Κατερίνα Σώκου ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΩΚΟΥ

Πρώτα η Αμερική, όχι η πολιτική

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η δύναμη των λαϊκιστικών μηνυμάτων έγκειται στο ότι μεταφέρουν απόψεις με ευρεία απήχηση, αλλά είναι αρκετά ασαφή ώστε να αφήνουν πολλά περιθώρια στη χάραξη της πολιτικής που υποτίθεται ότι οδηγεί σε αυτά. Στην περίπτωση του προέδρου των ΗΠΑ, αρκετές πολιτικές υποσχέσεις του ήδη αναιρούνται, αλλά ο ίδιος δεν έχει δυσκολία να επανέρχεται στο βασικό του μήνυμα «Πρώτα η Αμερική». Αυτό, άλλωστε, σημαίνει διαφορετικά πράγματα σε διαφορετικούς ανθρώπους. Για κάποιους που πήραν τοις μετρητοίς τις επιθέσεις του εναντίον των μεταναστών και του προέδρου Ομπάμα, σημαίνει πρώτα η λευκή Αμερική. Ο πρόεδρος Τραμπ προσπάθησε να ικανοποιήσει αυτήν τη βάση με την αντίδρασή του στα επεισόδια του Σάρλοτσβιλ, επιδεικνύοντας έναν ηθικό σχετικισμό που προκάλεσε ευρεία καταδίκη και αποδείχθηκε πολύ βαρύς για τους επιχειρηματικούς ηγέτες – είναι ενδιαφέρον ότι τα αντανακλαστικά τους αποδείχθηκαν πιο ευαίσθητα από πολιτικών του Ρεπουμπλικανικού κόμματος, όταν αισθάνθηκαν ότι η σύνδεσή τους με έναν αμφιλεγόμενο πρόεδρο θα είχε αρνητικό αντίκτυπο για τις επιχειρήσεις τους.

Την ίδια στιγμή, όμως, η αποχώρηση από τον Λευκό Οίκο του συμβούλου του Στιβ Μπάνον, ο οποίος κήρυξε «το τέλος της προεδρίας Τραμπ» –αυτής για την οποία πάλεψε ο ίδιος, όπως προσδιόρισε–, δείχνει και την υποχώρηση από τις πιο ακραίες πολιτικές που είχε υποσχεθεί ο πρόεδρος στη βάση του. Από την απαγόρευση μετανάστευσης από μουσουλμανικές χώρες μέχρι τη δημιουργία του τείχους με το Μεξικό, οι πολιτικές του προτάσεις επαναπροσδιορίζονται με τον ρεαλισμό που απαιτεί η πραγματικότητα. Ρεαλισμός που έκανε τον Εβραίο γαμπρό του να αντιταχθεί στην επιμονή Μπάνον για μεταφορά στην Ιερουσαλήμ της αμερικανικής πρεσβείας στο Ισραήλ, και που οδήγησε τον κ. Μπάνον στην έξοδο.

Αντίστοιχα, η απόφαση του προέδρου Τραμπ να στείλει περισσότερα στρατεύματα στο Αφγανιστάν, είναι αντίθετη με το προεκλογικό του μήνυμα. Αλλά και σε αυτήν την περίπτωση, ελπίζει να ικανοποιήσει τη βάση του, στην οποία διεμήνυσε ότι αυτή η νέα δέσμευση αμερικανικών δυνάμεων στο εξωτερικό θα γίνει «για να σκοτώσουν τρομοκράτες» – και όχι για να βοηθήσουν «στη δημιουργία ενός έθνους». Και όπως στις αμερικανικές πολεμικές ταινίες β΄ κατηγορίας, διεμήνυσε ότι θα αφήσει τον στρατό «να κάνει ό,τι χρειάζεται», χωρίς τους περιορισμούς της Ουάσιγκτον. Στο μέτωπο της οικονομίας, ο πρόεδρος Τραμπ φαίνεται να αγνοεί τη… φούσκα του ελληνικού χρηματιστηρίου και το «αμάρτημα» που ακόμη πληρώνει ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης να αναφέρει την άνοδό του ως σημάδι ισχύος της οικονομίας. Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει κανέναν ενδοιασμό να αποδίδει τα ρεκόρ του αμερικανικού χρηματιστηρίου, και ευρύτερα την πορεία της οικονομίας, στην προεδρία του – τι και αν η οικονομική του πολιτική παραμένει υπό διαμόρφωση; Ο ίδιος έχει υποσχεθεί λιγότερες ρυθμίσεις και φορολογία στην Ουόλ Στριτ και περισσότερες «αμερικανικές δουλειές» στη Μέιν Στριτ, αλλά κάποιοι ανησυχούν. Ο κεντρικός τραπεζίτης Στάνλεϊ Φίσερ χαρακτηρίζει «εξαιρετικά επικίνδυνη και μυωπική» την προσπάθεια ανατροπής των ρυθμίσεων του τραπεζικού κλάδου. Ο κ. Φίσερ ανησυχεί επίσης για την απροθυμία των ΗΠΑ να συνεχίσουν να εγγυώνται για παγκόσμιους οργανισμούς όπως το ΔΝΤ. Οπως λέει, «είχα την εικόνα μιας παγκόσμιας οικονομίας στην οποία οι ΗΠΑ ήταν άγκυρα, όχι πηγή αστάθειας». Το πρόβλημα με μηνύματα όπως «Πρώτα η Αμερική» είναι ότι τρέφουν έναν λαϊκισμό που συμβάλλει στην αστάθεια, βάζοντας σε δεύτερη μοίρα την πολιτική.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ