ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Αϊκάν Ερντεμίρ στην «Κ»: «Ακριβής η είδηση, καταστροφικές οι επιπτώσεις μιας έκδοσης»

ΝΙΚΟΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ

Ο Αϊκάν Ερντεμίρ είναι πρώην βουλευτής του τουρκικού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος και νυν στέλεχος του Ιδρύματος για την Προστασία της Δημοκρατίας.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Πανικός και σύγχυση επικράτησε τις τελευταίες μέρες στην Ουάσιγκτον έπειτα από τις αντιφατικές δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων σχετικά με την πρόθεση του Λευκού Οίκου να αναζητήσει τρόπους για να απομακρύνει από τις ΗΠΑ τον Φετουλάχ Γκιουλέν – τον ιεροκήρυκα που κατηγορεί η Aγκυρα ως εγκέφαλο του αποτυχημένου πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου. Ενώ η πρόθεση της κυβέρνησης Τραμπ παραμένει νεφελώδης, η «Κ» μίλησε τηλεφωνικά με τον Αϊκάν Ερντεμίρ, πρώην βουλευτή του τουρκικού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος και νυν στέλεχος του Ιδρύματος για την Προστασία της Δημοκρατίας με έδρα την Ουάσιγκτον, ο οποίος ειδικεύεται στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις και στη διπλωματία του Ερντογάν. Ο Ερντεμίρ σχολίασε την αλλαγή κλίματος στη Ουάσιγκτον σχετικά με την υπόθεση Γκιουλέν, αλλά και το καταστροφικό, κατά τον ίδιο, ιστορικό προηγούμενο που θα δημιουργούσε, μια πιθανή απόφαση έκδοσης.

– Κύριε Ερντεμίρ, αναρωτιέμαι αν μπορείτε να διαλευκάνετε την κατάσταση σχετικά με το αν ο Λευκός Οίκος, πράγματι, εξέτασε το ενδεχόμενο να εκδώσει τον Φετουλάχ Γκιουλέν.
– Στους κύκλους της Ουάσιγκτον, δεν υπάρχει σχεδόν καμία αμφιβολία πως η είδηση που κυκλοφόρησε στα μέσα την Πέμπτη το βράδυ είναι ακριβής. Σαφώς, μπορεί να υπάρχουν λεπτομέρειες που διαφέρουν από την πραγματικότητα, αλλά όντως ο Λευκός Οίκος εξέτασε το ενδεχόμενο της έκδοσης του Γκιουλέν. Πέρα από αυτό, μπορώ επίσης να σας πω πως οι περισσότεροι αναλυτές της Ουάσιγκτον –και μάλιστα από όλο το φάσμα της πολιτικής σκηνής– μοιράζονται το σοκ που ένιωσα και εγώ από την κακή εκτίμηση του Λευκού Οίκου για τις καταστροφικές επιπτώσεις που θα μπορούσαν να επέλθουν.

– Η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ, Χέδερ Νάουερτ, δήλωσε χθες πως το ζήτημα του Γκιουλέν και η εξελισσόμενη κατάσταση με την Σαουδική Αραβία δεν έχουν καμία απολύτως σχέση. Κατά τη γνώμη σας, ποια είναι τα πιθανά κίνητρα πίσω από τις συζητήσεις του Λευκού Οίκου σχετικά με την έκδοση του ιεροκήρυκα;
– Η Ουάσιγκτον βρίσκεται σε μια γενικότερη αναζήτηση για να βρει έναν τρόπο για να επαναφέρει ένα θερμότερο κλίμα με την Αγκυρα. Μια απλοϊκή, γρήγορη λύση που θα τους επέτρεπε βραχυπρόθεσμα να βελτιώσουν τις σχέσεις είναι να διώξουν τον Γκιουλέν από τη χώρα. Υπάρχουν διάφορες εξηγήσεις γιατί ξεκίνησαν τώρα οι συζητήσεις, και σίγουρα η υπόθεση Κασόγκι είναι μία από αυτές. Οι ΗΠΑ σαφώς ανησυχούν για τους τρόπους με τους οποίους ο Ερντογάν εκμεταλλεύεται τη δολοφονία και προσπαθεί να απομυζήσει ανταλλάγματα και να επηρεάσει την πολιτική στη Μέση Ανατολή, ωστόσο υπάρχουν και άλλοι παράγοντες. Η Τουρκία μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη μάχη εναντίον του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία, μέσω διασυνοριακών στρατιωτικών επιχειρήσεων. Επιπλέον, τώρα που ισχύουν νέες αμερικανικές κυρώσεις εναντίον του Ιράν, είναι μια καλή ευκαιρία να θυμηθούμε πως την προηγούμενη φορά η Τουρκία υπονόμευσε τη στρατηγική των ΗΠΑ και παρείχε σανίδα σωτηρίας στην ιρανική οικονομία – κάτι που σαφώς θέλει να αποφύγει η Ουάσιγκτον. Υπάρχει λοιπόν μια σειρά από ζητήματα όπου ο Ερντογάν έχει τη δυνατότητα να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο. Νομίζω ότι κατά τη διάρκεια ανταλλαγής ιδεών στην Ουάσιγκτον, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι κατέληξαν με μια ιδέα γρήγορης επίλυσης, η οποία ωστόσο είναι εξαιρετικά αντιπαραγωγική.

– Ποιες πιστεύετε πως θα ήταν οι συνέπειες μιας πιθανής έκδοσης του Τούρκου ιεροκήρυκα πίσω στην Τουρκία;
– Αρχικά πιστεύω πως θα ήταν μια εξαιρετικά δύσκολη νομική διαδικασία. Παρότι παρακολουθώ ένα ορισμένο επίπεδο διάβρωσης στις ΗΠΑ, εξακολουθεί να υπάρχει ένα ισχυρό κράτος δικαίου, και θα ήταν δύσκολο να ανατραπεί αυτό. Πέραν αυτού, η άποψή μου εδώ και χρόνια είναι πως στην πραγματικότητα ο Ερντογάν δεν επιθυμεί την επιστροφή του ιεροκήρυκα στην Τουρκία. Πιστεύω πως ο Τούρκος πρόεδρος τρομοκρατείται με την ιδέα πως ο Γκιουλέν, ο βασικός του σύμμαχος μεταξύ του 2002 και του 2013, θα μπορούσε να εμφανιστεί σε τουρκικό δικαστήριο και να ομολογήσει την εγκληματική τους συνεργασία όταν προσπαθούσαν να εξαλείψουν τους κοσμικούς αντιπάλους τους. Ο Γκιουλέν είναι πιο χρήσιμος για τον Ερντογάν αποδιοπομπαίος τράγος, στον οποίο μπορεί να χρεώσει όλες τις αποτυχίες του.

– Υπάρχει ωστόσο η πιθανότητα έκδοσης του ιεροκήρυκα σε κάποια τρίτη χώρα, και αν ναι, ποιες θα ήταν οι συνέπειες;
– Αυτό είναι σίγουρα μια πιθανότητα, και οι συνέπειες απλά και μόνο από μία συζήτηση στον Λευκό Οίκο είναι ήδη καταστροφικές. Οι ΗΠΑ χάρισαν αυτή την εβδομάδα ένα μεγάλο δώρο στον Ερντογάν, μια σανίδα σωτηρίας, την οποία θα εκμεταλλευθεί για να στρέψει την προσοχή μακριά από την άθλια κατάσταση της οικονομίας και του νομικού συστήματος της Τουρκίας – μην ξεχνάτε, δε, ότι έχουμε τοπικές εκλογές τον Μάρτιο. Μετά τις χθεσινές εξελίξεις, ο Ερντογάν, ο οποίος έχει καταστρέψει το δικαστικό σύστημα της Τουρκίας, μπορεί τώρα να πλήξει και το ηθικό κύρος του κράτους δικαίου, και να παρουσιάσει τον εαυτό του ως πανίσχυρο ηγέτη που μπορεί να λυγίσει ακόμη και τη βούληση του Τραμπ.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ