ΑΝΑΛΥΣΗ

Το λάθος μήνυμα της ΕΚΤ

Το λάθος μήνυμα της ΕΚΤ

Μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου οι ονομαστικές αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων των χωρών της Ευρωζώνης είχαν ενισχυθεί κατά 35 μονάδες βάσης. Ακολουθώντας το παλαιότερο μήνυμα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ότι θα απέφευγε την αδικαιολόγητη σκλήρυνση των όρων χρηματοδότησης, ορισμένα μέλη του διοικητικού της συμβουλίου με σχόλιά τους ανέστρεψαν την τάση αυτή στα τέλη του παρελθόντος μηνός και στις αρχές Μαρτίου. Αυτού του είδους οι λεκτικές παρεμβάσεις, οι οποίες κατά το τελευταίο δεκαήμερο «καταπράυναν» τις αγορές, πιθανότατα θα έχουν το ίδιο αποτέλεσμα και αυτήν την εβδομάδα. Σε κάποιο σημείο, η δράση πρέπει να ακολουθεί τις λέξεις. Το γεγονός ότι ο εβδομαδιαίος ρυθμός αγοράς περιουσιακών στοιχείων στο πλαίσιο του εκτάκτου προγράμματος για την πανδημία της ΕΚΤ έχει περιοριστεί για τέταρτη συνεχόμενη εβδομάδα, φθάνοντας σε λιγότερο από 12 δισ. ευρώ προσφάτως, αποτελεί το λάθος μήνυμα, ανεξαρτήτως του υψηλότερου ρυθμού ρευστοποίησης.

Εάν η ΕΚΤ υστερήσει των προσδοκιών των αγορών στη συνεδρίασή της αύριο Πέμπτη, τότε το κόστος χρηματοδότησης θα διογκωθεί. Κι ενώ η οικονομία των Ηνωμένων Πολιτειών είναι σε θέση να αντιμετωπίσει υψηλότερες πραγματικές αποδόσεις στα ομόλογά της, η οικονομία της Ευρωζώνης τελεί σε διαφορετική κατάσταση. Υπενθυμίζεται ότι η οικονομία της περιέπεσε σε δεινή ύφεση με μεγαλύτερο κενό παραγωγής, το ΑΕΠ συρρικνώθηκε περισσότερο από δύο φορές το 2020, αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο για διπλή ύφεση στις αρχές του 2021, η διάθεση των εμβολίων συντελείται με πιο αργό ρυθμό, κι έτσι οι περιορισμοί παραμένουν εν ισχύι για μεγαλύτερο διάστημα και τα φορολογικά κίνητρα, που υπάρχουν ήδη ή θα προβλεφθούν, είναι μικρότερα. Ως εκ τούτου, η ανάκαμψη στην Ευρωζώνη έχει βραδύτερο βηματισμό και η οικονομία της θα επανακάμψει στα προπανδημικά επίπεδα πιθανότατα ένα χρόνο μετά τις ΗΠΑ (το δεύτερο τρίμηνο του 2020 έναντι του δευτέρου τριμήνου του 2021).

Οι υψηλότερες πραγματικές αποδόσεις θα ήταν μια αδικαιολόγητη σκλήρυνση της νομισματικής πολιτικής και θα μπορούσε να οδηγήσει σε πολύ μεγαλύτερη αναστάτωση από ό,τι στις ΗΠΑ. Λοιπόν, πώς η ΕΚΤ θα τετραγωνίσει τον κύκλο; Η απάντηση είναι με το να διατυπώσει με μεγαλύτερη σαφήνεια τις κατευθυντήριες γραμμές για τη μετέπειτα πορεία της, εξηγώντας καλύτερα τις αντιδράσεις της σε περίπτωση εκτάκτου ανάγκης. Μπορούμε να δώσουμε τα εξής παραδείγματα: πρώτον, εάν οι πραγματικές και ονομαστικές αποδόσεις αυξάνονται πάρα πολύ γρήγορα για λάθος λόγους, η ΕΚΤ θα μπορούσε να επισπεύσει την αγορά τίτλων βάσει του ευέλικτου προγράμματός της, δεύτερον, εάν διακοπεί η χορήγηση πιστώσεων και/ή παρατηρείται μείωση της πιστωτικής ζήτησης, η ΕΚΤ θα μπορούσε να κάνει ακόμα πιο γενναιόδωρους τους όρους δανεισμού των τραπεζών και, τρίτον, εάν το ευρώ ενισχυθεί σημαντικά, η ΕΚΤ θα μπορούσε να επανέλθει σε μείωση του επιτοκίου καταθέσεων.

* Ο κ. Florian Hense είναι οικονομολόγος της Berenberg Bank.