ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Μια γυναίκα δαιμονισμένη **

Αλληγορία

Σκηνοθεσία: Αντρέι Ζουλάφσκι

Πρωταγωνιστούν: Ιζαμπέλ Ατζανί, Σαμ Νιλ

Στο Βερολίνο, που είναι χωρισμένο από το Τείχος και μοιάζει άλλοτε με φυλακή και άλλοτε με απειλητικό σκηνικό, ένα παντρεμένο ζευγάρι εκρήγνυται. H κρίση εμφανίζεται ως ερωτική αδιαφορία και συνεχίζεται με την υστερία της γυναίκας, που αγγίζει τη σχιζοφρένεια. H Αννα, διχασμένη μεταξύ συζύγου και εραστή, ξεσπά. Ανακοινώνει στον Μαρκ (ο σύζυγος) πως έχει εραστή και τον εγκαταλείπει. H συνέχεια δεν υπακούει στη λογική.

Ο άνδρας διεκδικεί τη γυναίκα (σύζυγος και εραστής κονταροχτυπιούνται για το «κτήμα» τους) και αυτή εξαφανίζεται σε ένα διαμέρισμα όπου κρύβει ένα γλοιώδες και δολοφονικό τέρας που η ίδια γέννησε. Παράλληλα, εμφανίζεται η δασκάλα του μικρού γιου του ζευγαριού, μια σωσίας της «δαιμονισμένης» Αννας, και διεκδικεί πλατωνικά τον Μαρκ.

Ο Πολωνός Αντρέι Ζουλάφσκι, ο οποίος υπήρξε ταλαντούχος στυλίστας του ευρωπαϊκού σινεμά από τις αρχές του ’70 μέχρι τα μέσα του ’80, σκηνοθετεί ελλειπτικά μια αλληγορία τρόμου και ψυχανάλυσης γύρω από την ταυτότητα μιας γυναίκας. O άνδρας βρίσκεται στην περιφέρεια και η γυναίκα παγιδευμένη στο κέντρο ενός κύκλου. Στο σχήμα αυτό παρεμβάλλεται συχνά σαν σφήνα η εικόνα μιας υπαρκτής διαχωριστικής γραμμής -το Τείχος του Βερολίνου με τους φρουρούς που παρατηρούν με κιάλια- η οποία σταθμίζει πολιτικά το φιλμ. O Ζουλάφσκι είναι καθολικός μέχρι το κόκκαλο. H μεταφυσική του ξεχωρίζει το Καλό από το Κακό για να καθορίσει και τη γεωμετρία της μπαρόκ σκηνοθεσίας του. Ολα είναι κομμένα στα δύο: H πόλη, ο άνδρας (ως εραστής και ως σύζυγος), η γυναίκα (ως πόρνη και ως δασκάλα-σωσίας της πόρνης), οι σχέσεις (πίστη και απιστία). Υπάρχει και ο σπόρος του Κακού. Το τέρας, που όταν συνουσιάζεται σαν τον Οιδίποδα με τη μαινάδα μητέρα, παίρνει τη μορφή του συζύγου.

Το πλανάρισμα του Ζουλάφσκι και η εξαιρετική φωτογραφία του Μπρούνο Νίτεν είναι βασικά κλειδιά της ταινίας. Το «Μια γυναίκα δαιμονισμένη» («Possession») γυρίστηκε το 1980 και έφερε στη νεαρή τότε Ιζαμπέλ Ατζανί το βραβείο ερμηνείας του Φεστιβάλ των Καννών. Το φιλμ προβάλλεται σε επανέκδοση.