Γράμματα Αναγνωστών

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Γραμματα Aναγνωστων

«Γιατί με εσκανδάλισε η φράση του Στ. Ράμφου»

Κύριε διευθυντά
Με έκπληξη εδιάβασα στο κυριακάτικο φύλλο της «Καθημερινής» 29.3.2020 μία φράση του άρθρου του Στέλιου Ράμφου –γνωστού και μη εξαιρετέου– η οποία με εσκανδάλισε λόγω της εντυπωσιακής «θεολογικής» άνεσης και βεβαιότητας που εκφράζει. Η φράση είναι η εξής: «Το οικοδόμημα της Εκκλησίας θέλησε να κρατήσει τη μυθική ιδέα της Θείας Κοινωνίας ως αθανάτου νερού…».

Είναι δυνατόν να αγνοείται με τέτοια «άνεση» εμπειρία αιώνων των ιερέων που καταπίνουν το υπολειπόμενο περιεχόμενο του Ποτηρίου χωρίς να υπάρξει ποτέ μετάδοση ασθένειας, ούτε λέπρας, όπως το παράδειγμα της Σπιναλόγκας όπου επί δέκα έτη ο ιερομόναχος π. Χρύσανθος κοινωνούσε τους λεπρούς; Είναι δυνατόν με μία φράση να παραβλέπονται τα όχι κοινά  πνεύματα Πατέρων της Εκκλησίας από τον Ι. Χρυσόστομο, τον Μέγα Βασίλειο, τον Γρηγόριο Θεολόγο –που είχαν μάλιστα μαθητεύσει στη Φιλοσοφική Σχολή των Αθηνών–, μέχρι τους Εφραίμ και Ισαάκ τους Σύρους, τον Συμεών τον Νέο Θεολόγο, τον Γρηγόριο τον Παλαμά κ.ά. Είναι δυνατόν μεγάλοι Πατέρες να πλανήθηκαν όλοι χονδροειδώς ή να υπήρξαν ψεύτες, υποκριτές δημιουργοί ιδεολογικών πλασμάτων; Η φράση πάντως προβάλλεται περίπου ως αποκαλυπτική αυτονόητη αλήθεια, ενώ πρόκειται για αυθαίρετες προσωπικές κατασκευές. Ω της διανοητικής υπεροψίας!

Νικητας Αλιπραντης, Ομότιμος καθηγητής Παν/μίου Στρασβούργου, Πρ. καθηγητής Δημοκριτείου Παν/μίου Θράκης Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών

Αμφιβάλλοντας για τη βεβαιότητα

Κύριε διευθυντά
Ορισμένες παρατηρήσεις σχετικά με το άρθρο «Η βεβαιότητα της επιστήμης» που δημοσιεύσατε την Κυριακή 29 Μαρτίου:

α) Δεν υπάρχει καμία βεβαιότητα ότι «σε μερικούς μήνες» θα έχουμε αποτελεσματικά φάρμακα και εμβόλια για τον ιό. Υπάρχουν διάφοροι παθογόνοι μικροοργανισμοί που προκαλούν σοβαρές νόσους για τις οποίες, παρά τις εντατικές προσπάθειες δεκαετιών, δεν έχουν βρεθεί αποτελεσματικές θεραπείες. Η μόνη βεβαιότητα για την τωρινή πανδημία είναι ότι κάποια στιγμή θα περιοριστεί, όπως συνέβη και με τόσες άλλες πανδημίες στην ιστορία. Μακάρι να βρεθεί αιτιολογική θεραπεία το συντομότερο – δεν είναι όμως σε καμία περίπτωση βεβαιότητα. Φοβάμαι ότι η «βεβαιότητα» του αρθρογράφου κ. Αρίστου Δοξιάδη είναι στην πραγματικότητα ιδεολογική αναγκαιότητα: ενδεχόμενη αδυναμία εύρεσης θεραπείας, εκτός από κόστος σε ζωές, θα έχει και ιδεολογικό κόστος για όσους θεωρούν ότι τα κοινωνικοπολιτικά προβλήματα –όπως αυτά που αποκάλυψε τώρα ο μαύρος κύκνος– λύνονται με τεχνολογικές «καινοτομίες» χωρίς να χρειαστεί να αγγίξουμε τις θεωρητικές βάσεις, τις αξίες και τις παραδοχές πάνω στις οποίες έχουμε οργανώσει τις κοινωνίες μας.

β) Δεν ισχύει ότι οι φαρμακοβιομηχανίες «παίρνουν ρίσκα», όπως φαίνεται και από το γεγονός ότι εδώ και πολλές δεκαετίες παρουσιάζουν σταθερά κερδοφορία. Ισως ο κ. Δοξιάδης, με την έμφυτη αισιοδοξία του εταίρου σε επενδυτικό κεφάλαιο, να αποδίδει αυτό το γεγονός στην καλή τους τύχη. Μια εναλλακτική εξήγηση είναι ότι χρηματοδοτούνται αδρά από το κράτος με χίλιους δυο τρόπους, αν όμως το φάρμακο τελικά λειτουργεί, κρατάνε την πατέντα για τον εαυτό τους (στη βάση «τα έξοδα δημόσια, τα κέρδη ιδιωτικά»).

γ) Ενα από τα σοβαρότερα προβλήματα που ανέδειξε η πανδημία είναι η σαθρή οργάνωση των συστημάτων υγείας, με την ολοένα μεγαλύτερη έμφαση στον «ιδιώτη». Ιδιωτική ιατρική όμως σημαίνει πολλές ανούσιες εξετάσεις και θεραπείες σε υγιείς ή ήπια ασθενείς εις βάρος όσων νοσούν σοβαρά. Κανείς δεν έγινε πλούσιος από την 75χρονη μοδίστρα με το εγκεφαλικό και τις 2 πνευμονίες τον χρόνο. Παντού στη Δύση έχουν μειωθεί προσωπικό πρώτης γραμμής και κλίνες, ενώ πολλαπλασιάζονται σαν μανιτάρια οι διοικητικοί και οι σύμβουλοι, στη λογική της «καινοτομίας» και της «efficiency». Αυτό πληρώνουμε τώρα.

Νικος Μεντης, Γιατρός

Ναι, η επιστήμη θα κάνει το θαύμα της

Κύριε διευθυντά
Ο κορωνοϊός εκήρυξε τον τρίτο παγκόσμιο πόλεμο εναντίον όλων των ανθρώπων της Γης. Εχει προκαλέσει ήδη πολλές χιλιάδες ανθρώπινα θύματα και εξακολουθεί τη θανατηφόρο επιχείρησή του. Τελικώς θα ηττηθεί, αλλά για ένα διάστημα, άγνωστης διάρκειας, θα υποχρεώσει όλους μας να παραμένουμε σε κατ’ οίκον περιορισμό, χρησιμοποιώντας τα σπίτια μας ως καταφύγια για ν’ αποφύγουμε τους «βομβαρδισμούς» με τα αόρατα πυρομαχικά του. Για να τα επιτύχει όλα αυτά ο ιός δεν χρειάσθηκε ούτε συμβατικά ούτε πυρηνικά, ανθρώπινης κατασκευής, όπλα. Αυτά βρίσκονται στα οπλοστάσια έτοιμα για ενδεχόμενες συγκρούσεις των αντιπάλων του κορωνοϊού μεταξύ τους. Ολοι οι άνθρωποι της Γης, με εξαίρεση τους Τούρκους προς το παρόν, λησμόνησαν τις πολλαπλές μεταξύ των κρατών τους διαφορές και στρατεύθηκαν στον κοινόν αγώνα κατά του κορωνοϊού. Η νίκη μας κατά του κοινού εχθρού αναμένεται βεβαία. Ο δημιουργός μάς επροίκισε με νουν, τον οποίον αναγκαστικώς θα χρησιμοποιήσουμε, όπως αρμόζει σε έλλογα όντα, και η επιστήμη θα νικήσει τον ιόν χωρίς να χρειασθεί να προσδοκούμε το θαύμα για να σωθούμε. Υπό απειλή, οι έλλογοι κάτοικοι του πλανήτη μας φαίνεται ότι τελικώς επιδεικνύουμε σωφροσύνη. Τι θα γίνει, όμως, μετά τη νίκη μας; Θα παραμείνουμε σώφρονες ή θα χρειασθεί νέος κορωνοϊός για να μας συνετίσει; Ιδωμεν.

Γεωργιος Τολης, Καρδιοχειρουργός

Οταν με το καλό φύγει ο εφιάλτης

Κύριε διευθυντά
Oταν μία ηλιόλουστη μέρα περάσει όλο αυτό το κακό όνειρο. Οταν οι νησιώτες θα μας υποδεχθούν στο Αιγαίο και στο Ιόνιο, οι παλιές αφιλόξενες δηλώσεις τους θα ξεχαστούν στο πρώτο μακροβούτι. Μόλις βγούμε στην επιφάνεια θα βρούμε τη μισή χώρα που δουλεύει, εργάζεται και μετακινείται εκτός των συνόρων. «Τα ξενάκια μας που ήρθαν να κάνουν καλοκαίρι», όπως λέει και το τραγούδι της Δωδεκανήσου. Είναι η πρώτη φορά που δεν θα συμπληρώνουμε παράταιρα το κάδρο, σαν φτωχοσυμπέθεροι δίπλα στην «εξόριστη κυβέρνηση του Λονδίνου». Υποχρεωμένοι να δεχθούμε βαριεστημένα τις κοινότοπες διαπιστώσεις τους. Συζητώντας για  το τι γίνεται στην Ελλάδα χειρότερα από τις υπόλοιπες χώρες. Αυτή τη φορά θα τους κοιτάξουμε, όπως και τους άλλους συνομηλίκους μας στη Δύση, χωρίς κόμπλεξ μα ίσια στα μάτια. Περήφανοι για την εγρήγορση και την αντίληψη που φάνηκε αυτές τις δύσκολες ώρες. Oλοι ευγνώμονες για ό,τι εφόδια μας έχει δώσει γενναιόδωρα το ελλαδικό περιβάλλον για τη μετέπειτα πορεία μας.

Δ. Μακριδης

Μια ζωή με συνέπεια και παρρησία

Kύριε διευθυντά
Ο Μανώλης (κι όχι κ. Γλέζος), όπως ο ίδιος προτιμούσε να τον προσφωνούν, έφυγε από κοντά μας σε μεγάλη ηλικία, αλλά όχι πλήρης ημερών. Διότι ανήκε σε μια ξεχωριστή πάστα ανθρώπων για τους οποίους ο χρόνος διαστέλλεται, υπερβαίνοντας το εφήμερο και το τετριμμένο. Επί σχεδόν οκτώ δεκαετίες στάθηκε υπέρμαχος του πατριωτικού του καθήκοντος, όπως αυτός το θεωρούσε, αλλά και των ιδεωδών της Αριστεράς, χωρίς ούτε μια στιγμή να νοιαστεί για αξιώματα και προνόμια. Πορεύθηκε με αγωνιστικότητα, μετριοφροσύνη και παρρησία, αλλά πρωτίστως με συνέπεια λόγων και έργων. Με άλλα λόγια, διέθετε όλα εκείνα τα συστατικά που ορίζουν τη δράση ως κοινωνικά σημαντική και αποτελούν την πρώτη ύλη με την οποία γράφεται η Ιστορία. Τιμώντας τη μνήμη του, ας μην αναλωθούμε σε εγκώμια, που ούτως ή άλλως δεν συμπαθούσε, αλλά με το δίδαγμα να μην υπάρξουν άλλοι σημαντικοί Ελληνες που θα διαπομπευθούν πριν αναγνωρισθεί η προσφορά τους στον τόπο.

Ανδρεας Δαβαλας, Δρ Πολιτικής Κοινωνιολογίας

 

Για περισσότερη αρθρογραφία, γίνετε συνδρομητής στην έντυπη Καθημερινή.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ