ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

«Καμπανάκι» για τη βιωσιμότητα του χρέους από ΤτΕ

ΕΙΡΗΝΗ ΧΡΥΣΟΛΩΡΑ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Μεσοπρόθεσμα βιώσιμο βλέπει το χρέος η Τράπεζα της Ελλάδος, μετά την απόφαση του Eurogroup της 21ης Ιουνίου, ενώ για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα δεν είναι κατηγορηματική, υποστηρίζοντας ότι «κλειδί» αποτελεί η συνέχιση της δημοσιονομικής και μεταρρυθμιστικής προσπάθειας για μακρά χρονική περίοδο, καθώς και η δέσμευση του Eurogroup να εξετάσει περαιτέρω μέτρα ελάφρυνσης, αν προκύψουν απρόβλεπτες δυσμενείς εξελίξεις. Μάλιστα, η έκθεση για τη νομισματική πολιτική, την οποία υπέβαλε χθες στον πρόεδρο της Βουλής Νίκο Βούτση ο διοικητής της ΤτΕ Γιάννης Στουρνάρας, επισημαίνει μια σειρά από παράγοντες που μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα: τα πρωτογενή πλεονάσματα, τα επιτόκια δανεισμού και τον ρυθμό ανάπτυξης.

Μια αλλαγή στις παραδοχές του βασικού σεναρίου σε σχέση με τα παραπάνω μεγέθη, βγάζει εκτός ορίων βιωσιμότητας το χρέος.

Ειδικότερα για τα πρωτογενή πλεονάσματα, υποστηρίζει ότι αποτελεί τη μεγαλύτερη επισφάλεια, καθώς «ουδεμία χώρα στον κόσμο, με πιθανή εξαίρεση τις πετρελαιοπαραγωγούς χώρες, έχει επιτύχει τόσο υψηλά πλεονάσματα και για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα».

Μέσω της έκθεσης, ο κ. Στουρνάρας υπερασπίσθηκε τη θέση του υπέρ της προληπτικής πιστωτικής γραμμής και άσκησε εμμέσως κριτική στην κυβέρνηση για την υπερφορολόγηση και για τα υπερπλεονάσματα που λειτούργησαν εις βάρος της ανάπτυξης.

Επίσης προέτρεψε την ΕΚΤ να εξετάσει θετικά τη διατήρηση του waiver για τα ελληνικά ομόλογα, μετά τη λήξη του προγράμματος, καθώς η ενισχυμένη εποπτεία και η αιρεσιμότητα που προβλέπονται στην απόφαση της 21ης Ιουνίου καλύπτουν τις σχετικές προϋποθέσεις και επομένως παρέχουν στη Φρανκφούρτη τη «διακριτική ευχέρεια» –όπως αναφέρει η έκθεση– να αποφασίσει θετικά. Ουσιαστικά, δηλαδή, ο κ. Στουρνάρας υποστηρίζει ότι το μεταμνημονιακό καθεστώς ισοδυναμεί με πρόγραμμα και επομένως η ΕΚΤ θα μπορούσε να διατηρήσει το waiver, που απαιτεί πρόγραμμα, όταν τα ομόλογα μιας χώρας δεν είναι σε επενδυτική βαθμίδα. Επιπλέον, δεδομένης και της βιωσιμότητας του χρέους, την οποία εξασφαλίζει η απόφαση του  Eurogroup, θα μπορούσαν τα ελληνικά ομόλογα να ενταχθούν στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (QE), αναφέρει η έκθεση. Αν συμβεί αυτό, θα μπορούσαν να εξασφαλιστούν ορισμένα από τα θετικά αποτελέσματα που θα προέκυπταν από την προληπτική γραμμή και κυρίως το χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης της οικονομίας, σημειώνει με νόημα ο κ. Στουρνάρας.

Εξάλλου, χθες, ο οίκος αξιολόγησης DBRS (ο οποίος αναβάθμισε τα ελληνικά ομόλογα την Παρασκευή) υποστήριξε ότι είναι πιθανό η ενισχυμένη εποπτεία «να υποστηρίξει μια απόφαση για τη συνέχιση του waiver». Η έκθεση προβλέπει ρυθμό ανάπτυξη 2% για φέτος και 2,3% για το 2018 και 2019, χαμηλότερα από τις προηγούμενες προβλέψεις της ΤτΕ, καθώς προσαρμόστηκε κι αυτή στις επίσημες προβλέψεις κυβέρνησης και πιστωτών.

Υπό συνεχή φορολογική πίεση η μεσαία τάξη

Σταθερή συρρίκνωση της μεσαίας τάξης διαπιστώνει στην έκθεσή της η ΤτΕ, με βάση τα στοιχεία της ΑΑΔΕ για τα δηλωθέντα εισοδήματα που συνεχώς συμπιέζονται. Επίσης, διαπιστώνει σταθερή αύξηση του αριθμού των φορολογουμένων με ετήσια εισοδήματα κάτω από το αφορολόγητο όριο και σημαντική μείωση των φορολογουμένων με υψηλά εισοδήματα. Η έκθεση τονίζει ότι και τα τρία προγράμματα προσαρμογής βασίστηκαν κυρίως στην αύξηση των φόρων και λιγότερο στη μείωση της δημόσιας κατανάλωσης. Ωστόσο, αυτό έγινε εντονότερο στο τρίτο πρόγραμμα. Σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε στις περισσότερες χώρες του ΟΟΣΑ, αναφέρει η έκθεση, η Ελλάδα αύξησε τους φορολογικούς συντελεστές και τις ασφαλιστικές εισφορές σε περίοδο ύφεσης. «Στην Ελλάδα, με εξαίρεση την περίοδο 2013-2014, το ενδιαφέρον επικεντρώθηκε κυρίως στην αύξηση της φορολογίας που τα τελευταία χρόνια ήταν συνεχής, μεγάλη και άδικη», τονίζει.

Χαρακτηριστικά αναφέρει ότι το 2017 το σύνολο των φορολογικών εσόδων αντιστοιχούσε στο 96,8% των εσόδων του 2007, όταν το ΑΕΠ σε σταθερές τιμές ήταν μόλις το 74,6% του ΑΕΠ του 2007. «Αυτό σημαίνει ότι η αύξηση των φορολογικών εσόδων σε περίοδο ύφεσης προήλθε κατά κύριο λόγο από τη μεγάλη και συνεχή αύξηση των φορολογικών συντελεστών στο εισόδημα, στην κατανάλωση, στα κέρδη των επιχειρήσεων και στην περιουσία, με αρνητικές επιπτώσεις στην αναπτυξιακή δυναμική και στη φορολογική δικαιοσύνη», σημειώνει η έκθεση.

Ο κ. Στουρνάρας στην έκθεση τοποθετείται υπέρ της μείωσης των φορολογικών συντελεστών και της ανακατανομής της δαπάνης υπέρ εκείνων των κατηγοριών που επιφέρουν μόνιμο αναπτυξιακό αποτέλεσμα.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ