ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Εκθεση... ιδεών για την Αλβανία

ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΖΙΜΑΣ

Eδώ και μήνες, χιλιάδες πολίτες διαδηλώνουν στα Τίρανα, χρεώνοντας στην κυβέρνηση Ράμα σχέσεις με εμπόρους ναρκωτικών και ζητώντας την παραίτησή της.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Η Κομισιόν τα βρήκε όλα μια χαρά στη φετινή έκθεσή της για την Αλβανία. Οσοι άκουσαν τη Φεντερίκα Μογκερίνι να εκθειάζει την πρόοδο των Τιράνων στον τομέα της εκπλήρωσης των προβλεπόμενων κριτηρίων και να δηλώνει ότι η Αλβανία είναι πανέτοιμη να λάβει ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων αναρωτήθηκαν εάν η επίτροπος και όλοι εκεί στις Βρυξέλλες ζουν σε ένα παράλληλο σύμπαν.

Γιατί στο υπαρκτό σύμπαν η εικόνα που εκπέμπει η Αλβανία τούτη την εποχή, δηλαδή αυτήν μιας χώρας που κολυμπάει στη διαφθορά, με την πολιτική πανίδα της να αλληλοκατηγορείται ότι «εκτρέφεται» από το εμπόριο ναρκωτικών, κάθε άλλο παρά τις εκτιμήσεις της Κομισιόν (θα έπρεπε να) ενισχύει.

Tι παραπάνω, όμως, ξέρουν στις Βρυξέλλες και πρότειναν με την έκθεσή τους στους Ευρωπαίους ηγέτες να επιτρέψουν την έναρξη, άμεσα, διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Αλβανίας στην Ε.Ε., σε μια περίοδο που η χώρα συγκλονίζεται από βαθιά πολιτική κρίση και οι πολίτες συγκρούονται κατά χιλιάδες στα Τίρανα με την αστυνομία, διαδηλώνοντας εναντίον της διαπλοκής της κυβέρνησης Ράμα με το εμπόριο ναρκωτικών;

Αξιωματούχος της Κομισιόν, που γνωρίζει από πρώτο χέρι το θέμα της ενταξιακής πορείας των χωρών της Δυτικής Βαλκανικής, και στον οποίο έθεσε το παραπάνω ερώτημα η «Κ», αποκάλυψε το παρασκήνιο.

Οπως μας είπε, η Ιταλία ήταν εκείνη που πίεσε τη Μογκερίνι να ωραιοποιήσει την κατάσταση της Αλβανίας και στην ουσία επέβαλε τη θετική πρόταση για μια χώρα την οποία συστηματικά στηρίζει, θεωρώντας τη ιστορικά ως το προγεφύρωμα της επέκτασης της επιρροής της στα Βαλκάνια.

Η Αθήνα, πάλι, έκανε το ίδιο με τη Βόρεια Μακεδονία, αν και στην περίπτωση των Σκοπίων υπήρχε ομοθυμία επιβράβευσης για τη συμφωνία των Πρεσπών, αλλά και για τη στήριξη του Ζόραν Ζάεφ. 

Οι ιταλικές πιέσεις για την Αλβανία δεν θα ήταν ίσως αρκετές εάν στις Βρυξέλλες δεν είχαν μια άλλη εικόνα για την κατάσταση στην Αλβανία, διαφορετική από αυτή που φτάνει στους τηλεοπτικούς δέκτες, με διαδηλώσεις, μολότοφ, ξυλοδαρμούς και καταγγελίες για έλεγχο της πολιτικής ζωής από το εμπόριο ναρκωτικών.

Για την Κομισιόν, ο Εντι Ράμα έχει κάνει βαθιές μεταρρυθμίσεις στο δικαστικό σύστημα και ένας από τους λόγους που, κατά την Κομισιόν, υπάρχουν στην Αλβανία αντιδράσεις γι’ αυτές τις αλλαγές είναι ότι «θίγουν τα συμφέροντα πολλών».

Ο ίδιος ο Ράμα θεωρείται στις Βρυξέλλες ως ένας ευρωπαϊστής ηγέτης, οι Αλβανοί εμφανίζονται στις δημοσκοπήσεις σε ποσοστό 85% φιλοευρωπαίοι. Και όσον αφορά το εμπόριο ναρκωτικών και την υψηλή εγκληματικότητα στη χώρα του, για τα οποία «βοά» η Ευρώπη, ο Ράμα φέρεται να έχει πείσει την ευρωπαϊκή ηγεσία ότι για όλα ευθύνονται οι Αλβανοί του Κοσόβου και εκείνοι της εμιγκράτσιας και πάντως δεν αφορούν τη μητροπολιτική Αλβανία.

Προνομιακός συνομιλητής

Εξω ο Ράμα φαίνεται πως τα πάει καλά, καθώς έχει τη στήριξη Ευρωπαίων και Αμερικανών όχι μόνο για τις μεταρρυθμίσεις, αλλά και διότι οι Δυτικοί τον έχουν επιλέξει ως τον προνομιακό συνομιλητή τους, τον ηγέτη που μπορεί να ελέγχει και να διαμορφώνει τις εξελίξεις στο ανά τη Βαλκανική αλβανικό τόξο.

Τι γίνεται όμως μέσα; Εδώ φαίνεται να υπάρχει μια «άλλη Αλβανία», σε σχέση με εκείνη που (θέλουν να) έχουν στα μάτια τους η Φεντερίκα Μογκερίνι, ο επίτροπος για τη διεύρυνση Γιοχάνες Χαν, ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ και οι άλλοι της απερχόμενης Κομισιόν, και την αποτύπωσαν στην έκθεσή τους.

Σε αυτή τη (σημερινή) Αλβανία, οι θεσμοί έχουν παραλύσει. Η κυβέρνηση Ράμα έχει δρομολογήσει τις διαδικασίες για την καθαίρεση του προέδρου της δημοκρατίας, με τον οποίο ο πρωθυπουργός βρίσκεται από καιρό σε βεντέτα για το ποιος είναι ο πιο διεφθαρμένος, το πολιτικά απονομιμοποιημένο –λόγω της αποχής όλων των κομμάτων της αντιπολίτευσης– κοινοβούλιο υπολειτουργεί, το συνταγματικό δικαστήριο και το ανώτατο δικαστήριο της χώρας δεν λειτουργούν και η πολιτική ατμόσφαιρα ιονίζεται από τις συνεχείς αποκαλύψεις και καταγγελίες περί δεσμών της σοσιαλιστικής κυβέρνησης και του πρωθυπουργού με το εμπόριο ναρκωτικών.

Η διαφθορά βεβαίως και δεν αποτελεί «προνόμιο» της Αλβανίας –το σύνολο σχεδόν των χωρών της Βαλκανικής εξακολουθεί να υποφέρει από αυτή–, αλλά στη «χώρα των αετών» είναι διαχρονικά ταυτισμένη με τα ναρκωτικά, γύρω από τα οποία έχει διαμορφωθεί ένα μόνιμο πεδίο πολιτικής σύγκρουσης.

Οταν την Αλβανία κυβερνούσε ο κεντροδεξιός Σαλί Μπερίσα, δεχόταν τα δηλητηριώδη βέλη του σοσιαλιστή Εντι Ραμα ότι καλύπτει την καλλιέργεια και τη διακίνηση ινδικής κάνναβης προς όφελος του ιδίου και του κόμματός του, προβάλλοντας ιδιαίτερα την περίπτωση του χωριού Λαζαράτι στον Νότο, το οποίο θεωρείτο προπύργιο του Δημοκρατικού Κόμματος και «παράδεισος» των φυτειών κάνναβης.

Με την έλευση των σοσιαλιστών στην εξουσία, ο Ράμα σε μια εντυπωσιακή αστυνομική επιχείρηση κατέστρεψε τις «δεξιές» φυτείες στο Λαζαράτι, αλλά σύντομα η χώρα πλημμύρισε με «σοσιαλιστικές» καλλιέργειες, που ξεφύτρωναν μέχρι το τελευταίο χωριό του αλβανικού Βορρά. Ηταν η σειρά της κεντροδεξιάς αντιπολίτευσης να ανέβει στα «κεραμίδια» για να πάρει εκδίκηση, καταγγέλλοντας ανοιχτά τον Ράμα ως αρχινονό του ναρκεμπορίου.

Οι αποκαλύψεις

Η σύγκρουση έφτασε στο απόγειό της όταν στις αρχές του χρόνου διέρρευσαν στον ραδιοφωνικό σταθμό «Φωνή της Αμερικής» –και πρόσφατα στη γερμανική «Μπιλντ»– μαγνητοφωνημένες, για λογαριασμό της εισαγγελίας βαρέων αδικημάτων των Τιράνων, τηλεφωνικές συνομιλίες, στις οποίες ηγετικά στελέχη του Σοσιαλιστικού Κόμματος ακούγονταν να συζητούν με φυλακισμένους μεγαλεμπόρους ναρκωτικών και να τους ζητούν να χρηματοδοτήσουν την εξαγορά ψήφων για λογαριασμό του Ράμα, στις εκλογές του 2017.

Ο Ράμα κέρδισε πανηγυρικά τις εκλογές εκείνες, αλλά η αντιπολίτευση καταγγέλλει ότι η κοινοβουλευτική πλειοψηφία των σοσιαλιστών διαμορφώθηκε από τους εμπόρους ναρκωτικών και αποχώρησε αρνούμενη να νομιμοποιήσει το «ναρκωκοινοβούλιο», όπως το αποκαλεί, και αξιώνοντας την παραίτηση του πρωθυπουργού και τη διενέργεια «τίμιων εκλογών» υπό την επίβλεψη του διεθνούς παράγοντα.

Εκτοτε η πολιτική ζωή της χώρας κινείται σε τροχιά πρωτοφανούς όξυνσης, με επεισοδιακές διαδηλώσεις στα Τίρανα, απειλές της αντιπολίτευσης ότι θα εμποδίσει τη διεξαγωγή των προγραμματισμένων για την 30ή Ιουνίου δημοτικών εκλογών, ανελέητη σύγκρουση μεταξύ των δύο κορυφαίων πόλων εξουσίας, προέδρου της δημοκρατίας και πρωθυπουργού, παραλυσία των θεσμών και διχασμό της κοινωνίας.

Ο Ράμα, έχοντας και τη στήριξη Ευρωπαίων και Αμερικανών, αρνείται να παραιτηθεί, επιμένει ότι οι δημοτικές εκλογές θα γίνουν στην προγραμματισμένη ημερομηνία, η αντιπολίτευση απειλεί ότι θα τις εμποδίσει πρακτικά και σε αυτό το εκρηκτικό κλίμα αναζητείται διέξοδος, ώστε να αποφευχθούν ανεξέλεγκτες καταστάσεις.

Οι συνθήκες μπορεί να μην προσομοιάζουν με εκείνες του 1997, όταν οι πολίτες, έχοντας χάσει τις οικονομίες τους στις παρατράπεζες του Μπερίσα, πήραν τα όπλα και το κράτος κατέρρευσε, αλλά η αλβανική κοινωνία θεωρείται απρόβλεπτη. Η Ελλάδα, που έχει δύσκολες εμπειρίες από τις αλβανικές κρίσεις (πρόσφυγες, μειονότητα, όπλα, ναρκωτικά), παρακολουθεί από μακριά και με προσοχή τις εξελίξεις.

Αντιδράσεις και διλήμματα

Εκτός από τη Φεντερίκα Μογκερίνι, και ο Ντόναλντ Τουσκ προειδοποίησε πως, μολονότι η εισηγητική έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Αλβανία και τη Βόρεια Μακεδονία είναι θετική, «καμία απόφαση δεν θα ληφθεί μέσα στις επόμενες ημέρες (σ.σ. στη σύνοδο των ηγετών), επειδή ορισμένα κράτη-μέλη προβάλλουν εμπόδια». Ως γνωστόν, τα κράτη-μέλη που διαφωνούν φανερά είναι η Γαλλία και η Ολλανδία, όμως πίσω από αυτές στοιχίζονται και άλλες χώρες, που ειδικά για την Αλβανία δεν θέλουν ούτε να ακούσουν ότι μπορεί να πλησιάσει στο «ευρωπαϊκό σπίτι», με όσα βλέπουν να γίνονται στα Τίρανα και κυρίως με την εικόνα μια χώρας-«χασισοβολώνα», που δικαίως ή αδίκως κυριαρχεί στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη. Ο ίδιος αξιωματούχος είπε στην «Κ» ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ιουνίου θα βρεθεί ενώπιον διλημμάτων. Να χορηγήσει ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων στη Βόρεια Μακεδονία, ώστε να την επιβραβεύσει έτσι για τη συμφωνία των Πρεσπών, και να αφήσει για αργότερα την Αλβανία; Αν το κάνει, τότε οι Αλβανοί είναι βέβαιο ότι θα διαμαρτυρηθούν, δεδομένου ότι η εισηγητική έκθεση της Κομισιόν είναι και για αυτούς θετική. Εάν πάλι αφήσει έξω και τις δύο, με προοπτική να επανεξετάσει το αίτημα σε βάθος χρόνου, τότε η Βόρεια Μακεδονία θα θεωρήσει εαυτόν αδικημένο –όταν μάλιστα είχε την υπόσχεση του Βερολίνου– και, το χειρότερο, ο πρωθυπουργός Ζόραν Ζάεφ δύσκολα θα μπορέσει να σταθεί στην εξουσία. «Πιθανότατα θα τους μεταθέσουν για τη σύνοδο του φθινοπώρου, όταν θα έχουν ξεκαθαρίσει τα πράγματα και στην Αλβανία», ανέφερε.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ