ΑΠΟΨΗ

Επιχειρήσεις έτοιμες για επενδύσεις, αλλά ανέτοιμες για ανάπτυξη

Επιχειρήσεις έτοιμες για επενδύσεις, αλλά ανέτοιμες για ανάπτυξη

Πώς ξανασχεδιάζεις ένα αεροπλάνο εν ώρα πτήσης; Αυτή είναι η τυπική αγγλοσαξονική ερώτηση που κάνει ο κάθε διευθύνων σύμβουλος στη διοικητική ομάδα του τον τελευταίο χρόνο. Η ερώτηση είναι επίκαιρη και στην Ελλάδα. Στο δεύτερο μισό του 2021 οι επιχειρήσεις θα πρέπει να είναι έτοιμες να «τρέξουν» σε ένα νέο και αρκετά διαφορετικό περιβάλλον. Βέβαια, το πρωτεύον διακύβευμα παραμένει σχεδόν πάντα το ίδιο. Για να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα του αύριο, πρέπει να επιζήσουμε και κατά τη διάρκεια της μετάβασης έως εκεί. Μια γρήγορη απάντηση στο «πώς θα γίνει αυτό» είναι: με ένα καλά δομημένο και χρηματοδοτικά εξασφαλισμένο επενδυτικό σχέδιο. Ιδιαίτερα στην Ελλάδα της δεκαετούς οικονομικής κρίσης, χωρίς πρόσβαση σε επενδυτικά κεφάλαια, είναι ένα μάθημα που πολλοί έχουν εμπεδώσει. Σίγουρα βέβαια για πολλές επιχειρήσεις φαίνεται να υπάρχει πλέον μεγάλη δυναμική για επενδύσεις. Η ωρίμανση όμως ενός επενδυτικού πλάνου σε επίπεδο κεφαλαίων και μόνο, δεν αποτελεί τη μοναδική αναγκαία προϋπόθεση για την προσδοκώμενη ανάπτυξη.

Το δεύτερο διακύβευμα που πολλοί ξεχνούν είναι ότι, σε συνέχεια μιας κρίσης, υπάρχει πάντα ο πειρασμός παλινδρόμησης στον τρόπο που τα πράγματα ήταν πριν από αυτή. Σε προηγούμενο άρθρο μου είχα προτάξει τον ρόλο του τμήματος Μετασχηματισμού, που θα μπορούσε να επιταχύνει τις αλλαγές βάσει ενός καλά οργανωμένου, δομημένου και λογικού σχεδιασμού που απαντά στις ανάγκες της αγοράς. Χρειάζονται νέες δομές και τρόποι εργασίας που αντικατοπτρίζουν την τεχνολογική και κοινωνική αλλαγή που συντελείται, καθώς και την οικονομική πίεση για διαφορετικού είδους επιχειρηματικά αποτελέσματα.

Πολλοί οργανισμοί όμως είναι επιβαρυμένοι με δομές κόστους από μια προηγούμενη εποχή. Και δυστυχώς πολλοί μεταθέτουν στο διηνεκές την ανάγκη της ευθυγράμμισης κόστους που θα διασφαλίσει την επιτυχία αυτής της μετάβασης. Για να ξεκλειδωθεί η δυναμική του οργανισμού χρειάζεται νέο μοντέλο οργάνωσης και η δημιουργία ενός περιβάλλοντος που μπορεί να διαχειριστεί και να ενσωματώσει την αλλαγή σε επίπεδο DNA. Τα υφιστάμενα στεγανά πρέπει να σπάσουν και η ανακατανομή / βελτιστοποίηση των πόρων του οργανισμού από την πρώτη γραμμή έως τα τμήματα υποστήριξης είναι πλέον ζήτημα επιβίωσης.

Και κοιτώντας το τρίτο και πιο δύσκολο διακύβευμα, την αλλαγή της κουλτούρας ως εφαλτήριο ταχύτερης υλοποίησης αλλαγών, στην Ελλάδα, συγκριτικά με άλλες ευρωπαϊκές κουλτούρες, μας αρέσουν οι ιεραρχίες και οι «μερικώς» αδιαφανείς διαδικασίες. Ακόμα και μέσα σε αρκετά δυναμικές επιχειρήσεις, η ύπαρξη ιεραρχίας μάς δίνει ένα αίσθημα ασφάλειας και σιγουριάς. Τουλάχιστον ξέρουμε ποιος αποφασίζει. Πρέπει όμως να αποδεχθούμε σχεδόν ως αξίωμα ότι αυτό δυσκολεύει τη διατμηματική συνεργασία και τα εγχειρήματα μετασχηματισμού, μειώνει την επείγουσα ανάγκη για επανακατάρτιση του ανθρώπινου δυναμικού σε νέες δεξιότητες, φοβίζει τους Ελληνες της διασποράς που θέλουν να επιστρέψουν και προφανώς μειώνει την ταχύτητα εκτέλεσης της όποιας επένδυσης.

Σε αυτό τον νέο κόσμο, με την ψηφιοποίηση και τις απαιτούμενες νέες δεξιότητες, για να αναδιαρθρωθούν οι δομές κόστους του παρελθόντος και να ευδοκιμήσει μια νέα επένδυση οι οργανισμοί πρέπει να αποδράσουν και από το βάρος των ιεραρχιών που έχουν οι ίδιες δημιουργήσει με την πάροδο των χρόνων. Αυτό είναι και το πραγματικό κόστος που δεν αποτυπώνεται σε κανέναν ισολογισμό, όντας σχεδόν σίγουρο ότι δεν έχει ληφθεί υπόψη και σε πολλά επενδυτικά σχέδια. Η διασφάλιση της απόδοσης της όποιας επένδυσης συνδέεται άρρηκτα με την ικανότητα του οργανισμού να διαχειριστεί τις επικείμενες αλλαγές. Η παράλειψη αυτής της σημαντικής ικανότητας προς χάριν μόνο ενός καλού επενδυτικού σχεδίου μπορεί να δημιουργήσει την ψευδαίσθηση της ταχύτητας. Είναι σίγουρο, ωστόσο, ότι δεν παράγει σχεδόν ποτέ ικανοποιητικά αποτελέσματα. Λαμβάνοντας υπόψη και ότι δεν υπάρχει αρκετός χρόνος, αν είμαστε επιτέλους έτοιμοι για επενδύσεις τότε πρέπει να ετοιμαστούμε και για να μπορέσουμε να διαχειριστούμε την πολυπόθητη ανάπτυξη.

* O κ. Κωνσταντίνος Τάκος είναι director, επικεφαλής του τμήματος People & Change Consulting της PwC Ελλάδας.