ΑΝΑΛΥΣΗ

O πληθωρισμός αντεπιτίθεται

o-plithorismos-antepitithetai-561275362

Επειτα από τέσσερις δεκαετίες μείωσης του πληθωρισμού, η τάση στον ανεπτυγμένο κόσμο αλλάζει. Ορισμένοι κυκλικοί καθώς και μακροπρόθεσμοι διαρθρωτικοί παράγοντες υποδηλώνουν ότι ο πληθωρισμός μέσα στα επόμενα χρόνια θα αυξηθεί. Οι αγορές, μάλιστα, έχουν αρχίσει να διαισθάνονται πως οι πιέσεις στις τιμές εντείνονται. Και μόλις η πανδημία, η οποία ανακόπτει την πορεία των οικονομιών αυτή τη στιγμή, αρχίσει να εξασθενεί, ενδέχεται ο βαθμός με τον οποίο αναθερμαίνεται ο πληθωρισμός και η αντίδραση των κεντρικών τραπεζών σε αυτό να αναδειχθούν σε μείζονα θέματα επενδυτών και αγορών. 

Είναι άραγε η άνοδος του πληθωρισμού καλή ή κακή είδηση; Η σταδιακή επιστροφή του στο επίπεδο-στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στο κατά τι χαμηλότερο του 2% μπορεί ακόμα να φαίνεται ουδέτερη ή και πιθανώς σχετικά θετική για τις οικονομίες και τα πραγματικά περιουσιακά στοιχεία, όπως οι μετοχές. Οι κεντρικές τράπεζες θα μπορούσαν τότε να ανακόψουν το πρόγραμμα στήριξης, χωρίς να θέσουν σε κίνδυνο την οικονομική ανάκαμψη. 

Ωστόσο, μια συνεχής άνοδος του πληθωρισμού πέραν των επιπέδων που οι κεντρικές τράπεζες τείνουν να ανεχθούν, θα τις ανάγκαζε να δράσουν αποφασιστικά και να την ανακόψουν. Το υψηλό κόστος χρηματοδότησης και η επακόλουθη πτώση της οικονομικής ανάπτυξης θα ήταν η συνταγή για μαζικές πωλήσεις στα διεθνή χρηματιστήρια.

Ωστόσο, φαίνεται πως υπάρχουν αιτίες να αισιοδοξούμε, μιας και τουλάχιστον για το 2021 και το 2022 αναμένουμε να επικρατήσει το ευνοϊκό σενάριο. Ούτε καν η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed), η οποία αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη πρόκληση λόγω των υπερβολικά μεγάλων δημοσιονομικών μέτρων στήριξης, δεν θα χρειαστεί να ανασχέσει την ανάπτυξη. 

Μέχρις ότου προχωρήσει αρκετά η αποκατάσταση της απασχόλησης, οι αποφάσεις της Fed θα παραμείνουν μετριοπαθείς και υπέρ της χαλαρής νομισματικής πολιτικής. Εκτιμάται πως οι αποδόσεις των ομολόγων θα αυξηθούν αισθητά, αλλά όχι (ακόμη) σε βαθμό που θα καθυστερούσαν ουσιαστικά την οικονομική ανάκαμψη τα προσεχή δύο χρόνια. Μετά την πανδημία, οι προηγμένες οικονομίες ενδεχομένως να επανέλθουν στην κανονικότητα, όπως αυτή είχε διαμορφωθεί πριν από τη διάλυση της Lehman Βrothers, όπερ σημαίνει λιγότερο συγκρατημένος πληθωρισμός, ταχύτερη αύξηση στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ και ενίσχυση στην παραγωγικότητα, καθώς και υψηλότερες αποδόσεις ομολόγων και επιτόκια. 

Ομως, οι κεντρικές τράπεζες θα προσπαθήσουν να ελαχιστοποιήσουν τον κίνδυνο μιας νέας αναταραχής εξαιτίας των προθέσεών τους, παρέχοντας σαφέστερη εκ των προτέρων καθοδήγηση εν συγκρίσει με το πώς είχε κινηθεί η Fed το 2013. Οι προοπτικές πληθωρισμού και ανάπτυξης μοιάζουν με ανάλογες την περίοδο 1994-2007. Αν και ορισμένοι παρατηρητές ανησυχούν ότι το μέλλον θα παραπέμπει πιο πολύ στον υψηλό πληθωρισμό της δεκαετίας του 1970, δεν το θεωρούμε σοβαρό κίνδυνο.  

* Οι κ. Holger Schmieding και Kallum Pickering είναι οικονομολόγοι της Berenberg Bank.