ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ματιές στις ζωές των άλλων

Είναι αν όχι αδυναμία, οπωσδήποτε ανθρώπινο χαρακτηριστικό: να θέλουμε να μαθαίνουμε για τις ζωές των άλλων. Κυρίως των επωνύμων. Ενα χαρακτηριστικό που έχει πολλές όψεις, πολλά επίπεδα, πολλά στυλ, όλα συνυφασμένα με τις πολιτισμικές αναζητήσεις μιας κοινωνίας. Μία εκδοχή είναι οι λεγόμενες κουτσομπολίστικες εκπομπές, σε διάφορες ώρες της τηλεοπτικής ζώνης. Μια άλλη είναι ο lifestyle έντυπος και, προσφάτως, και ηλεκτρονικός Τύπος. Μια άλλη, εντελώς διαφορετική, είναι οι βιογραφίες.

Τα βιβλία που συνήθως κρύβουν πίσω τους πολύχρονη έρευνα, στοιχεία ρεπορτάζ, γνώσεις ιστορίας και τη λεπτομερή σκιαγράφηση ενός σημαντικού προσώπου στο πλαίσιο της εποχής του. Στις εκδόσεις που θα κυκλοφορήσουν μέχρι το τέλος του χρόνου, ανθούν, και πάλι, οι βιογραφίες, μέσα από τις σελίδες των οποίων θα γνωρίσουμε σημαντικές προσωπικότητες του πρόσφατου ή του απώτερου παρελθόντος. Η «Κ» παρουσιάζει σήμερα μια πρώτη γεύση από τις σημαντικότερες βιογραφίες που θα διαβάσουμε τους επόμενους μήνες.

Ο συγγραφέας της «Μαντάμ Μποβαρύ», ο πληθωρικός Γκυστάβ Φλωμπέρ ξαναζωνταντεύει στη βιογραφία που ετοίμασε ο Φρέντερικ Μπράουν (μελετητής του έργου του) με τίτλο μόνο το επίθετό του: «Φλωμπέρ», εμβληματικό της περιόδου που το γαλλικό μυθιστόρημα έβαλε τις βάσεις του σύγχρονου ευρωπαϊκού μυθιστορήματος. Μια έκδοση με εικονογραφικό υλικό που θα αναπαριστά την εποχή και την κληρονομιά του Φλωμπέρ. (Οκτώβριος, εκδ. «Μεταίχμιο»).

Ο Τρούμαν Καπότε ήταν ένας χαρισματικός, εκκεντρικός, αλλά αυτοκαταστροφικός άνθρωπος. Ο Τζέραλντ Κλαρκ, στο βιβλίο του «Καπότε: μια ζωή εν θερμώ» βασίστηκε σε εκατοντάδες ώρες συνεντεύξεων με τον Καπότε, σε συνομιλίες με σχεδόν όλους όσοι τον γνώρισαν και περιγράφει με ειλικρίνεια τη συναρπαστική ζωή του (Οκτώβριος, εκδ. «Μεταίχμιο»).

Ο Αλμπέρ Καμύ είναι ένας σημαντικός συγγραφέας. Ο Ολιβιέ Τοντ έγραψε τη βιογραφία του μυθιστοριογράφου, του θεατρικού συγγραφέα, του δοκιμιογράφου και του δημοσιογράφου Αλμπέρ Καμύ που τιμήθηκε με το βραβείο Νoμπέλ το 1957, χωρίς να μεγαλοποιεί ή να απαλείφει τις αρετές ή τα ελαττώματα του ανθρώπου και του συγγραφέα του «Ξένου» («Καστανιώτης»).

Η Φρανσουάζ Σαγκάν είναι η συγγραφέας που απογειώθηκε στα 19 της μόλις χρόνια και κατέληξε να πεθάνει απένταρη. Η Μαρί Ντομινίκ Λελιέβρ έψαξε σε βάθος, μίλησε με τον γιο, τη γραμματέα και την επιστήθια φίλη της Σαγκάν και με ανθρώπους που τη γνώρισαν και επιχειρεί σ’ αυτό το βιβλίο να ανασυστήσει τη ζωή της. Η βιογραφία της «Σαγκάν: ζωή στο κόκκινο» (Sagan: a toute allure) συμπληρώνεται με πλούσιο φωτογραφικό υλικό (Οκτώβριος, «Μεταίχμιο»).

Θεωρείται ο επιστήμονας που πέθανε υποστηρίζοντας τις απόψεις του. Το επιστημονικό και το φιλοσοφικό έργο του Γαλιλαίου απεικονίζει μια ολόκληρη εποχή, που άρχισε ν’ αναρωτιέται, να ψάχνει πέρα από στερεότυπα. Ο Εντζίντιο Φέστα είναι ο συγγραφέας του βιβλίου «Γαλιλαίος, ο αγώνας για την επιστήμη», φιλοτεχνεί τη μορφή του Γαλιλαίου και περιγράφει όλο το κλίμα που οδήγησε στη δίκη και την καταδίκη του.

Σαν παλιές συνεντεύξεις

Τις προηγούμενες δεκαετίες υπήρχαν πολλοί και σημαντικοί άνθρωποι που ταξίδευαν, ζούσαν από κοντά τις μεγάλες στιγμές της Ιστορίας κι έγραφαν στη συνέχεια τις εντυπώσεις και τη ματιά τους. Οι μαρτυρίες έχουν μια γεύση από τις σύγχρονες συνεντεύξεις, είναι όμως σίγουρα κάτι πολύ πιο σημαντικό.

Το «Σημειωματάριο από την ΕΣΣΔ, 1934» είναι η γεύση, οι εντυπώσεις της στιγμής, η εικόνα που έγινε λόγος από ένα ταξίδι του Αντρέ Μαλρώ στην τότε Σοβιετική Ενωση. «Το 1934, σκεφτόμουν, σ’ αυτόν τον μικρό κήπο κάτω απ’ το Κρεμλίνο, αυτήν την τεράστια χώρα, που ο Χίτλερ απειλεί από τόσο κοντά κι έχει ήδη λυσσάξει ν’ ανταγωνιστεί την κολοσσιαία Αμερική», έγραψε. (Θα κυκλοφορήσει τον Νοέμβριο από τις εκδόσεις «Πατάκης».)

Στο ίδιο πλαίσιο κινείται και το «Ρώσικο Ημερολόγιο» του συγγραφέα Τζον Στάινμπεκ στη Ρωσία από τις 31 Ιουλίου 1947 ώς τα μέσα Σεπτεμβρίου του ίδιου χρόνου. Τον συνόδευσε ο φωτογράφος Ρόμπερτ Κάππα και μαζί, λόγος και εικόνα, περιγράφουν με ειλικρίνεια και ρεαλισμό το ταξίδι τους, σε μια περιπλάνηση από τη Μόσχα και στο Στάλινγκραντ μέχρι τις αγροτικές περιοχές της Ουκρανίας και τις απομακρυσμένες περιοχές του Καυκάσου. Η έκδοση θα κυκλοφορήσει τον Οκτώβριο από τις εκδόσεις «Κέδρος».

Γεύσεις ανθρώπων, ιστορικών στιγμών και ιστορικών εποχών που άφησαν έντονο στίγμα στο σήμερα.