ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Σε επίπεδα-ρεκόρ, στα 277 τρισ. δολ., το παγκόσμιο χρέος στο τέλος του έτους

Οι δανειολήπτες των αναδυόμενων αγορών πρέπει να πληρώσουν χρέος ύψους 7 τρισ. δολαρίων μέχρι το τέλος του έτους.

Ενα «τσουνάμι» χρέους έχει ήδη προκαλέσει  και εξακολουθεί να τροφοδοτεί η πανδημία, καθώς κυβερνήσεις και επιχειρήσεις κατέφυγαν στον δανεισμό τους πρώτους εννέα μήνες του 2020. Η κρούση προέρχεται αυτή τη φορά από το Διεθνές Χρηματοπιστωτικό Ινστιτούτο (IIF) που προβλέπει πως μέχρι το τέλος του έτους το παγκόσμιο χρέος θα εκτιναχθεί στο 365% του παγκόσμιου ΑΕΠ, σημειώνοντας ραγδαία αύξηση σε σύγκριση με το περασμένο έτος, καθώς στα τέλη του 2019 το παγκόσμιο χρέος ανερχόταν στο 320% του παγκόσμιου ΑΕΠ.

Οπως τονίζει το IIF, το παγκόσμιο χρέος έχει αυξηθεί συνολικά κατά 15 τρισ. δολάρια στη διάρκεια του έτους και αναμένεται να κλείσει τη χρονιά στα 277 τρισ. δολάρια. Το IIF προειδοποιεί έτσι πως η συνεχής συσσώρευση χρέους θα οδηγήσει την παγκόσμια οικονομία σε μια κατάσταση στην οποία θα απαιτείται μεγάλη προσπάθεια για να μειωθεί ο δανεισμός «χωρίς να πληγεί καίρια η οικονομική δραστηριότητα».

Οπως τονίζει το IIF, η υπερχρέωση είναι ιδιαίτερα επισφαλής στις αναδυόμενες αγορές όπου έχει αυξηθεί φέτος κατά 26 εκατοστιαίες μονάδες και αγγίζει το 250% του ΑΕΠ. Εχει, άλλωστε, εκτιναχθεί στα ύψη φέτος το τμήμα των εσόδων τους που αναγκάζονται να διαθέσουν οι κυβερνήσεις των αναδυόμενων αγορών για την αποπληρωμή του χρέους τους. 

Για αυτό και αναμένεται μεγάλη αύξηση των χωρών που θα αναγκαστούν σε αναστολή πληρωμών φέτος και θα χρειαστεί να προχωρήσουν σε αναδιάρθρωση του χρέους τους. Στη διάρκεια της εβδομάδας η Ζάμπια ήταν η έκτη αναπτυσσόμενη χώρα που αναγκάστηκε να προχωρήσει σε στάση πληρωμών του αναδιαρθρωμένου χρέους της και στο μεταξύ αναμένεται στάση πληρωμών κι από άλλες χώρες. Εχει, βέβαια, μεσολαβήσει η πρωτοβουλία που έλαβαν οι χώρες-μέλη του G20, καθώς αποφάσισαν να δώσουν πίστωση χρόνου σε 46 από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου και να τους επιτρέψουν να καθυστερήσουν την αποπληρωμή χρέους ύψους περίπου 5 δισ. δολαρίων που έπρεπε να πληρώσουν στη διάρκεια του έτους. Οι χώρες-μέλη του G20 ετοιμάζονται, άλλωστε, να αντλήσουν από τα κεφάλαια του ΔΝΤ και ειδικότερα από τα «ειδικά τραβηχτικά δικαιώματα» όπως αποκαλείται μια κατηγορία διαθεσίμων του Ταμείου προκειμένου να στηρίξουν τις φτωχότερες χώρες. Οικονομικοί αναλυτές προειδοποιούν, πάντως, πως θα χρειαστεί πολύ μεγαλύτερη προσπάθεια για να απομακρυνθεί ο κίνδυνος μιας νέας δημοσιονομικής κρίσης σε μεγάλο αριθμό αναπτυσσόμενων χωρών.

Σύμφωνα με σχετικό ρεπορτάζ των Financial Times, οι αναδυόμενες οικονομίες κινδυνεύουν, όπως συνέβη και παλαιότερα, να αντιμετωπίσουν υψηλό πληθωρισμό αν επιχειρήσουν να αγοράσουν τα δικά τους τα ομόλογα. Η εναλλακτική τους θα είναι να αντιμετωπίσουν οι οικονομίες τους αποπληθωρισμό αν επιτρέψουν τη ραγδαία άνοδο του χρέους του.

Μιλώντας στη βρετανική εφημερίδα, ο Λουίς Ογκάνς, επικεφαλής των ερευνών για τις αναδυόμενες οικονομίες στην JPMorgan, προεξοφλεί πως «τα υψηλά επίπεδα χρέους θα οδηγήσουν στη δημιουργία των λεγόμενων τραπεζών «“ζόμπι” και των επιχειρήσεων “ζόμπι” που ανακόπτουν την ανάπτυξη». Οι κυβερνήσεις των χωρών της Δύσης και οι κεντρικές τράπεζές τους έχουν κρατήσει σε ιστορικά χαμηλά το κόστος του δανεισμού και έχουν διοχετεύσει κάθε λογής στήριξη στην οικονομία τους. Στις αναδυόμενες οικονομίες, όμως, έχουν καταρρεύσει τα φορολογικά έσοδα δυσχεραίνοντας, έτσι, πολύ περισσότερο τις προσπάθειες για αποπληρωμή του χρέους. Οι δανειολήπτες των αναδυόμενων αγορών πρέπει να πληρώσουν χρέος ύψους 7 τρισ. δολαρίων μέχρι το τέλος του έτους.