ΒΙΒΛΙΟ

Καλειδοσκόπιο στον έξω κόσμο

kaleidoskopio-ston-exo-kosmo-2042811

Δεν είχα φανταστεί ότι ιστορίες για το ψάρεμα, γραμμένες από έναν άγνωστο σε μένα Tσέχο συγγραφέα, θα μου έδιναν τέτοια χαρά. Το «Μια ζωή ψαρεύοντας» του Ota Pavel (1930-1973), σε μετάφραση Κώστα Τσίβου και επιμέλεια Δημήτρη Νόλλα, είναι ένας μόνο από τους τίτλους της σειράς Ξένης Λογοτεχνίας, που εγκαινίασαν το 2013 οι εκδόσεις «Ικαρος» και που σταδιακά έγιναν «έξι». Τι καλύτερο για μια σειρά από το να έχει ένα κοινό να περιμένει τον επόμενο τίτλο;

Εξωστρέφεια

Η υπόθεση «εκδοτική σειρά» έχει χτίσει μύθους στην παγκόσμια εκδοτική ιστορία και έχει πατήσει πάνω στην εγγενή τάση του αναγνώστη να αναφέρεται σε ένα σύστημα που εμπιστεύεται. Για τον «Ικαρο» ήταν ένα επιπλέον στοίχημα καθώς το ιστορικό του αποτύπωμα και η κλασική του διασύνδεση με τον αφρό της ελληνικής διανόησης έπρεπε να διαφυλαχθεί και να παραμείνει σε στεγανό καθεστώς όσο η εταιρεία, με τη νεότερη γενιά, αναζητούσε μια καλώς εννοούμενη ανανέωση και εξωστρέφεια.

«Η σειρά Ξένης Λογοτεχνίας θέλαμε να προτείνει φρέσκα ονόματα, νέων συγγραφέων με ταλέντο», λέει ο Νίκος Αργύρης των εκδόσεων «Ικαρος». «Τα περισσότερα από τα βιβλία είναι debut novels με μερικές εξαιρέσεις φυσικά, όπως ο Colm Toibin και ο Jean Echenoz, και οι δύο καταξιωμένοι συγγραφείς. Τα επιλέγουμε προσεκτικά, όπως και τους συνεργάτες (επιμελητές, μεταφραστές). Νομίζω πως το μέχρι τώρα αποτέλεσμα και οι αντιδράσεις των αναγνωστών μας έχουν δικαιώσει στις επιλογές».

Ηδη, η σειρά έχει επιτύχει μεγάλη διείσδυση σε ένα κοινό που αναζητεί νέες φωνές. Δεν είναι απλό. Ωστόσο, πολλοί από τους τίτλους έχουν συζητηθεί ιδιαίτερα, με το μυθιστόρημα του Κολομβιανού Juan Gabriel Vasquez (γεννημένου το 1973) «Ο ήχος των πραγμάτων όταν πέφτουν» (σε μετάφραση Αχιλλέα Κυριακίδη) να έχει ξεχωρίσει. Ηδη, ο «Ικαρος» έχει εξασφαλίσει τα δικαιώματα για τα προηγούμενα δύο μυθιστορήματα του Juan Gabriel Vasquez. Το ύφος του είναι βαθύ, οι περιγραφές του σχεδόν εξπρεσιονιστικές και οι χαρακτήρες του αξιομνημόνευτοι.

Η ευρυχωρία της σειράς σε διαφορετικά στυλ γραφής είναι μια αρετή που της χαρίζει το στοιχείο της έκπληξης. Δίπλα στο «14» του Jean Echenoz (μια εναλλακτική «βιογράφηση» του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου από τον Γάλλο στυλίστα, σε μετάφραση Αχ. Κυριακίδη) υπάρχει η «Ιδιοπάθεια» του Sam Byers, μια αγγλοσαξονική ανατομία στις σύγχρονες σχέσεις. Η «Διαθήκη της Μαρίας» από τον κορυφαίο Colm Toibin (σε μετάφραση Αθηνάς Δημητριάδου) είναι ίσως το πιο φιλοσοφικό βιβλίο της σειράς, ένα κομψοτέχνημα γραφής και νοήματος, που «χτίζει» πάνω στη σχέση μητέρας-γιου με το πρότυπο της Παναγίας και του Ιησού.

Ο πρώτος τίτλος της σειράς, το «Πού ήσασταν όλοι» του νέου Ιταλού συγγραφέα Πάολο ντι Πάολο (σε μετάφραση Ανταίου Χρυσοστομίδη), μας είχε προϊδεάσει για το τι θα ακολουθούσε. Μια ιστορία που ανατέμνει μια οικογένεια, έναν τρόπο ζωής, ένα ήθος. Μόλις κυκλοφόρησε αυτό το ιταλικό μυθιστόρημα μπορούσε κανείς αμέσως να το ξεχωρίσει χάρη στο εξώφυλλο και στην ιδιαίτερη εικαστική εμφάνιση. Σταδιακά, με κάθε τίτλο να έχει διαφορετική σύνθεση στην ίδια εικαστική αισθητική, η σειρά απέκτησε αναγνωρισιμότητα, στυλ και αποδοχή. Τα εξώφυλλα είναι σχεδιασμένα από τον Χρήστο Κούρτογλου, μέλος του Indyvisual Collective. Είναι ένας νέος γραφίστας του οποίου τη δουλειά είδαν στον «Ικαρο» στο Ιντερνετ και «ενθουσιάστηκαν», όπως αναφέρουν.

Κατά βάση, η σειρά παρακολουθεί τάσεις και παρακλάδια της σκέψης, κυρίως αυτής που παράγεται από την εποχή μας, δίνοντας ψήφο εμπιστοσύνης στις νέες φωνές που διακρίνονται διεθνώς. Οπως στον νέο Αμερικανό συγγραφέα Anthony Marra, που με το «Αστερισμός Ζωτικών Φαινομένων» (μτφ. Αχ. Κυριακίδης) διεισδύει στην Τσετσενία δίνοντας άλλη διάσταση στη λογοτεχνία με γεωπολιτική διάσταση.

Η σειρά του «Ικάρου» συνεχίζεται και οι επόμενοι τίτλοι που περιμένουμε είναι:«Εθιμα ταφής» της Hannah Kent (μετάφραση Μαρία Αγγελίδου), «Τα χρόνια της φωτιάς» της Rachel Kushner (μετάφραση Γιώργος-Ικαρος Μπαμπασάκης), «Καλή τύχη εδώ και τώρα»του Matthew Quick (μετάφραση Σπύρος Γιανναράς) και «10η Δεκεμβρίου» του George Saunders (μετάφραση Γιώργος-Ικαρος Μπαμπασάκης).