ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ενας Βερολινέζος Φαραώ στη Ν. Υόρκη

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ. Ενα μνημειακών διαστάσεων άγαλμα του Φαραώ Αμενεμχάτ θα ταξιδέψει για μια δεκαετία από το Βερολίνο στη Νέα Υόρκη. Το πολύτιμο έκθεμα του Εgyptisches Museum und Papyrussamlung, που ξεπερνά τα τρία μέτρα και τους τέσσερις τόνους, θα κοσμεί το κεντρικό αίθριο του Μητροπολιτικού Μουσείου, χάρις στο μακροπρόθεσμο αυτόν δανεισμό. Τοποθετημένο στην αυλή του γερμανικού μουσείου, όπου θα ξεκινήσουν εργασίες, το άγαλμα έπρεπε να αλλάξει θέση. Ετσι, προχώρησε το σχέδιο για την παρουσίασή του στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Θεωρείται ένα από τα ομορφότερα και πιο σημαντικά δείγματα της αιγυπτιακής τέχνης που έχουν διασωθεί.

Είναι κατασκευασμένο από ένα γιγαντιαίο κομμάτι πέτρας, το οποίο μεταφέρθηκε από το Ασουάν εκατοντάδες χιλιόμετρα στον αιγυπτιακό βορρά, στην περιοχή της Μέμφιδας, κοντά στο σημερινό Κάιρο. Εκεί πήρε τη μορφή του Φαραώ και τοποθετήθηκε μέσα σε σύμπλεγμα ναών. Ο νεαρός ηγέτης κάθεται σε θρόνο φορώντας ένα κομμάτι ύφασμα από τη μέση και κάτω.

Ο Φαραώ Αμενεμχάτ ο Β΄ είναι ο τρίτος χρονικά μονάρχης στη 12η δυναστεία, την πιο σημαντική περίοδο του Μέσου Βασιλείου. Βασίλεψε από το 1919 ώς το 1885 π.Χ. Τα δύο πρώτα χρόνια μοιράστηκε την εξουσία με τον πατέρα του. Αργότερα, όταν η δύναμη πέρασε στα χέρια του κατάφερε να ενδυναμώσει το κράτος του και να το κάνει πλουσιότερο. Ηγήθηκε μιας πολεμικής εκστρατείας στο έδαφος της σημερινής Συρίας, κερδίζοντας λάφυρα αλλά και 1.500 αιχμαλώτους, τους οποίους υποχρέωσε σε καταναγκαστική εργασία στην πυραμίδα του. Την ίδια περίοδο άνθησε και το εμπόριο. Από την περιοχή του σημερινού Λιβάνου, η Αίγυπτος πήρε ξυλεία, από την περιοχή του Ορους Σινά, χαλκό και τιρκουάζ και από τη Νουβία χρυσό.

Η βασιλεία του Αμενεμχάτ συνέπεσε επίσης με την πολιτιστική άνθηση, η οποία μας κληροδότησε σπουδαία έργα τέχνης. Το άγαλμα του Φαραώ θα μείνει ένα χρόνο στο κεντρικό αίθριο και ύστερα θα μετακινηθεί στην πτέρυγα Lila Acheson Wallace Galleries of Egyptian Art για άλλα εννέα χρόνια.

Αφορμή για τον δανεισμό ήταν η αναγκαστική μετακίνηση του αγάλματος στο πλαίσιο της έναρξης εργασιών στον αύλειο χώρου της Νήσου των Μουσείων, στο Βερολίνο, όπου βρισκόταν μέχρι προσφάτως. Το μεγαλόπνοο σχέδιο ανακαίνισης της Νήσου, που βρίσκεται ήδη σε στάδιο υλοποίησης και αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί ώς το 2015, προβλέπει τη δημιουργία ενός αρχαιολογικού περιπάτου στους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους των πέντε ιστορικών κτιρίων. Χωρίς να χάσουν τον αυτόνομο χαρακτήρα τους, τα μουσεία του νησιού συνδέονται σταδιακά μεταξύ τους, συνθέτοντας ένα νοητό ταξίδι σε πάνω από 600.000 χρόνια ανθρώπινης ιστορίας, από την πρώιμη λίθινη εποχή ώς τον 19ο αιώνα.