ΑΤΖΕΝΤΑ

Ματιές στον κόσμο

ΝΙΚΟΣ ΒΑΤΟΠΟΥΛΟΣ

Στο ρεαλιστικό φως του ευρωπαϊκού Βορρά
ΔΑΝΙΑ

Υπάρχει ένας πολύ ιδιαίτερος και διακριτός κόσμος, μικρόκοσμος για ορισμένους, αλλά με μεγάλη στον χρόνο επίδραση, που γεννήθηκε σε απρόσμενα μέρη, συχνά σε απόμερες κοινότητες, μακριά από τις μεγάλες πόλεις, που έμελλε σταδιακά να συγκροτήσουν τη δική τους καλλιτεχνική κοινότητα. Να γίνουν πατρίδες από επιλογή. Ενας τέτοιος τόπος ήταν και το Σκάγκεν, στη βόρεια άκρη της Δανίας, ένα σημείο ανοικτό και προστατευμένο ταυτόχρονα, απέναντι από τις ακτές της Σουηδίας, ένα παλιό ψαροχώρι με τις δικές του παραδόσεις που λίγο λίγο έγινε πατρίδα ζωγράφων. Είναι μια παλιά ιστορία, για τα σημερινά δεδομένα, μια ιστορία που πηγαίνει πίσω στα τέλη του 19ου αιώνα, σε μια εποχή μεγάλης ακμής του λεγόμενου σκανδιναβικού ρεαλισμού στις τέχνες. Εκεί στο Σκάγκεν βρέθηκε και ο ζωγράφος Michael Peter Ancher (1849-1927) και ήταν από τους ελάχιστους που έμεινε εκεί κι έγινε κάτοικος.

Αλλά το Σκάγκεν ήταν ήδη μια καλλιτεχνική παροικία, που συγκέντρωνε ζωγράφους και γλύπτες, και δημιουργούσε χρόνο με τον χρόνο, κυρίως μετά το 1870, τη δική του, ιδιόρρυθμη ώσμωση ανάμεσα στους αστούς, έστω και μποέμ, καλλιτέχνες με τους ψαράδες του χωριού. Σήμερα, το Σκάγκεν είναι προορισμός και για τουρίστες και εκεί, ήδη από το 1928 υπάρχει το περίφημο Μουσείο του Σκάγκεν, που είναι η κιβωτός όλης αυτής της περίφημης και μοναδικής κληρονομιάς, ιδίως της 50ετίας 1870-1920. Στο Μουσείο του Σκάγκεν εγκαινιάστηκε μια έκθεση, που πολλοί θα ήθελαν να δουν αν δεν εμπόδιζε η απόσταση. Είναι το αφιέρωμα στον Michael Peter Ancher, που λογίζεται ένας από τους σπουδαίους Δανούς του στυλ 1900. Αθάνατος για τις σκηνές με τους ψαράδες, ο Ancher είχε και μιαν άλλη πλευρά. Ζωγράφιζε επισταμένως τις γυναίκες και σταθερή έμπνευσή του ήταν η γυναίκα του Αννα. Η έκθεση, τώρα, στο Μουσείο του Σκάγκεν φωτίζει αυτήν την πλευρά του Ancher, τα γυναικεία πορτρέτα, όχι μόνο από το περιβάλλον της οικογενείας του και του καλλιτεχνικού περίγυρου αλλά και από επισκέπτες και, φυσικά, από τις γυναίκες των ψαράδων. Ολος αυτός ο θηλυκός κόσμος αναδεικνύει τη γυναικεία μορφή με εντυπωσιακή δύναμη. Το έργο που δημοσιεύουμε δείχνει τη ρομαντική ατμόσφαιρα του Σκάγκεν, αλλά υπάρχουν και πορτρέτα ιδιαίτερης δύναμης στο όριο ενός πρώιμου εξπρεσιονισμού.

ΦΙΛΑΔΕΛΦΕΙΑ
Μοντέρνοι καιροί

Η αμερικανική τέχνη τεσσάρων δεκαετιών που άλλαξαν τον κόσμο, από το 1910 έως το 1950, είναι το θέμα της μεγάλης έκθεσης που εγκαινιάστηκε πρόσφατα στο Μουσείο Καλών Τεχνών της Φιλαδέλφειας. Εστιάζει στους αρχετυπικούς Αμερικανούς καλλιτέχνες της εποχής που έπιασαν τον παλμό της μεταβολής στο ύφος, στη φόρμα και στο πνεύμα, όπως την Τζόρτζια Ο’ Κίφι, τον Τζέικομπ Λόρενς ή τον Μάρσντεν Χάρτλεϊ. Η έκθεση, έως τις 3 Σεπτεμβρίου, δοξάζει όλους εκείνους που άνοιξαν δρόμους.

ΛΟΝΔΙΝΟ
Μπίργκιτ Νίλσον

Στις 4 Μαΐου κυκλοφόρησε από τη δισκογραφική Decca Classics η ιστορική έκδοση με όλες τις βαγκνερικές ερμηνείες της Σουηδής μεγάλης σοπράνο Mπίργκιτ Νίλσον (1918-2005). Η έκδοση είναι μνημειώδης, περιλαμβάνει 79 cd και 2 dvd και κοστίζει περί τις 200 στερλίνες. Εκδόθηκε με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση της Νίλσον και υποστηρίχτηκε από το Ιδρυμα Μπίργκιτ Νίλσον. Περιλαμβάνει όλες τις ηχογραφήσεις για την Decca, τη Philips, την Deutsche Grammophon και την ΕΜΙ.

ΛΟΝΔΙΝΟ
Το πνεύμα μιας εποχής

Στην όμορφη Dulwich Picture Gallery του Λονδίνου, η νέα έκθεση (από 23 Μαΐου) δίνει άλλη διάσταση στον πολύ γνωστό στην Αγγλία, αλλά όχι τόσο στην Ελλάδα, δημιουργό Εντουαρντ Μπόντεν (Edward Bawden, 1903-1989). Με περισσότερα από 160 έργα, η έκθεση επιχειρεί να επανασυστήσει τον Μπόντεν ως έναν πολύμορφο εικαστικό καλλιτέχνη, γνωστό όχι μόνο για τα σχέδια και τα μοτίβα που αγόραζαν καταστήματα όπως το Fortnum & Mason, αλλά και για τα χαρακτικά και ζωγραφικά έργα του.

ΟΞΦΟΡΔΗ
Γυναίκες στην τέχνη της Κίνας

H νέα έκθεση στο περίφημο Μουσείο Ashmolean της Οξφόρδης έχει θέμα «Ενας αιώνας γυναικών στην κινεζική τέχνη». Στην ειδική Αίθουσα Κινεζικής Ζωγραφικής η έκθεση έχει ισχυρό αφηγηματικό χαρακτήρα, καθώς ξετυλίγει τις μορφές των γυναικών που ανθολογούνται από μία πορεία εκατό και πλέον χρόνων στην τέχνη της Κίνας από τις αρχές του 20ού αιώνα έως τις μέρες μας. Υπάρχουν πολλές εντυπωσιακές ζεύξεις με τη δυτική τέχνη όπως στην αρ ντεκό, αλλά η ιδέα της Κίνας κυριαρχεί παντού.

ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ
Ανήκε στον πατέρα της

Η 97χρονη Σαρλότ Μπίσοφ φαν Χέμσκερκ φωτογραφίζεται δίπλα στο «Γεύμα με θαλασσινά» του Jacob Ochtervelt (1634-1682) στον Sotheby’s στο Αμστερνταμ. Αυτό το έργο της Χρυσής Εποχής ανήκε στον πατέρα της Σαρλότ. Εκλάπη από τους ναζί όταν κατέλαβαν την Ολλανδία και εντοπίστηκε –έπειτα από δεκαετίες αγώνων– στην κατοικία του δημάρχου του Λονδίνου. Οταν πιστοποιήθηκε η ταυτότητά του, επεστράφη στους δικαιούχους και σταδιακά πήρε τον δρόμο της νόμιμης πλέον δημοπρασίας.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ