το 1998 και μέχρι το 2003 ήταν βουλευτής του νομοθετικού σώματος της Περιφέρειας του Ροστόφ. Εκείνον τον χρόνο εισήλθε στην κεντρική πολιτική σκηνή: εξελέγη βουλευτής στη ρωσική Δούμα και το 2007 επανεξελέγη. Φυσικά, με το κόμμα Ενωμένη Ρωσία του Βλαντιμίρ Πούτιν. Αρχικά με ρόλους όπως του αναπληρωτή πρόεδρου της Επιτροπής Προϋπολογισμού και Φόρων της Ρωσίας, σύντομα έφθασε να συμμετάσχει στην επιτροπή διεθνών υποθέσεων της χώρας και στην κοινοβουλευτική συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης. Διαθέτει αδιαμφισβήτητα επιρροή στα ελληνορωσικά ζητήματα, αφού εκτός από μέλος του Συμβουλίου Διεθνοτικών Σχέσεων είναι και πρόεδρος της Εθνοπολιτιστικής Ομοσπονδίας των Ελλήνων της Ρωσίας. Των εκεί αποδήμων, δηλαδή.

Ομως το 2007 ολοκλήρωσε τη διαδρομή του ως βουλευτή της ρωσικής Δούμας. Πολλοί συνδέουν αυτή την εξέλιξη με τη φύση της πολιτική ζωής της Ρωσίας, που χαρακτηρίζεται από ισχυρές εσωκομματικές έριδες και δαιδαλώδη παρασκήνια. Αλλοι την εξηγούν και με όρους επιχειρηματικών ανταγωνισμών. Για παράδειγμα, πολύ καλά πληροφορημένες πηγές από τη Μόσχα ισχυρίζονται πως ο Σαββίδης βρέθηκε σε αντίθετα στρατόπεδα με τον, πολύ ισχυρότερό του και εγγύτερα στον Ρώσο πρόεδρο, μεγαλοεπιχειρηματία Βίκτορ Βέκσελμπεργκ. Αιτία, το νέο αεροδρόμιο του Ροστόφ. Ο Σαββίδης ήταν εκ των βασικών μετόχων της παραχωρησιούχου του παλαιού αεροδρομίου της περιφέρειας των 4,3 εκατ. κατοίκων και ενδιαφέρθηκε για την αναβάθμισή του. Ομως για το έργο ενδιαφέρθηκε και ο Βέκσελμπεργκ, η επιχειρηματική αυτοκρατορία του οποίου, η Renova Group, εκτείνεται από την ενέργεια, τα πετρέλαια και το αλουμίνιο έως τις τηλεπικοινωνίες. Τελικά ο Βέκσελμπεργκ έκτισε νέο αεροδρόμιο και το παλαιό σταδιακά πέρασε σε δεύτερο ρόλο...

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ