ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Rijksmuseum, το σύγχρονο μουσείο της εξωστρέφειας

rijksmuseum-to-sygchrono-moyseio-tis-exostrefeias-2085123

«Θέλουμε να κάνουμε τον κόσμο να χαρεί και να αντλήσει έμπνευση». Αυτά τα απλά λόγια του Peter Gorgels, μάνατζερ ψηφιακών μέσων στο Rijksmuseum του Αμστερνταμ, αποκαλύπτουν μια ολόκληρη φιλοσοφία για τη σχέση ενός μουσείου με το κοινό αλλά και την αβίαστη ένταξη της τεχνολογίας στη διάχυση της τέχνης. Ο Peter Gοrgels ήταν ένας από τους ομιλητές στη διημερίδα για την Ψηφιακή Αειφορία που οργάνωσαν στην Τεχνόπολη ο Κόμβος Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας της Τεχνόπολης του Δήμου Αθηναίων INNOVATHENS, το PostScriptum και η Εταιρεία Ελεύθερου Λογισμικού/Λογισμικού Ανοιχτού Κώδικα (ΕΕΛ/ΛΑΚ). Ηταν μια καταιγίδα ιδεών και ενημέρωσης για την εφαρμογή της τεχνολογίας στα μουσεία και τους πολιτιστικούς οργανισμούς. Παρών ήταν και ο αν. διευθυντής της Europeana Foundation, Harry Verwayen, και πολλοί ακόμη, Ελληνες και ξένοι.

Αλλά το Rijksmuseum, που τιμήθηκε με το Βραβείο του Ευρωπαϊκού Μουσείου για το 2015, προέβαλε τη νέα γνώση που προϋποθέτει εμπειρία σε κοινωνικά δίκτυα, ανθρωπογεωγραφία και οικονομία αγοράς. Η παρουσίαση της νέας ιστοσελίδας του ολλανδικού μουσείου, που άνοιξε πρόσφατα πλήρως ανακαινισμένο ως ναυαρχίδα των μουσείων του 21ου αιώνα, εντυπωσιάζει, πρώτον, για την οριζόντια εξωστρέφεια και, δεύτερον, για την κάθετη διάχυση. Ο Peter Gorgels υπήρξε σαφής και μιλούσε με τη γνώση της αυτοπεποίθησης. Το Rijksmuseum βγάζει σταδιακά όλη τη συλλογή του online με ελεύθερη χρήση (με δυνατότητα downloading κάθε έργου) και αυτό δεν αφορά μόνο τα 8.000 έργα τέχνης που εκτίθενται, αλλά σταδιακά και εκ περιτροπής το 1 εκατ. έργα που είναι στις αποθήκες. Ηδη, έχουν αναρτηθεί 210.000 έργα τέχνης, ελεύθερα για κάθε χρήση.

Η κεντρική ιδέα του σχεδιασμού της ιστοσελίδας (αλλά και της σχέσης του Μουσείου με το παγκόσμιο κοινό) είναι η δύναμη και η απλότητα του αυθεντικού έργου που μπορεί να γεννήσει αντιγραφές, μιμήσεις, εφαρμογές ή απλώς συγκίνηση. Είναι εντυπωσιακή η εξωστρέφεια του Rijksmuseum, που σε αντίθεση με τα φοβικά σύνδρομα, την εσωστρέφεια, την καχυποψία και την αντι-μαρκετίστικη αντίληψη των περισσότερων ελληνικών μουσείων, όχι μόνο απελευθερώνει την τέχνη αλλά και ενθαρρύνει το κοινό να κάνει «πράγματα» με κάθε έργο. Να κάνει αντικείμενα, δική του τέχνη, προγράμματα ή εφαρμογές. Κατά
βούληση. «Αν κάποιος κάνει κακή χρήση έργου τέχνης», απάντησε ο Peter Gorgels σε ερώτηση, «αυτό μειώνει εκείνον, όχι το Μουσείο».

Το Rijksmuseum, με τα εξαίρετα animated βίντεο που ετοίμασε, τις συμμαχίες του με το etsy και τα art project της Google, έχει προσαρμόσει πολλές ιδέες στους νέους ανθρωπότυπους της νέας οικουμενικής κουλτούρας, τον άνθρωπο που πάει παντού, φωτογραφίζεται παντού και φαντασιώνεται τα πάντα.