ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Σχόλιο στον πρωταθλητισμό

Τι κοινό έχει η τέχνη με τον αθλητισμό στη σύγχρονη εποχή; Πώς εμπλέκονται τα δύο τόσο αντιμαχόμενα στην ουσία τους πεδία; Το ερώτημα ίσως να αφήνει κάποιους αδιάφορους, όταν όμως αποτελεί το θέμα μιας διεθνούς έκθεσης, και δη Μπιενάλε η οποία διοργανώνεται στη χώρα μας ένα χρόνο μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ίσως αξίζει να μας απασχολήσει λίγο περισσότερο, αναζητώντας απαντήσεις στα έργα των καλλιτεχνών. O λόγος για τη 16η Διεθνή Biennale Αθλητισμού στη Σύγχρονη Τέχνη, η οποία εγκαινιάστηκε το περασμένο Σάββατο παρουσία του υφυπουργού Πολιτισμού κ. Πέτρου Τατούλη στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, υπό τον βόμβο του πανηγυριού της ΔΕΘ, και η οποία θα διαρκέσει μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου.

Για τους περισσότερους καλλιτέχνες που συμμετέχουν στην έκθεση -έντεκα Ελληνες και ισάριθμοι ξένοι, κυρίως Ισπανοί-, το θέμα αποτέλεσε αφορμή για έναν ειρωνικό σχολιασμό του σύγχρονου «βιονικού» ιδεώδους του πρωταθλητισμού.

Μπαίνοντας στο Μακεδονικό Μουσείο μάς υποδέχεται το έργο Σκιές, Δον Κιχώτης (2005) του Γιώργου Λαζόγκα, όπου παρακολουθούμε στον τοίχο τη σκιά του Δον Κιχώτη (K. Τζούμα) να κινείται προσπαθώντας να υπερβεί μια σειρά από «εμπόδια», ενώ ακολουθεί το ολιγόλεπτο Anesthesia, 2005 (Flash animation, illustrator), του Αλέξανδρου Ψυχούλη: στα πέντε περίπου «κλιπ» του σεναρίου, δικής του κόμικς αισθητικής, τρία μέλη μιας οικογένειας βιώνουν συναισθήματα αποξένωσης και ασφυξίας, αλλά και μια «αναισθησία», κοινή και στους τρεις ποδοσφαιριστές που «παίζουν» στο play station του αγοριού.

Οι φωτογραφίες της Χρυσής Τσιώτα μοιάζουν με εφιαλτικά πορτρέτα παραμορφωμένων υπεραθλητών, ενώ η Λήδα Παπακωσταντίνου επιχειρεί ένα σχόλιο της ηθικής και πραγματικής πτώσης του πρωταθλητή που από ήρωας επιστρέφει στη θνητή τραγική του μοίρα. Αλλες ενδιαφέρουσες στιγμές, τα έργα που εκτίθενται στο Καυταντζόγλειο, καταλληλότερος ίσως χώρος για μια τέτοια έκθεση, με το οπτικά εντυπωσιακό γήπεδο να συνδιαλέγεται με τα έργα: η βιντεο-εγκατάσταση της Εφης Χαλυβοπούλου με τίτλο Eugenic Accidents, 2005, οι εξαιρετικές φωτογραφίες του Τάσου Βρεττού με την κάθε άλλο παρά αθλητική φιγούρα του χορευτή και χορογράφου K. Ρήγου να «ποζάρει» στις εγκαταστάσεις του OAKA, οι βιντεο-εγκαταστάσεις της Ελλης Χρυσίδου και της Δανάης Στράτου, όπου παρακολουθούμε σε δύο μεγάλες οθόνες, έναν Κινέζο μοναχό Σαολίν να κάνει τάι-τσι μπροστά στο Ολυμπιακό Στάδιο του Βερολίνου.

Η πρωτοβουλία για τη διοργάνωση της ισπανικής εμπνεύσεως Μπιενάλε -ώς φέτος πραγματοποιούνταν αποκλειστικά στην Ισπανία- στη Θεσσαλονίκη ανήκει στο υπουργείο Πολιτισμού, σε συνεργασία με το Ανώτατο Συμβούλιο Αθλητισμού της Ισπανίας και τους δύο Ελληνες επιμελητές, Σάνια Παπά και Χρήστο Σαββίδη. Συμμετέχουν επίσης οι M. Μπαμπούσης, Δ. Ξόνογλου, Ερση Χατζηαργυρού, Γιούλα Χατζηγεωργίου.