ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τα θρυλικά Στάγιερ αποστρατεύονται

Επειτα από 50 και πλέον χρόνια ευδοκίμου υπηρεσίας στις ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις, τα θρυλικά φορτηγά Στάγιερ «αποστρατεύονται».

Η απόφαση αντικατάστασης δύο ιστορικών οχημάτων των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, των φορτηγών Στάγιερ και των τζιπ της Mercedes-Benz GD, μέσα από διαγωνισμό που το πρώτο μέρος του εκτιμάται πως θα είναι προϋπολογισμού 550 εκατομμυρίων ευρώ, κινητοποιεί όλες τις μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες με δραστηριότητα στην άμυνα αλλά και σειρά εταιρειών που ειδικεύονται στον εξοπλισμό τέτοιων οχημάτων.

Ηδη, σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν γίνει κάποιες ανεπίσημες παρουσιάσεις στην Αθήνα από ξένους ομίλους, ενώ οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Εθνικής Αμυνας εργάζονται πυρετωδώς επί των προδιαγραφών των οχημάτων και των άλλων παραμέτρων του διαγωνισμού. Ο διαγωνισμός θα είναι ασφαλώς μειοδοτικός, αλλά δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμα ο αριθμός των οχημάτων και οι ακριβείς τύποι οχημάτων που θα ζητήσουν οι Ενοπλες Δυνάμεις.

ta-thrylika-stagier-apostrateyontai0Η συγκεκριμένη προμήθεια έχει όμως πρόσθετο ενδιαφέρον, γιατί αναμένεται να αποτελέσει και την πρώτη πράξη επανεκκίνησης της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας και ειδικότερα της Ελληνικής Βιομηχανίας Οχημάτων (ΕΛΒΟ), η οποία έπειτα από κατάληξη του σχετικού διαγωνισμού τελεί υπό πώληση σε σχήμα ισραηλινών συμφερόντων. Η ΕΛΒΟ εκτιμάται πως μπορεί να αποτελέσει το εργοστάσιο στο οποίο θα εκτελείται ένα σταδιακά ολοένα και μεγαλύτερο μέρος της συναρμολόγησης εκείνων των οχημάτων που θα επιλέξει τελικά η χώρα.

Στο σχήμα που εξαγοράζει την ΕΛΒΟ, όμως, συμμετέχει και η ισραηλινή βιομηχανία Plasan, η οποία έχει η ίδια όχημα με το οποίο ενδεχομένως να συμμετάσχει στον διαγωνισμό. Μάλιστα, προ ολίγων ημερών ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος, μιλώντας στη Βουλή, εξήγησε ότι η ΕΛΒΟ, «μετά το πολυετές καθεστώς εκκαθάρισης, περιήλθε σε νόμιμο αγοραστή και συνεπώς δύναται να συμμετάσχει στο πλαίσιο τυχόν διαγωνιστικών διαδικασιών για την προμήθεια στρατιωτικών οχημάτων, επ’ ωφελεία των Ενόπλων Δυνάμεων, εφόσον εκδηλωθεί συγκεκριμένη απαίτηση και σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο».

Βεβαίως, οι Ισραηλινοί της Plasan δεν είναι οι μόνοι διεκδικητές. Στον διαγωνισμό, όταν αυτός προκηρυχθεί, θα συμμετάσχουν και ιταλικές, γερμανικές, γαλλικές και αμερικανικές εταιρείες. Οσοι παρακολουθούν τις σχετικές εξελίξεις από κοντά θεωρούν βέβαιη την εκδήλωση ενδιαφέροντος από τη Mercedes-Benz Defence Vehicles. Αλλωστε, ακόμα και αν δεν επιλεγεί δικό της όχημα, είναι πιθανό να χρησιμοποιηθούν κινητήρες της, εξηγούν οι ίδιες πηγές. Αλλη μια γερμανική εταιρεία που αναμένεται να ενδιαφερθεί είναι η Rheinmetall.

ta-thrylika-stagier-apostrateyontai1
Εχει ήδη ληφθεί απόφαση για την αντικατάσταση δύο ιστορικών οχημάτων των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, των φορτηγών Στάγιερ και των τζιπ της Mercedes-Benz GD.

Από τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει ήδη ενδιαφερθεί η Oshkosh Corporation, πρώην Oshkosh Truck, μια βιομηχανία που σχεδιάζει και κατασκευάζει ειδικά φορτηγά, στρατιωτικά οχήματα, αμαξώματα φορτηγών, πυροσβεστικές συσκευές αεροδρομίου και συναφή εξοπλισμό.

Από την Ιταλία, ισχυρή υποψηφιότητα εκτιμάται πως θα θέσει η Iveco Defense Vehicles, η οποία ανήκει τον όμιλο Ανιέλι και εδρεύει στο Μπολζάνο της Βόρειας Ιταλίας, στην ίδια εγκατάσταση που ήταν η αρχική τοποθεσία της Lancia. Πρόκειται για έναν κατασκευαστή στρατιωτικών οχημάτων που ιδρύθηκε το 1937 και στη συνέχεια έγινε μέλος του ομίλου Iveco το 1975. Η Iveco Defense Vehicles κατάφερε μάλιστα πρόσφατα να πάρει συμβόλαιο από τη Γαλλία, προς έκπληξη πολλών.

Εκπληξη διότι εκεί θεωρείται προνομιακή αγορά για τη Renault Trucks Defense, που μαζί με τις Acmat και Panhard συνδύασαν τεχνογνωσία και δυνάμεις στο νέο ενιαίο εμπορικό σήμα Arquus. Το τμήμα Renault Trucks Defense ανήκει εξ ολοκλήρου στη Renault Trucks, που με τη σειρά της ελέγχεται από το Volvo Group, το οποίο δεν σχετίζεται πλέον με τα ομώνυμα επιβατηγά οχήματα, ο έλεγχος των οποίων έχει περάσει σε σχήμα κινεζικών συμφερόντων.

Αναμενόμενο είναι το ενδιαφέρον και της MAN Group, ενώ έως ότου προκηρυχθεί ο διαγωνισμός εκτιμάται πως μπορεί να εμφανιστούν και άλλοι όμιλοι και αργότερα να σχηματιστούν ενδεχομένως και κοινοπραξίες.

Αποσύρεται μετά μισό αιώνα το στρατιωτικό φορτηγό Στάγιερ

Υστερα από μισό αιώνα από την κυκλοφορία του πρώτου στρατιωτικού φορτηγού Στάγιερ στα ελληνικά χώματα και εκατοντάδες εκατομμύρια, αν όχι δισεκατομμύρια, χιλιόμετρα ανά τη χώρα, οι καρότσες πάνω στις οποίες έχουν ανέβει από αμούστακοι φαντάροι μέχρι παππούδες και γιαγιάδες στις αρχές της δεκαετίας του ’90 –όταν χρειάστηκε να παράσχουν πολιτικό έργο λόγω της απεργίας των οδηγών λεωφορείων– αποσύρονται.

ta-thrylika-stagier-apostrateyontai2
Τα φορτηγά κατασκευάζονταν από τη Στάγιερ Ελλάς ΑΒΕ, που ήταν θυγατρική της αυστριακής Στάγιερ, και κατόπιν από την Ελληνική Βιομηχανία Οχημάτων. 

Οι μνήμες πολλών γενεών στρατευσίμων και πολλών μόνιμων από τα «σιδερένια μουλάρια» των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, όμως, θα παραμείνουν ζωντανές τουλάχιστον όσο και αυτοί που τις κουβαλούν. Τα Στάγιερ, και κυρίως το Στάγιερ 680 M, τύπος φορτηγού που κατασκευαζόταν στην Ελλάδα από το 1972 έως το 1984 στις γραμμές της Στάγιερ Ελλάς –που μετονομάστηκε αργότερα σε Eλληνική Bιομηχανία Oχημάτων–, ευδοκίμως υπηρέτησαν την εθνική άμυνα της χώρας και μάλιστα για περισσότερο χρόνο απ’ ό,τι περίμεναν και οι πλέον αισιόδοξοι. 

Το Στάγιερ 680 Μ, γνωστό και ως «Στάγιερ Μαραθών», και τα νεότερα «αδελφάκια» του, όπως το 680 Μ3, γεννήθηκαν στην ίδια γραμμή παραγωγής η οποία έβγαλε και τα τζιπάκια «παντοδαπού εδάφους» Mercedes Benz GD 290 και αργότερα και τα Hummer HMMWV (4×4) 1114 GR του Ελληνικού Στρατού. Τα Στάγιερ ξεκίνησαν να συναρμολογούνται κατά ολοένα και μεγαλύτερο μέρος στις εγκαταστάσεις της Σίνδου στη Θεσσαλονίκη το 1972 αρχικά από την εταιρεία Στάγιερ Ελλάς ΑΒΕ, που ήταν θυγατρική της αυστριακής Στάγιερ, και κατόπιν από την Ελληνική Βιομηχανία Οχημάτων, όταν το 1987 ο πλήρης έλεγχος του εργοστασίου πέρασε στο ελληνικό Δημόσιο.

Τα ελληνικά Στάγιερ διάβηκαν, όμως, και τα σύνορα και υπηρέτησαν και στο εξωτερικό, όπως στη Βοσνία το 1996, καθώς και σε άλλες ελληνικές αποστολές, όπως και σε κοινές ασκήσεις με συμμαχικές ένοπλες δυνάμεις. Υπηρέτησαν τον Στρατό, υπηρετούσαν την Αεροπορία, υπηρέτησαν το Ναυτικό και δύσκολα θα βρει κάποιος Ελληνα που έχει υπηρετήσει στρατιωτική θητεία που δεν έχει ανέβει επάνω τους. Οσοι είχαν ειδικότητα οδηγού μπορεί να θυμούνται το ασαφές σκληρό πεντατάχυτο κιβώτιο ταχυτήτων αλλά και τα υποτυπώδη καλοριφέρ τους, που, όταν δούλευαν, δημιουργούσαν γλυκιά θαλπωρή στην καμπίνα του οδηγού για τους τυχερούς που βρίσκονταν μέσα στο όχημα και όχι στην καρότσα.