ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Την έχουν αποκαλέσει «θεά του αυτοκινήτου με το ατσαλένιο βλέμμα». Εύλογα, αφού το πιο διάσημο έργο της είναι η «Αυτοπροσωπογραφία» ή αλλιώς «Η Ταμάρα στην πράσινη Μπουγκάτι». Της άρεσαν τα αυτοκίνητα. Και, κυρίως, της άρεσε να ανατρέπει τους ισχύοντες συμβολισμούς της εποχής της. Στον συγκεκριμένο πίνακα, το ανοιχτό σπορ αυτοκίνητο, ένα από τα κατεξοχήν σύμβολα της ανδρικής ισχύος γίνεται... γυναικείο αξεσουάρ. Δεν είναι τυχαίο ότι η εκδότρια του Die Dame το επέλεξε για εξώφυλλο στο περιοδικό της, το 1929, σηματοδοτώντας την εποχή της μοντέρνας, χειραφετημένης γυναίκας και κάνοντας διάσημο και το έργο αλλά και τη ζωγράφο: την Ταμάρα ντε Λέμπιτσκα.

Στην εκκεντρική καλλιτέχνιδα, τη σταρ του Μεσοπολέμου, τη βασίλισσα της Αρ Ντεκό, όπως επίσης την αποκαλούν, είναι αφιερωμένη η μεγάλη έκθεση του Palacio de Gaviria στη Μαδρίτη –η πρώτη στην ισπανική πρωτεύουσα για τη Λέμπιτσκα–, που περιλαμβάνει 200 έργα από 40 μουσεία και ιδιωτικές συλλογές. Πρωταγωνίστριες, φυσικά, είναι οι γυναικείες μορφές της: αγέρωχες, ενίοτε μελαγχολικές, αισθησιακές, φιλήδονες, σαγηνευτικές, απολύτως εξοικειωμένες με τη σεξουαλικότητά τους. Κάπως έτσι περιγράφουν την ίδια όσοι την ήξεραν.


Η Ταμάρα ντε Λέμπιτσκα (δεξιά) στις ΗΠΑ, το 1941.

Τη ζωή της ανέκαθεν κάλυπτε ένα πέπλο μυστηρίου. Γνωρίζουμε την αρχή της διαδρομής της: το 1912 ένας τραπεζίτης στην Αγία Πετρούπολη διοργανώνει στην έπαυλή του χορό μεταμφιεσμένων, όπου η 14χρονη ανιψιά του εμφανίζεται ντυμένη ως Πολωνή χωριατοπούλα. Ενας πλούσιος δικηγόρος, ο Ταντέους Λέμπιτσκι, περιζήτητος γαμπρός, την ερωτεύεται κεραυνοβόλα. (Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, η γνωριμία έγινε στην όπερα). Παντρεύονται και διάγουν βίο τρυφηλό μέχρι την Οκτωβριανή Επανάσταση. Τότε ο Ταντέους συλλαμβάνεται, φυλακίζεται και όταν εκείνη καταφέρνει να τον βγάλει από τη φυλακή καταφεύγουν αρχικά στην Κοπεγχάγη και στη συνέχεια στο Παρίσι. Εκεί, η Λέμπιτσκα κάνει μαθήματα ζωγραφικής για να εξασφαλίζει τα προς το ζην, μια και ο σύζυγός της είναι άνεργος. Γνωρίζουμε και το τέλος της πορείας της: το 1980 πεθαίνει στον ύπνο της. Η μοναχοκόρη της, σύμφωνα με την επιθυμία της, θα σκορπίσει την τέφρα της πάνω από τον κρατήρα του ηφαιστείου Ποποκατέπετλ, στο Μεξικό!

Στις δεκαετίες που μεσολάβησαν η Λέμπιτσκα είχε προλάβει να ζήσει μια ζωή μυθιστορηματική. Είχε χωρίσει, ερωτευθεί και ξαναπαντρευτεί (τον βαρώνο Ραούλ Κούφνερ), είχε αποκτήσει πολλά χρήματα, είχε πραγματοποιήσει εκθέσεις σε Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες, είχε ταξιδέψει και συναναστραφεί αστέρες του Χόλιγουντ, διάσημους συγγραφείς και καλλιτέχνες, είχε γίνει η αγαπημένη των Γάλλων μόδιστρων, έχοντας τη φήμη τής πιο καλοντυμένης γυναίκας στο Παρίσι του Μεσοπολέμου. Βαθμιαία είχε περάσει και στην αφηρημένη τέχνη – αν και κάποιοι ιστορικοί τέχνης της καταλογίζουν ότι περισσότερο επένδυσε στο στυλ της και όχι στην εξέλιξη της ζωγραφικής της.


Ρωσίδα μπαλαρίνα, 1924.

Και είχε κάνει ό,τι μπορούσε για να καλύψει τα ίχνη της, αποκαλύπτοντας ελάχιστα βιογραφικά στοιχεία της, όπως η Γκρέτα Γκάρμπο, που ήταν φίλη της. Το παρελθόν της εξαφανιζόταν πάντα πίσω από τους καμβάδες της, όπως μια σταρ του θεάτρου στα παρασκήνια. Η «παράστασή» της, όμως, ήταν άκρως επιτυχημένη. Ο επισκέπτης του Palacio de Gaviria θα το διαπιστώσει...

​​Μαδρίτη, Palacio de Gaviria, μέχρι τις 24/2/2019.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΑΡΧΕΙΟ