ΜΟΥΣΙΚΗ

Λι «Σκρατς» Πέρι, «ο Σαλβαντόρ Νταλί της μουσικής»

Λι «Σκρατς» Πέρι, «ο Σαλβαντόρ Νταλί της μουσικής»

Ο πρωθυπουργός της Τζαμάικα, Αντριου Χόλνες, μνημόνευσε την «ποιοτική συνεισφορά» του στην παγκόσμια μουσική. Ο συγγραφέας Χάρι Κούνζρου σχολίασε πως «μεγάλο μέρος της ζωής μας, είτε το γνωρίζουμε είτε όχι, βιώνεται μέσα σε ήχους που εκείνος δημιούργησε». Ο ράπερ Αφρικα Μπαμπάατα τόνισε μεταξύ άλλων ότι «ήταν ο ήχος του που μας ενέπνευσε να ξεκινήσουμε το χιπ χοπ».

Ηταν στ’ αλήθεια επιδραστικός ο Λι «Σκρατς» Πέρι, ο τζαμαϊκανός μουσικός παραγωγός και περφόρμερ που έφυγε από τη ζωή την Κυριακή σε ηλικία 85 ετών. Αρκεί να αναλογιστούμε ότι το παρακλάδι της ρέγκε που έγινε γνωστό από τον Μπομπ Μάρλεϊ, αλλά και η ραπ, η ηλεκτρονική μουσική, βασίστηκαν εν πολλοίς σε ιδέες που μόνο ένα τόσο λοξό και παραγωγικό μυαλό μπορούσε να κατεβάσει.

Γεννήθηκε στο Ανοβερ της Τζαμάικα. Η φτωχική ζωή των σκληρά εργαζόμενων γονιών του δεν τον γοήτευσε και έτσι παράτησε το σχολείο, προκειμένου να μάθει ντόμινο και να γνωρίσει τη φύση, δύο βασικούς, κατά δήλωσή του, πυλώνες της ανατροφής του. Η μουσική καριέρα του ξεκίνησε στα τέλη του ’50, στο πλάι του Κλέμεντ Ντοντ, επικεφαλής του Studio One της Τζαμάικα, όπου εργάστηκε ως αποθηκάριος, dj, καλλιτέχνης, παραγωγός.

Ο εκκεντρικός χαρακτήρας του έφερε τη σύγκρουση με τον Ντοντ, τον οποίο άφησε για χάρη του αντιζήλου του, Τζο Γκιμπς. Οι διαφωνίες δεν έλειψαν ούτε εδώ και έτσι ο Πέρι ίδρυσε τους Upsetters και την ομώνυμη δισκογραφική εταιρεία. Φυσικά, το απόγειο της δημιουργικότητάς του θα επιτυγχανόταν στο θρυλικό στούντιό του Black Ark, στο Κίνγκστον. Και τι δεν συνέβη εδώ: ηχογραφήσεις του Μπομπ Μάρλεϊ, των Heptones, του Μαξ Ρομέο και του Πολ Μακάρτνεϊ, η δημιουργία του άλμπουμ «Super Ape», η γέννηση του ήχου dub και της τεχνικής του remix και βέβαια, μια μεγάλη πυρκαγιά το 1983, που λέγεται ότι έβαλε ο ίδιος ο Πέρι, πιστεύοντας ότι ο χώρος έχει καταληφθεί από κακόβουλα πνεύματα.

Οι εκκεντρικότητες θα παρέμεναν αμείωτες τις επόμενες δεκαετίες, όπως και η δημιουργικότητα του παραγωγού, που πλέον χρησιμοποιούσε ως ηχητικό ορμητήριο ένα στούντιο στην Ελβετία, το οποίο επίσης κάηκε, το 2015, μαζί με ένα πλούσιο αρχείο και αρκετά αλλόκοτα συναυλιακά κοστούμια. Ας μη μας εκπλήσσουν όμως όλα αυτά. Οπως δήλωνε κάποτε ο Κιθ Ρίτσαρντς, «δεν μπορείς να καταλάβεις τον Λι “Σκρατς” Πέρι. Είναι ο Σαλβαντόρ Νταλί της μουσικής. Είναι ένα μυστήριο. Οργανό του είναι ο κόσμος. Πρέπει απλώς να τον ακούσεις».