ΑΠΟΨΗ

Διαχείριση κρίσης: το άλλο εργαλείο νίκης επί της COVID-19

Διαχείριση κρίσης: το άλλο εργαλείο νίκης επί της COVID-19

Η διαχείριση κρίσεων σε δύσκολους καιρούς είναι το στοίχημα για την εμπέδωση σε βάθος και την ανάδειξη μιας ηγετικής προσωπικότητας. Ο τρόπος ωστόσο με τον οποίο θα αντιδράσει μια κυβέρνηση ή ένας οργανισμός τα πρώτα 24ωρα από την έναρξη της κρίσης συναρτά σε μεγάλο βαθμό την εξέλιξη και μετέπειτα τύχη αυτής της κρίσης. 

Μια καθυστερημένη διαχείριση μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη κατάρρευση. Και εδώ η κυβέρνηση τα πήγε εξαιρετικά καλά στην αντιμετώπιση του πρώτου κύματος της πανδημίας. Τα πήγε όμως καλά και για δύο άλλους λόγους. Κατά πρώτον, δεν μιλούσαν πολλοί και πολύ για τη διαχείριση της πανδημίας αλλά κυρίως μιλούσαν οι υγειονομικοί και ελάχιστα έως καθόλου οι πολιτικοί και, κατά δεύτερον, οι προσωπικές δηλώσεις του πρωθυπουργού, που χαρακτηρίζονταν από ειλικρίνεια.

Στη διαχείριση του 2ου βαρύτερου κύματος της πανδημίας οι δηλώσεις του πρωθυπουργού εξακολούθησαν να είναι μετριοπαθείς, σοβαρές και υπεύθυνες. Από την άλλη, το στάδιο της ανίχνευσης των πρόδρομων συμπτωμάτων αυτής της δεύτερης κρίσης, καθώς και της προετοιμασίας για τη σωστή της διαχείριση, εμφάνισε σημαντική απόκλιση καθώς η καλπάζουσα εκθετικότητα του ιού σε κρούσματα και διασωληνωμένους ήταν εκτός προβλέψεων τόσο των υγειονομικών και πολύ περισσότερο της πολιτικής ηγεσίας. Ως εκ τούτου έπρεπε να γίνει δυναμική διαχείριση μιας ιδιαιτέρως δύσκολης κατάστασης που εξελισσόταν ραγδαία.

Σε μια τέτοια λοιπόν κακή συγκυρία, τα μεγάλα λόγια περισσεύουν –π.χ. «Δεν πρόκειται να γίνει lockdown», «Η ανάπτυξη το 2021 στη μετά COVID-19 εποχή θα έχει δυναμική εκτίναξη»– όπως και οι διαφορετικές προβλέψεις για την άρση του lockdown κ.ά. 

Ωφέλιμη, χρηστή, με σωφροσύνη και σύνεση στρατηγική, σε μια τέτοια συγκυρία, είναι η στρατηγική της σιωπής όλων και ο καθορισμός ενός μόνον υπευθύνου επικοινωνίας και ενημέρωσης της κοινωνίας για την εξέλιξη της κατάστασης, με εργαλείο τη γλώσσα της αλήθειας, καθώς –σε διαφορετική περίπτωση– είναι βέβαιο ότι θα προκύψει ανεπανόρθωτη σύγχυση. Και για να θυμηθούμε τις τρεις φάσεις αποτελεσματικής αντιμετώπισης μιας κρίσης, αυτές είναι:

α. Η φάση του σχεδιασμού που εμπεριέχει τον καθορισμό της ομάδας διαχείρισης κρίσεων, την ανάλυση των αιτιών και την εκπαίδευση της ομάδας στις στρατηγικές διαχείρισης, τον προσδιορισμό ενεργειών δράσης και την επικαιροποίησή τους, τις ασκήσεις ετοιμότητας και τον ορισμό υπευθύνου επικοινωνίας.

β. Η φάση της αποτελεσματικής εφαρμογής, που περιλαμβάνει την ενεργοποίηση της ομάδας και την οργανωμένη υλοποίηση του σχεδίου δράσης με βασικό συστατικό την ευέλικτη προσαρμογή σε νέα δεδομένα. 

γ. Η φάση της επανεξέτασης (follow up), που περιέχει τον απολογισμό αποτελεσματικότητας, τις βελτιωτικές προτάσεις και τη συνεχή παρακολούθηση της κατάστασης.

Σε γενικές γραμμές, στη διαχείριση μιας κρίσης υπάρχει ένα τρίπτυχο που βοηθάει στην επιτυχή έκβαση των κρίσιμων γεγονότων:
Η αξιοποίηση στελεχικού δυναμικού που διαθέτει το χάρισμα της επικοινωνίας, της δημιουργικότητας, της ευελιξίας και της ψύχραιμης στάσης απέναντι στα γεγονότα.

Οι γνώσεις σχεδιασμού, προγραμματισμού, οργάνωσης, κατανόησης προτεραιοτήτων και χρονοδιαγραμμάτων, καθώς επίσης στρατηγικής, στοχοθεσίας και εναλλακτικών σεναρίων.

Οι τεχνικές δράσης που σημαίνει συγκρότηση ομάδας, δημιουργία σεναρίων, υλοποίηση στρατηγικής, διορθωτικές κινήσεις και επικοινωνιακή εκπροσώπηση.

Ενας μεγάλος Ινδός πνευματικός δάσκαλος, ο Σινάτρα Γκαουτάμα, είπε: «Το μεγαλύτερο δώρο είναι η υγεία, ο μεγαλύτερος πλούτος η ικανοποίηση και η καλύτερη σχέση η πίστη». Στους καιρούς μας, η υγεία είναι η απόλυτη προτεραιότητα, η πίστη στην αξία του ανθρώπου θα ενισχύσει την ενσυναίσθηση και το αίσθημα συλλογικής υπευθυνότητας απέναντι στους τρίτους και αυτό είναι που σημαίνει πραγματική ικανοποίηση.

* Ο κ. Αντώνης Ζαΐρης είναι αναπληρωτής αντιπρόεδρος ΣΕΛΠΕ, επίκ. καθηγητής Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστημίου Νεάπολις, Πάφος.