ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Επιτάχυνση διαδικασιών για το όνομα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ

Στις 19 Ιανουαρίου στη Νέα Υόρκη ο ειδικός αντιπρόσωπος του ΟΗΕ, Μάθιου Νίμιτς, θα καταθέσει τις προτάσεις του για το όνομα της ΠΓΔΜ στους διαπραγματευτές της Αθήνας και των Σκοπίων.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Η πρόταση ή προτάσεις ονομασίας που θα καταθέσει ο ειδικός αντιπρόσωπος του ΟΗΕ Μάθιου Νίμιτς στους διαπραγματευτές Ελλάδας και ΠΓΔΜ στις 19 Ιανουαρίου στη Νέα Υόρκη θα κρίνει την ταχύτητα με την οποία θα εξελιχθούν οι συζητήσεις για την ονοματολογική διαφορά. Οι δύο πλευρές θα συναντηθούν με τον κ. Νίμιτς και τον Φεβρουάριο (στην Ελβετία ή στις Βρυξέλλες) και, τουλάχιστον από την ελληνική πλευρά, στόχος είναι η ταχύτατη δυνατή εξέλιξη των διαπραγματεύσεων.

Σε γενικές γραμμές οι εξελίξεις είναι ταχύτερες από τις αναμενόμενες. Την Τρίτη 9 Ιανουαρίου καταφθάνει στην Αθήνα ο προερχόμενος από την αλβανική μειονότητα αναπληρωτής πρωθυπουργός Eυρωπαϊκών Yποθέσεων της ΠΓΔΜ Μπουγιάρ Οσμάνι και θα έχει συναντήσεις με τον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Κοτζιά και τον αναπληρωτή Γιώργο Κατρούγκαλο. Η συνεννόηση ανάμεσα στην Αθήνα και στα αλβανικά κόμματα των Σκοπίων, στο ζήτημα της ονοματολογικής διαφοράς Ελλάδας - ΠΓΔΜ, είναι πολύ καλύτερη. Οι Aλβανοί συμφωνούν με την άποψη της Αθήνας –την οποία παρεμπιπτόντως ενστερνίζονται και οι διεθνείς παράγοντες που ενδιαφέρονται για την επίλυση του ζητήματος– ότι μια συμφωνία δεν θα πρέπει να τεθεί ούτε στα Σκόπια στην κρίση των πολιτών μέσω δημοψηφίσματος. Καλά πληροφορημένες πηγές ανέφεραν ότι ο κ. Κοτζιάς έχει διαμηνύσει στους αρμόδιους αξιωματούχους της ΠΓΔΜ ότι αν τα Σκόπια αποφασίσουν να προχωρήσουν σε δημοψήφισμα, τότε ανάλογη κίνηση θα έκανε και η Αθήνα, οδηγώντας πρακτικά σε αδιέξοδο. Δεδομένου ότι Σλαβομακεδόνες και Αλβανοί συμφωνούν στη συντριπτική πλειονότητά τους με την ένταξη στο ΝΑΤΟ, εκτιμάται ότι και η κυβέρνηση στα Σκόπια επιθυμεί τα ταχύτερα δυνατά αποτελέσματα. Την περασμένη Πέμπτη, ο ίδιος ο κ. Οσμάνι, ενόψει της επίσκεψής του στην Αθήνα, δήλωνε «πρώτα ας βρούμε μια λύση και μετά θα δούμε πώς θα την επικυρώσουμε».

Ονοματολογία

Επί της ουσίας των διαπραγματεύσεων, διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η Αθήνα δεν συζητεί τίποτε άλλο πέρα από μια σύνθετη ονομασία έναντι όλων (erga omnes), κάτι που επανέλαβε από το βήμα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη τον περασμένο Σεπτέμβριο και ο κ. Κοτζιάς. Καλά πληροφορημένες πηγές ανέφεραν πως από τον Μάιο του 1993, όταν οι δύο χώρες άρχισαν να συζητούν για σύνθετη ονομασία, προτάθηκαν, μεταξύ άλλων, ονόματα όπως «Νέα Μακεδονία» (Νόβα Μακεντόνια), «Ανω Μακεδονία» (Γκόρνα Μακεντόνια), «Μακεδονία του Βαρδάρη» (Βαρντάρσκα Μακεντόνια) και άλλοι παρεμφερείς, εν πολλοίς γεωγραφικοί, προσδιορισμοί.

Εκτιμάται ότι η ονομασία που θα προτείνει ο κ. Νίμιτς στους διαπραγματευτές Ελλάδας και ΠΓΔΜ στη Νέα Υόρκη, σε λιγότερο από δύο εβδομάδες, δεν μπορεί να είναι πολύ μακριά από ό,τι έχει ήδη ακουστεί. Παράλληλα δεν είναι δυνατόν να τεθεί επί τάπητος κάποιο όνομα που είναι απολύτως ίδιο με προτάσεις του παρελθόντος οι οποίες είχαν απορριφθεί από τη μία ή την άλλη πλευρά. Στις διαπραγματεύσεις την Ελλάδα εκπροσωπούν ο «βετεράνος» του «Μακεδονικού» Αδαμάντιος Βασιλάκης και η Σοφία Γραμματά, διευθύντρια Α3 Χωρών Νοτιοανατολικής Ευρώπης του υπουργείου Εξωτερικών. Αξίζει να σημειωθεί ότι η επιλογή δύο, αντί ενός, διαπραγματευτών υπαγορεύθηκε κυρίως από λόγους εσωτερικών ισορροπιών στα Σκόπια. Βασικός διαπραγματευτής είναι ο Βάσκο Ναουμόφσκι, ο οποίος προέρχεται από το VMRO (το κόμμα του Γκρούεφσκι) και, απ’ ό,τι φαίνεται, ο νέος πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ Ζόραν Ζάεφ ήθελε να έχει στο τραπέζι των συζητήσεων και έναν άνθρωπο της άμεσης πολιτικής εμπιστοσύνης του.

Συνάντηση κορυφής

Πέρα από την ταχύτητα, το ραντεβού του κ. Νίμιτς με τους διαπραγματευτές στις 19 Ιανουαρίου θα κρίνει και αν υπάρχει έδαφος για κάποια ουσιαστική συνάντηση ανάμεσα στους δύο πρωθυπουργούς Αλέξη Τσίπρα και Ζόραν Ζάεφ. Κυβερνητικές πηγές, σχολιάζοντας τις πληροφορίες περί πιθανής συνάντησης των κ. Τσίπρα και Ζάεφ στο Νταβός στις 24 Ιανουαρίου, ανέφεραν ότι για να γίνει οποιαδήποτε συνάντηση πρωθυπουργών, θα πρέπει νωρίτερα να έχει υπάρξει ουσιαστική πρόοδος, αποτυπωμένη επί χάρτου, δηλαδή διπλωματικά.

Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι η ατμόσφαιρα που καλλιεργείται αυτή την περίοδο θυμίζει σε αρκετά και την αντίστοιχη κατάσταση πέρυσι, κατά τις συζητήσεις για το Κυπριακό. Και πρόσθεταν ότι τότε, όπως και τώρα, οι πιέσεις των διεθνών παραγόντων είναι μάλλον περιορισμένες –λόγω και της γενικότερης κατάστασης στον κόσμο (το κλίμα στις ΗΠΑ έπειτα από την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ, κυβερνητική εκκρεμότητα στη Γερμανία, διαπραγματεύσεις Brexit μεταξύ Λονδίνου-Βρυξελλών)– και σίγουρα καθόλου συστηματικές. Επ’ αυτού, ανέφεραν οι ίδιες πηγές, ο μόνος πραγματικός κίνδυνος πηγάζει από την ξαφνική, απρόβλεπτη (δημόσια πάντα) παρέμβαση κάποιου σημαντικού διεθνούς παίκτη (όπως ο κ. Τραμπ). Τόνιζαν, πάντως, ότι η σημερινή κατάσταση δεν θυμίζει σε τίποτε την περίοδο προεδρίας του Τζορτζ Μπους, ο οποίος το 2004 προχώρησε στην αναγνώριση της ΠΓΔΜ ως «Δημοκρατίας της Μακεδονίας» από τις ΗΠΑ και πίεσε την ελληνική κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή το 2008 να επιτρέψει την είσοδο των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ, βάσει ενός πολύ συγκεκριμένου και προαναγγελθέντος σχεδιασμού.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ