ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Γεμάτος αξιολογήσεις ο δρόμος προς την έξοδο

ΕΙΡΗΝΗ ΧΡΥΣΟΛΩΡΑ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Δύο –το πολύ– αξιολογήσεις ακόμη, την επόμενη και μια τελική, υπολογίζει η κυβέρνηση ότι θα χρειαστεί για να κλείσει το τρίτο μνημόνιο, αλλά οι θεσμοί έχουν άλλες διαθέσεις. Οπως διαμηνύουν οι πηγές τους, θέλουν να επιστρέψουν στην κανονικότητα των ανά τρίμηνο αξιολογήσεων και έτσι υπολογίζουν ότι απομένουν άλλες τέσσερις ώς τον Αύγουστο του 2018, που λήγει το πρόγραμμα.

Οι διαφορές στην εκτίμηση του αριθμού των αξιολογήσεων κρύβουν προφανώς κάτι βαθύτερο. Η κυβέρνηση θέλει να περιορίσει την παρουσία των θεσμών στην Αθήνα τον επόμενο χρόνο στο ελάχιστο δυνατό, για προφανείς πολιτικούς λόγους. Στο τέλος του δρόμου ονειρεύεται ότι μπορεί να βγει από το μνημόνιο με «καθαρό» τρόπο, χωρίς άλλες εξαρτήσεις. Για την Αθήνα ανάσα αποτέλεσε και η αναβάθμιση της χώρας από τον οίκο πιστοληπτικής αξιολόγησης Moody’s, σε Caa2 από Caa3, αργά το βράδυ της Παρασκευής. Ο οίκος αναβάθμισε και το outlook της αξιολόγησης σε θετικό από ουδέτερο. Αντίθετα, οι δανειστές θέλουν προφανώς να διατηρήσουν υπό στενή παρακολούθηση την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που συμφωνήθηκαν και στο πλαίσιο αυτό σχεδιάζουν συχνές επισκέψεις στην Αθήνα για αξιολογήσεις. Οσο για την έξοδο από το μνημόνιο, οι πληροφορίες από πηγές τους αναφέρουν ότι στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αποκλείουν το ενδεχόμενο να είναι «καθαρή» και πιθανολογούν ότι –στην καλύτερη περίπτωση– η Ελλάδα θα περάσει στο καθεστώς της λεγόμενης προληπτικής γραμμής στήριξης (ECCL) με συνέχιση της εποπτείας, αν και σε λιγότερο τακτική βάση.

Δεν είναι, όμως, μόνο ο αριθμός των αξιολογήσεων, αλλά και το περιεχόμενό τους που αναμένεται να διατηρήσει υψηλά τις θερμοκρασίες στις σχέσεις των δύο πλευρών το επόμενο διάστημα. Η κυβέρνηση θα κληθεί να αντιμετωπίσει μια καταιγίδα από προαπαιτούμενα για τους επόμενους μήνες, ενώ μπορεί να προστεθούν κι άλλα καθ’ οδόν. Ανάμεσά τους θέματα ειδικής ευαισθησίας, όπως η πώληση του 40% των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ, μια μεγάλη μεταρρύθμιση των κοινωνικών επιδομάτων που θα οδηγήσει μοιραία σε κάποιες περικοπές και αλλαγές στα εργασιακά, με την απαίτηση, μεταξύ άλλων, απαρτίας 50% προκειμένου να λαμβάνεται απόφαση απεργιακών κινητοποιήσεων.

Η κυβέρνηση, πάντως, διαμορφώνει τον σχεδιασμό της ώς το φθινόπωρο με επίκεντρο τις εξής κινήσεις:

1. Την εκταμίευση της δόσης των 8,5 δισ. ευρώ, ώστε να ικανοποιήσει τις υποχρεώσεις του Ιουλίου (κυρίως προς την ΕΚΤ) συνολικού ύψους περίπου 7,5 δισ. ευρώ και να ξεκινήσει την εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών. Οι εκταμιεύσεις, όμως, για τα ληξιπρόθεσμα θα εγκρίνονται στο εξής υπό την προϋπόθεση να συνεισφέρει και το ελληνικό Δημόσιο κεφάλαια από τον κρατικό προϋπολογισμό, σε αναλογία 2 (κεφάλαια του ESM) προς 1 (του προϋπολογισμού). Επίσης, πριν από κάθε εκταμίευση θα πρέπει να έχει εξοφλήσει το Δημόσιο σε μεγάλο βαθμό την προηγούμενη παρτίδα ληξιπρόθεσμων. Οι εκταμιεύσεις, λοιπόν, γίνονται κάθε φορά μια δοκιμασία για την κυβέρνηση.

2. Τη γρήγορη ολοκλήρωση της επόμενης, 3ης κατά σειρά, αξιολόγησης του μνημονίου, που τη χαρακτηρίζει ως «ενδιάμεση», πριν από την τελική το ερχόμενο καλοκαίρι. Τα πράγματα δεν θα είναι τόσο απλά, αφού από την καταγραφή των δεσμεύσεων των επόμενων μηνών στο κείμενο του αναθεωρημένου μνημονίου, προκύπτει ότι η Ελλάδα θα κληθεί να ικανοποιήσει πάνω από 80 «βασικά παραδοτέα» ώς το τέλος του χρόνου, που ουσιαστικά θα είναι σε μεγάλο βαθμό τα προαπαιτούμενα της επόμενης αξιολόγησης. Αλλα 30 περίπου καταγράφονται για το πρώτο εξάμηνο του 2018, που πιθανό να αυξηθούν καθ’ οδόν. Σημειώνεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει υπολογίσει πως η κυβέρνηση θα μπορούσε να πάρει άλλα 18,5 δισ. ευρώ στις επόμενες 4 αξιολογήσεις, ώς το τέλος του μνημονίου, εφόσον τελικώς γίνουν τόσες. Δεν είναι βέβαιο ότι με λιγότερες αξιολογήσεις θα μπορέσει να πάρει το ίδιο ποσό.

3. Την έξοδο στις αγορές. Ο χρόνος της κίνησης αυτής δεν έχει προσδιοριστεί ακόμη, ενώ πληροφορίες αναφέρουν ότι οι απόψεις στο εσωτερικό της κυβέρνησης διίστανται. Η κυρίαρχη άποψη στο οικονομικό επιτελείο αυτή τη στιγμή είναι να σχεδιαστεί πολύ προσεκτικά και με υπομονή, ώστε να μην υπάρξει κίνδυνος αποτυχίας που θα καταδικάσει την έξοδο της χώρας από το μνημόνιο στη συνέχεια. Δεν είναι τυχαίο ότι ο επικεφαλής του ΕSM, Κλάους Ρέγκλινγκ, μιλά για επιστροφή στις αγορές στο τέλος του χρόνου ή στις αρχές του επόμενου. Υπάρχει όμως και η άποψη αυτών στην κυβέρνηση που θέλουν να προχωρήσουν γρήγορα, τώρα που οι αγορές δείχνουν ευνοϊκές, καθώς οι αποδόσεις των ομολόγων έχουν υποχωρήσει σημαντικά, έστω και με μια «δοκιμαστική», όπως τη λένε, έξοδο (τον Ιούλιο). Ως πιθανή πρώτη κίνηση αναφέρεται η ανακύκλωση ομολόγου της κυβέρνησης Σαμαρά. Σε κάθε περίπτωση, όμως, τα στελέχη της κυβέρνησης δεν συνδέουν πλέον απαραιτήτως την έξοδο στις αγορές με την εξασφάλιση του QE, καθώς γύρω από το τελευταίο επικρατεί μεγάλη αβεβαιότητα.

Ιδανικά, η κυβέρνηση περιμένει μια ακόμη εξέλιξη το φθινόπωρο: Περαιτέρω συγκεκριμενοποίηση των μέτρων ελάφρυνσης του χρέους. Στελέχη της θεωρούν ότι αυτή ήταν η κοινή «κατανόηση» μετά το Eurogroup της 15ης Ιουλίου, με την ελπίδα, βεβαίως, ότι ο συνασπισμός που θα προκύψει από τις γερμανικές εκλογές θα είναι τέτοιος που να επιτρέπει περισσότερη γενναιοδωρία. Τίποτα από αυτά δεν είναι σίγουρο μέχρι στιγμής. Ετσι, η ΕΚΤ δεν είναι σε θέση να βγάλει θετική έκθεση βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους και η ένταξη στο QE θα αργήσει, αν γίνει ποτέ.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ